Persoeiros da Limia

Personaxes históricos da Limia: unha liña do tempo

Liña do tempo das persoas históricas ligadas á Limia, da época romana ao século XX: límicos de Roma, Hidacio, condes do século X, nobreza medieval, bispos, fundadores, sabios e guerrilleiros da Independencia, con ligazón a cada ficha.

Cobertura: séculos I a XX
Criterio: persoas con fonte e ligazón documentada coa Limia
Pendentes: memoria histórica de 1936 (sección propia) e persoas sen fonte

Esta liña do tempo ordena as persoas históricas da Limia que teñen ficha ou aparecen nunha páxina do proxecto. Algunhas nacen na comarca; outras son nobres, bispos ou fundadores que actuaron nela. Cada entrada remite ao texto con fontes onde se desenvolve; só se afirma aquí o que figura nesas páxinas ^[1].

Antigüidade (séculos I-V)

Celer, «límico» (século I): home que se presenta como natural da civitas Limicorum nunha tésera gladiatoria de Niebla; véxase Os límicos nas inscricións romanas.
Marco Flavio Sabino (século II): duunviro da súa cidade e flamen provincial da Hispania Citerior, coñecido por un pedestal de Tarraco.
Corellius Limicus (finais do século II): dedicante dunha lápida funeraria en Complutum; mesma páxina que Celer.
Santa Mariña de Aguas Santas (123-138, segundo a tradición): a santa que a tradición fai nacer en Xinzo.
Hidacio (século V): bispo de Chaves e autor do Cronicón, a fonte principal da historia hispana entre 418 e 468.

Alta Idade Media (séculos X-XI)

Rodrigo Velázquez e Gonzalo Menéndez (c. 966): os condes que se enfrontaron preto do monte Aguioncha, en Feás; véxase A batalla de Aguioncha. O monxe Odoíno deixou o relato no seu testamento.
Pedro Díaz e Nuño Vandilaz (1061): os dous homes que se comprometeron a compartir vida en Ordes; véxase Historias de arquivo.

Idade Media (séculos XII-XV)

Teresa Alfónsez (†1130): condesa de Portugal e nai de Afonso Henriques, que segundo a RAH pasou os últimos anos na Limia.
Martín de Ginzo (século XIII): xograr con oito cantigas de amigo nos cancioneiros.
Airas Vasques (c. 1170-1258): bispo de Lisboa nado en Xinzo.
Inés de Castro (c. 1320-1355): raíña póstuma de Portugal que a tradición liga á Limia.
Rui Páez de Biedma (1336) e Elvira de Biedma (1406): fundador da torre e herdeira que a levou aos Zúñiga e ao señorío de Monterrei; véxase Torre da Pena.
Afonso VII e Afonso IX: reis que cederon e venderon Porqueira ao bispo de Ourense (1157 e 1204); véxase Porqueira.

Idade Moderna (séculos XVI-XVIII)

Alonso de Piña (1520-1523): eclesiástico que promoveu a fundación do convento do Bon Xesús de Trandeiras; o mestre Bartolomé de Nosendo dirixiu as obras e o conde de Monterrei, Fernando de Andrade, tentou impedilas segundo o relato; véxase Convento do Bon Xesús.
Álvaro de Oca y Zúñiga (século XVI-1638): catedrático, oidor e virrei interino de Navarra, nado en Celme.
Juan de Santana y Otalora e Francisco Sarmiento de Sotomayor (século XVII): linaxes ligadas á Inquisición en Potosí e na Limia; véxase A Inquisición e a Casa de Santana.
Juan Álvarez Sotelo (1648-1712): xesuíta e historiador de Perrelos.
Gaspar de Villarino (século XVI-XVII): fidalgo de Granade, con preito en Valladolid en 1620, segundo a RAH ^[2].
José Seguín (século XVII-1751): escultor barroco de Rairiz de Veiga.
Fray Pedro Pascual García (†1756): escultor mercedario, morto en Sabucedo de Limia facendo o retablo maior.
Miguel Alonso (1747-1797): abade benedictino de El Espino, nado en As Maus.
Jerónimo de San Félix (1758-1828): trinitario e bispo de Albarracín, nado en Baltar.

Guerras e Estado liberal (séculos XIX)

Francisco Piñeiro Solveira (século XVIII-1828): abade e xefe de partidas na Guerra da Independencia; véxase A batalla da ponte de Xinzo (1809).
Mateo Guillade e Ramón Martelo (1837): xefe carlista e xuíz de Xinzo; véxase As guerras carlistas na Limia.
Remigio Garrido Bouzas (1830-1907): crego e escritor de Escornabois.
Cástor Méndez Brandón (1864-1920): avogado, barítono e poeta.
Julio Carballo Enríquez (Xinzo, 1861 – Buenos Aires, 1928): avogado e xornalista.
Eduardo Cobián (1857-1918): ministro e deputado polo distrito de Xinzo.
Constantino Limia Limia (1868-1961): tenente na guerra de Cuba.

Século XX

Alfredo Nan de Allariz (1875-1927), Eulogio Gallego Martínez (1880) e Ramón Villarino de Sáa (1890-1959): poeta e compositor, guitarrista e xurista.
Olimpia Valencia (1898-1987): primeira licenciada en Medicina de Galicia.
Os monárquicos portugueses (1911-1912), con Paiva Couceiro, e José Santiago Taboada (1884-1969).
Carlos Casares, Antón Tovar, Dolores Villarino e o poeta Pedro Xosé Vizoso (n. 1959).

As persoas asasinadas, represaliadas ou perseguidas en 1936 e na posguerra trataranse nunha sección propia, con regras específicas de fontes e privacidade. Para persoas actuais, véxase Famosos e deportistas da Limia e Políticos e cargos públicos da Limia.

Preguntas frecuentes

Ligazóns

Fontes

Páxinas do proxecto enlazadas en cada entrada, con fontes propias; Julio Carballo Enríquez: «Julio Carballo Enríquez», Galipedia (CC BY-SA 4.0). https://gl.wikipedia.org/wiki/Julio_Carballo_Enr%C3%ADquez
Miguel-Héctor Fernández-Carrión, «Gaspar de Villarino», Diccionario Biográfico electrónico, Real Academia de la Historia. https://historia-hispanica.rah.es/biografias/49690