Entroido de Xinzo de Limia

O Entroido de Xinzo de Limia é, segundo o Concello, un dos máis importantes polo seu peso ritual e o máis longo de Europa, porque as súas celebracións se estenden durante cinco semanas consecutivas ^[1]. Os días principais son o Domingo, o Luns e o Martes de Entroido, pero o ciclo tradicional comeza moito antes, cos domingos Fareleiro, Oleiro e Corredoiro, e prolóngase aínda co Domingo de Piñata ^[1]. Desde 2019 está declarado Festa de Interese Turístico Internacional ^[1][4]. A súa máscara símbolo é a Pantalla, o «gardián do Entroido» ^[1].

Un ciclo, cinco semanas

A Wikipedia resume así a orde das celebracións: o domingo Fareleiro con a primeira batalla do farelo na Praza Maior; o sábado do Meco, que sae do Barrio de Abaixo ao escurecer con fachucos de palla ata o «colgamento»; o domingo Oleiro e o xogo das olas de barro de Niñodáguia; o sábado e o domingo de Corredoiro, cando saen por primeira vez as Pantallas; os cinco días grandes, desde o venres co desfile infantil ata o martes co desfile; o enterro da sardiña o mércores de cinza e o peche co sábado e o domingo de Piñata, cando o Meco volve ao museo ^[2]. Cada xornada ten a súa explicación en O ciclo do Entroido, xornada a xornada.

A Pantalla

A Pantalla é a máscara tradicional de Xinzo: traxe branco con faixa vermella, polainas e capa, cinto de campás e axóuxeres, vexigas de vaca e unha careta feita con papel, fieltro, cartón e engrudo ^[1][3]. Está explicada en Anatomía da Pantalla, cos seus sons en Os sons da Pantalla, e os oficios que a fixeron posible en Artesáns e pantallas históricas. Para situala entre as demais máscaras ourensás (peliqueiros, cigarróns, felos, o vergalleiro de Sarreaus) véxase A Pantalla entre as máscaras do Entroido de Galicia.

Historia e memoria

A palabra, a crónica de 1889, a Asociación A Pantalla (1996) e as declaracións de interese turístico de 1997 e 2019 están en Historia do Entroido de Xinzo. Os textos de arquivo (Carlos Casares como entroideiro, os cegos das feiras) están en Entroido: memoria e arquivo; a sátira escrita, en Os testamentos da burra e O concurso da canción do Entroido.

O Museo Galego do Entroido

O Museo Galego do Entroido, na antiga Praza de Abastos de Xinzo, ten unha exposición sobre o ciclo e as máscaras de Galicia (coa Pantalla entre as «raíñas do Entroido»), outra sobre Carlos Casares e a sede da Asociación A Pantalla.

Preguntas frecuentes

Ligazóns

• O Domingo Fareleiro
• O Domingo Oleiro e o Xogo das Olas
• A Xuntanza de Entroidos FESMOU
• Vocabulario da Pantalla
• Estilos e obradoiros da Pantalla
• O vergallo e o cinto de campás
• A capa de Pantalla de 1955
• O Entroido de Congostro
• O manturreiro de Boado: a máscara nocturna da parroquia de Boado, e o texto íntegro do estudo de Camilo Vila García.
• Anécdotas e memoria do Entroido de Xinzo
• Festas da Limia
• Xinzo de Limia
• Carlos Casares

Fontes

1. Concello de Xinzo de Limia, «Entroido de Xinzo, un sentimento» e páxinas do ciclo. http://xinzo.gal/entroido/
2. «Entroido de Xinzo de Limia», Wikipedia en galego (CC BY-SA 4.0). https://gl.wikipedia.org/wiki/Entroido_de_Xinzo_de_Limia
3. «O Entroido de Xinzo», xinzodelimia.com. https://xinzodelimia.com/o-entroido-de-xinzo/
4. «El Entroido de Xinzo ya es oficialmente Fiesta de Interés Turístico Internacional», Vía Lethes, 22/01/2019. https://vialethes.es/entroido-xinzo-fiesta-interes-turistico-internacional