
Persoeiros da Limia
Médicas, escultores, guerrilleiros, escritores e músicos nados na Limia ou ligados a ela: biografías completas con fontes, desde o mundo romano ata hoxe.
- Ámbito
- Persoas nacidas ou vinculadas aos once concellos
- Épocas
- Da Civitas Limicorum ao século XXI
- Fichas
- Unha por persoa, con fontes
Esta sección recolle as vidas de persoas nacidas na Limia ou moi ligadas a ela. Cada ficha reescribe de forma completa o que contan as fontes e cita de onde sae cada dato [1].
Fichas
Antigüidade e Idade Media
- Marco Flavio Sabino, limico, duunviro e sacerdote do culto imperial (século II).
- Hidacio de Limia, bispo de Chaves e cronista (século V).
- Martín de Ginzo, xograr do século XIII, con texto das súas cantigas.
- Inés de Castro, a raíña que a tradición vencella á Limia.
Séculos XVI ao XIX
- Álvaro de Oca y Zúñiga, de Celme a virrei interino de Navarra.
- Juan Álvarez Sotelo, xesuíta de Perrelos e historiador.
- José Seguín, escultor barroco de Rairiz de Veiga.
- Francisco Piñeiro Solveira, abade guerrilleiro de Gudín.
- Jerónimo de San Félix, trinitario de Baltar e bispo de Albarracín.
- Domingo Martínez de Presa, abade de Feás e construtor de autómatas no século XVII.
- Remigio Garrido Bouzas, crego de Escornabois, «Roque Grilo Berza».
- Cástor Méndez Brandón e Alfredo Nan de Allariz, poetas de Xinzo.
Século XX
- Olimpia Valencia López, a primeira licenciada en Medicina de Galicia, nada en Baltar en 1898.
- Antón Tovar, poeta da Pereira (Rairiz de Veiga).
- Carlos Casares, o escritor que medrou en Xinzo.
- Antonio Nieto Oliva, Francisco Seijo Iglesias, Ramón Villarino de Sáa e Eulogio Gallego Martínez: prensa, comercio, dereito e música na Xinzo de comezos de século.
- Constantino Limia Limia, tenente da guerra de Cuba.
- Genoveva Vázquez Calviño, a parteira de Xinzo.
- Luis Otero Bobillo e Luis Otero Quintas, de Sandiás.
- Francisco Domínguez Romero, poeta e mestre.
- Concepción Méndez Gándara, alcaldesa de Sandiás durante 36 anos, e Dolores Villarino, presidenta do Parlamento de Galicia.
- Edelmiro Martínez Cerredelo, historiador da Limia.
Arquivo
- Personaxes históricos da Limia: liña do tempo: da época romana ao século XX, con enlace a cada ficha e páxina.
- Famosos e deportistas da Limia: directorio por oficio, con Carlos Canal (ciclista), Germán Novoa (futbolista), Serxio Pazos e Héctor Carballo (actores), Carmen Penim (cantante), Iván Cabrera (modelo), Luís Carballo (publicista), Xosé Rodríguez Carballo e Cándido Lorenzo (bispos) e Isaac Alonso Estraviz (lexicógrafo).
- Políticos e cargos públicos da Limia: deputados, parlamentarios, conselleiros e alcaldes, con fichas de Ana Prieto, Daniel Barata, Xabier Casares, José Romero, Ramón de la Fuente, Julio Pérez Carballo, Modesto Álvarez Elices e Celso Romero Peláez.
- Escritores, artistas e estudosos da Limia: pequenas fichas recuperadas da web xinzodelimia.eu.
Quen entra aquí
Entran persoas nacidas nun dos once concellos da Limia (Baltar, Os Blancos, Calvos de Randín, Porqueira, Rairiz de Veiga, Sandiás, Sarreaus, Trasmiras, Vilar de Barrio, Vilar de Santos e Xinzo de Limia) e persoas doutros lugares cuxa vida quedou ligada á comarca. Tamén as que só se coñecen por un rastro, como un pedestal romano ou unha anotación nun libro parroquial.
Cada ficha conta a vida completa tal como a recollen as fontes: nacemento, estudos ou oficio, obra, momentos difíciles e recoñecementos. Cando dúas fontes non coinciden, a ficha di as dúas versións. Só se publican datos públicos e de interese cultural das persoas vivas.
A sección crece a medida que se len e se reescriben as fontes rastreadas; as vidas máis sinaladas teñen ficha propia, e as demais irán entrando con data de revisión e fontes ao pé. As biografías de persoas represaliadas en 1936 e a posguerra tratanse á parte, coa regra de privacidade das fontes.
