Santa Mariña de Aguas Santas, a santa que a tradición fai nacer en Xinzo

Santa Mariña de Aguas Santas é a santa que a tradición fai nacer na vila de Xinzo de Limia, e a patroa da vila. A súa figura é tradicional, non histórica no sentido estrito, e o Diccionario Biográfico da Real Academia de la Historia recolle o relato tal e como se conta ^[1].

O relato tradicional

Segundo esta versión, Mariña naceu no ano 123 en Xinzo, nun lugar preto da lagoa de Antela chamado Antioquía, cando a Limia estaba moi romanizada (Forum Limicorum) e pasaba pola Vía Nova XVIII, de Bracara a Astorga. O seu pai, Theudio ou Teódulo, era un personaxe con poder; a nai morreu no parto. Foi criada por unha labradora de Pinnitus (Piñeira de Arcos), a súa «aya», e naquela comunidade o presbítero Teótimo animaba os cristiáns. Mariña optou pola vida cristiá e bautizouse, o que a separou do pai e dos ideais do Imperio ^[1].

Con quince anos, gardando gando preto da vía que levaba ao praesidium da cidade de Armea, viuna o prefecto Olibrio, que quixo facela esposa, concubina ou escrava. Ela negouse reiteradamente e Olibrio acusouna de cristiá; en vigor o decreto de Trajano, os xuíces condenárona a morrer decapitada se non renegaba. Non renegou: no ano 138 (o mesmo en que morreu Adriano, o 10 de xullo) foi levada a un descampado, onde hoxe está a igrexa de Santa Mariña de Aguas Santas, e alí, no lugar que lembra a capela de Santo Tomé, o verdugo cortoulle a cabeza e manaron augas cristalinas, que aínda se veneran ^[1].

O culto

Os cristiáns gardaron memoria do enterro; a pedra con inscricións que está baixo o altar maior do templo románico e un capitel suevo testemuñan o culto antigo. Arredor do ano 800, no tempo de Afonso II o Casto, consolidouse o culto, co templo románico de finais do século XII en Aguas Santas; Fernando III erixiu igrexas á santa en Córdoba e Sevilla tras conquistalas, e o cardeal Baronio incorporouna ao Martirologio Romano de 1586, con festa o 18 de xullo ^[1].

En Xinzo

A santa é patroa da vila e dá nome á parroquia e ás festas: véxase Festas de Santa Mariña en Xinzo. O relato sitúa o seu nacemento en Antioquía, nome que lembra a lenda da cidade asolagada da Lagoa de Antela: Antioquía, a cidade asolagada.

Preguntas frecuentes

Ligazóns

• Parroquia: Xinzo de Limia
• Concello: Xinzo de Limia
• Persoeiros da Limia
• Famosos e deportistas da Limia
• Autores e artistas da Limia
• Festas de Santa Mariña en Xinzo
• Antioquía, a cidade asolagada

Fontes

1. Arturo R. Fuentes Varela, «Santa Marina de Aguas Santas», Diccionario Biográfico electrónico, Real Academia de la Historia (Historia Hispánica). https://historia-hispanica.rah.es/biografias/28812