Como se organizan
As fichas ordénanse por época e ofício: persoeiros da Antigüidade (a Civitas Limicorum e o bispo Hidacio), eclesiásticos, militares e guerrilleiros da Guerra da Independencia, escritoras e escritores, músicos, médicas e médicos, artistas, e persoas da diáspora. Algunhas biografías proceden de series que xa non están accesibles na rede, e por iso se recollen por completo.
Preguntas frecuentes
Quen foi a primeira médica de Galicia?
Olimpia Valencia López, nada en Baltar o 14 de decembro de 1898, licenciouse en Medicina en Santiago de Compostela en 1925 [2].
Posso propoñer unha persoa para a sección?
Si. Cada persoa precisa polo menos unha fonte citable; sen ela non se pode publicar a ficha.
Fontes
- Edelmiro Martínez Cerredelo, Historia de Xinzo, blog. https://historiadexinzo.wordpress.com/
- Alexander de los Ríos Conde, «Olimpia Valencia, la primera médica de Galicia», Vía Lethes, 12/03/2017. https://vialethes.es/olimpia-valencia-medica-galicia
Neste tema
PersoeiroOlimpia Valencia López, a primeira licenciada en Medicina de GaliciaNada en Baltar en 1898, Olimpia Valencia foi a primeira muller galega licenciada en Medicina (1925) e abriu en Vigo, en 1928, unha clínica…
Persoeiros da LimiaPersonaxes históricos da Limia: unha liña do tempoLiña do tempo das persoas históricas ligadas á Limia, da época romana ao século XX: límicos de Roma, Hidacio, condes do século X, nobreza…
Persoeiros da LimiaPolíticos e cargos públicos da LimiaDirectorio de persoas da Limia que ocuparon cargos públicos: deputados da Restauración polo distrito de Xinzo, parlamentarios galegos,…
PersoeiroInés de Castro, a raíña que a tradición fai nacer na LimiaInés de Castro (c. 1320 – Coímbra, 1355), filla natural dun nobre galego, amou o príncipe Pedro de Portugal, foi executada por orde de…
PersoeiroMartín de Ginzo, o xograr de Xinzo de Limia que cantou a romaríaMartín de Ginzo foi un xograr galego do século XIII, nado en Xinzo de Limia, de quen se conservan oito cantigas de amigo, sete delas de…
PersoeiroMarco Flavio Sabino, o limico que foi sacerdote do culto imperialMarco Flavio Sabino, da Civitas Limicorum, foi duunviro da súa cidade e flamen provincial da Hispania Citerior no século II; só o coñecemos…
PersoeiroJosé Seguín, escultor barroco de Rairiz de VeigaJosé Seguín (Rairiz de Veiga, século XVII – 1751) foi un mestre de arquitectura e escultura barroco que restaurou e tallou retablos en…
PersoeiroXerome de San Félix, o trinitario de Baltar que foi bispo de AlbarracínJerónimo Fernández de Castro Delgado, «Jerónimo de San Félix» (Baltar, 1758 – Albarracín, 1828), foi ministro xeral dos trinitarios…
PersoeiroJuan Álvarez Sotelo, o xesuíta de Perrelos que escribiu a primeira Historia de GaliciaJuan Álvarez Sotelo (Perrelos, Sarreaus, 1648 – 1712), xesuíta, escribiu unha Historia xeral do Reino de Galicia inédita e unha vida de…
PersoeiroLuis Otero Bobillo, mestre e escritor de Sandiás, e o seu fillo Luis Otero QuintasLuis Otero Bobillo (Sandiás – Piñeira de Arcos, 1981) foi mestre, contista e alcalde de Sandiás; o seu fillo Luis Otero Quintas (Piñeira de…
PersoeiroRamón Villarino de Sáa, xurista, dramaturgo e deputado de XinzoRamón Villarino de Sáa (Xinzo de Limia, 1890 – Ourense, 1959) foi avogado do Estado, escritor, xornalista, director de El Diario de Orense…
PersoeiroRemigio Garrido Bouzas, o crego de Escornabois que escribía como Roque Grilo BerzaRemigio Garrido Bouzas (Baños de Molgas, 1830 – Escornabois, Trasmiras, 1907) foi crego e escritor, colaborador de O Tio Marcos d'a Portela…
Persoeiros da LimiaOtero Pedrayo e a Limia: a Lagoa de Antela na súa miradaA Limia e a Lagoa de Antela na obra e na mirada de Ramón Otero Pedrayo, e a homenaxe que a comarca lle rendeu en setembro de 2026, no Ano…
Persoeiros da LimiaPersoas da Limia na Galipedia: xornalistas, artistas, políticos e cregoBiografías breves de limiaos con artigo na Galipedia: o xornalista Alejandro Álvarez, o avogado Julio Carballo, a artista María Ruido, o…
PersoeiroJosé Santiago Taboada (1884-1969), xornalista e secretario do ConcelloJosé Santiago Taboada (Xinzo, 1884-1969) fundou o xornal manuscrito «El Duende», dirixiu «El Eco Antelano» (1911-1912), o primeiro impreso…
PersoeiroJuan Campos Rodríguez (1907-1995), misioneiro redentorista en China e SingapurJuan Campos Rodríguez (Pazos, Codosedo, Sarreaus, 1907 – Singapur, 1995) foi misioneiro redentorista en Sichuan desde 1934, tradutor ao…
PersoeiroSerxio Pazos, actor, presentador e reporteiro de SandiásSerxio Pazos (Sandiás, 1965) é un dos actores galegos máis coñecidos: Paspallás en «Pratos combinados» (TVG), reporteiro de «Caiga quien…
PersoeiroXosé Rodríguez Carballo, frade franciscano e arcebispoXosé Rodríguez Carballo (Lodoselo, Sarreaus, 1953) é frade franciscano, ministro xeral da orde de 2003 a 2013, secretario da Congregación…
PersoeiroLuís Carballo, publicista de Xinzo de Limia (1938-2019)Luís Carballo Taboada (Xinzo de Limia, 1938 – Panxón, 2019) foi un publicista ligado á moda galega: impulsor da pasarela Luada e da revista…
PersoeiroIsaac Alonso Estraviz, lexicógrafo de Vilaseca (Trasmiras)Isaac Alonso Estraviz (Vilaseca, Trasmiras, 1935) é lexicógrafo, profesor e autor do «Dicionário da língua galega», doutor cunha tese sobre…
PersoeiroIván Cabrera, bombeiro e Míster Universo de Xinzo de LimiaIván Cabrera (Xinzo de Limia, 1984) é bombeiro, diplomado en enfermería e modelo: foi Míster Ourense en 2006, Guapo de España en 2007 e…
PersoeiroXosé Manuel Cid, pedagogo de MorgadeXosé Manuel Cid Fernández (Morgade, Xinzo de Limia, 1957) é pedagogo, ex-decano de Humanidades de Ourense e primeiro presidente da Academia…
PersoeiroRafael Laso Lorenzo, escritor de Xinzo de LimiaRafael Laso Lorenzo (Xinzo de Limia, 1965) é enxeñeiro técnico industrial e escritor: autor de «O trasmundo de Antioquía», «Unha vida de…
PersoeiroJavier Romero, xornalista e escritor de Xinzo de LimiaJavier Romero Doniz (Xinzo de Limia, 1980) é xornalista e escritor, especializado no tráfico de drogas; cubriu o caso de Diana Quer en La…
PersoeiroLuís Álvarez Pousa, xornalista e profesor de Vila de Rei (Trasmiras)Luís Álvarez Pousa (Vila de Rei, Trasmiras, 1948) é xornalista, profesor titular de Xornalismo Especializado na USC, director da revista…
PersoeiroIsabel Mociño, crítica literaria de SarreausIsabel Mociño González (Sarreaus, 1974) é doutora en Filoloxía Galego-Portuguesa, crítica literaria e profesora na Universidade de Vigo…
PersoeiroXabier Domínguez Pérez, escritor e editor de Vilar de BarrioXabier Domínguez Pérez (Vilar de Barrio, 1984) é mestre, escritor de literatura infantil e xuvenil e cofundador de Antela Editorial; autor…
PersoeiroModesto Álvarez Elices, farmacéutico, xornalista e alcalde de XinzoModesto Álvarez Elices (Xinzo de Limia, 1888-1963) foi farmacéutico, administrador de «El Eco Antelano», concelleiro do Partido Radical en…
PersoeiroJosé Romero Becerra, avogado e parlamentario de XinzoJosé Romero Becerra (Xinzo de Limia, 1930-2006) foi avogado, administrador da Tabacalera en Xinzo, concelleiro e primeiro tenente de…
PersoeiroRamón de la Fuente Galván, médico e dirixente do Antela de XinzoRamón de la Fuente Galván (Xinzo de Limia, 1929-2021) foi médico nos Blancos, concelleiro desde 1971, alcalde de Xinzo en 1998-1999 e…
PersoeiroJulio Pérez Carballo, alcalde de Vilar de Barrio durante décadasJulio Pérez Carballo, «O Rato» (Prado, Vilar de Barrio, 1932-2024) foi empregado de banca, deputado provincial, presidente da Mancomunidade…
PersoeiroXabier Casares Mouriño, pediatra e presidente da Fundación Carlos CasaresXabier Casares Mouriño (Xinzo de Limia, 1946) é pediatra, ex-parlamentario galego (1997-2002), presidente da Fundación Carlos Casares e…
PersoeiroJulio Carballo Enríquez, avogado e xornalista de Xinzo en Buenos AiresJulio Carballo Enríquez (Xinzo de Limia, 1861 – Buenos Aires, 1928) foi avogado, catedrático en Costa Rica, xornalista republicano en…
PersoeiroPedro Xosé Vizoso, poeta e tradutor nado en Xinzo de LimiaPedro Xosé Vizoso (Xinzo de Limia, 1959) é poeta, editor e tradutor: viviu case dez anos en Venezuela, residiu en Málaga, fundou Papel…
PersoeiroTeresa Alfónsez, condesa de Portugal que morreu na Limia en 1130Teresa Alfónsez (século XI – Limia, 1130), filla de Afonso VI de Castela e León, condesa de Portugal e nai de Afonso Henriques, primeiro…
PersoeiroSanta Mariña de Aguas Santas, a santa que a tradición fai nacer en XinzoSegundo a tradición que recolle a Real Academia de la Historia, Santa Mariña naceu en Xinzo de Limia no ano 123, foi decapitada en 138 en…
PersoeiroMiguel Alonso, abade benedictino nado en As Maus (Vilar de Barrio)Miguel Alonso (San Pedro de Maus, 1747 – El Espino, 1797) foi monxe benedictino, catedrático de Sagrada Escritura na Universidade de Irache…
PersoeiroFray Pedro Pascual García, escultor mercedario que morreu en Sabucedo de Limia (1756)Fray Pedro Pascual García (†Sabucedo de Limia, 1756) foi frade mercedario lego e escultor barroco do convento de Verín; morreu rematando o…
PersoeiroManuel Gómez del Valle, poeta e xornalista fusilado en 1936Manuel Gómez del Valle (A Habana, 1906 – Ourense, 1936) foi xornalista, poeta e profesor; detido en Xinzo de Limia tras o golpe de xullo de…
PersoeiroMaría del Valle Lozano, asasinada en Mosteiro de Ribeira en 1937María del Valle Lozano (Ourense, 1886/1888 – Mosteiro de Ribeira, 1937), nai do poeta Manuel Gómez del Valle, foi detida por pedir a…
PersoeiroPerfecto de Dios Fernández, guerrilleiro antifranquista de SandiásPerfecto de Dios Fernández (Sandiás, 1931 – Chaherrero, Ávila, 1950) foi un guerrilleiro antifranquista galego, membro do grupo de Juan…
PersoeiroJosé Antonio Nieto Luis, médico e dirixente local do franquismo en XinzoJosé Antonio Nieto Luis (Xinzo de Limia, 1894–1983), «don Pepe Nieto», foi médico na Limia desde 1923 e, tras o golpe de 1936, requeté,…
PersoeiroMagín Pérez López, deportado a Mauthausen-GusenMagín Pérez López (Sarreaus, 1912 – Gusen, 1941) combateu nas Milicias Galegas, fuxiu a Francia ao final da guerra e morreu no campo de…
PersoeiroManuel Gómez Portela, último alcalde republicano de Vilar de BarrioManuel Gómez Portela (A Lama, 1890 – Vilar de Barrio, 1960), canteiro socialista e da UXT, foi nomeado alcalde de Vilar de Barrio en marzo…
PersoeiroNarciso Pascual Pascual, irmán da Congregación da Misión, mártir da guerra civilNarciso Pascual Pascual (1917 – Guadalajara, 1936), irmán da Congregación da Misión nado, segundo a Galipedia, en Sarreaus (Tioira,…
Tamén che pode interesar
FestaEntroido de Xinzo de LimiaO Entroido de Xinzo de Limia dura cinco semanas, ten á Pantalla como máscara símbolo e é Festa de Interese Turístico Internacional desde…
A Limia, comarca de OurenseXinzo de LimiaA capital da Limia, no sur de Ourense: a vila do Entroido, da Festa do Esquecemento, da Torre da Pena e do Bon Xesús de Trandeiras, á beira…
A Limia, comarca de OurenseBaltarConcello da raia seca, entre a chaira da Limia e a serra do Larouco: herdeiro dunha parte do Couto Mixto, con foxos de lobos, tumbas…
FestaFesta do EsquecementoCada agosto Xinzo de Limia revive a chegada das lexións de Décimo Xunio Bruto ao río Limia, o Lethes que, segundo a lenda, facía esquecer a…
A Limia, comarca de OurenseOs BlancosPequeno concello entre a chaira da Limia e as serras do sur, onde se escavou o oratorio paleocristián de Ouvigo, dos séculos IV e V, e onde…
FestaRomaría da SaínzaArredor do 24 de setembro, miles de romeiros enchen o campo da Saínza, en Rairiz de Veiga, para ver como os cristiáns asaltan o castelo que…