Persoas da Limia na Galipedia: xornalistas, artistas, políticos e crego

Esta páxina reúne limiaos con artigo na Galipedia que non teñen ficha propia. Está redactada con palabras propias a partir dese texto (CC BY-SA 4.0); as persoas ligadas á represión de 1936 tratáronse á parte. Para outras biografías véxase Autores e artistas da Limia.

Letras, xornalismo e arte

• Alejandro Álvarez Rodríguez (Xinzo de Limia, 1890 – 31 de decembro de 1974), xornalista. Fillo do procurador Efrén Álvarez, emigrou de mozo á Arxentina; ao volver dirixiu o periódico Juventud, foi director de El Agrario e colaborou en La República. Foi secretario do concello de Baltar e, desde 1925, do de Sandiás ^[1].
• Julio Carballo Enríquez (Xinzo de Limia, 9 de outubro de 1861 – Buenos Aires, 26 de maio de 1928), avogado e xornalista. Licenciado en Dereito en Santiago, gañou en 1888 a cátedra de Dereito Administrativo e Economía Política da Universidade de San José de Costa Rica. En 1891 volveu a Ourense, onde exerceu de avogado, foi tenente fiscal da Audiencia, entrou no Partido Republicano e dirixiu o semanario La República; desde 1910 viviu en Buenos Aires como correspondente e redactor de La Nación, ligado á Casa de Galicia e á agrupación antiforal A Terra ^[2].
• María Ruido (Pidre, Xinzo de Limia, 1967), artista visual, realizadora e investigadora feminista, de familia traballadora. Licenciada en Historia por Santiago e doutora en Belas Artes por Vigo, ensina na Universidade de Barcelona. Traballa performance, videoacción, documental e videoinstalación, con material de arquivo e testemuños, sobre o traballo imaxinario no capitalismo posfordista, a memoria e a construción social do corpo ^[3].
• Cándido Paniagua Pousa (Xinzo de Limia, 10 de maio de 1992), escritor e profesor de lingua e literatura galega. Estudou no CEIP Rosalía de Castro e no IES Lagoa de Antela, graduouse en Estudos de galego e español en Vigo e publicou O caderno de erros (Tandaia, 2018) e 48 horas (Xerais, 2020). Recibiu, entre outros, o Premio de Relato da Universidade de Vigo (2020) e o Premio da Cultura do Concello de Xinzo de Limia (2023) ^[4].

Política e institucións

• Daniel Barata Quintas (Guillamil, Rairiz de Veiga, 25 de decembro de 1943 – Ourense, 31 de maio de 2023), inspector de educación. Foi deputado no Parlamento de Galicia (1990–2001) e conselleiro de Cultura e Xuventude (1990–1993), onde impulsou a exposición Galicia no Tempo e o Instituto Galego de Artes Escénicas e Musicais. Foi conselleiro do Consello de Contas desde 2000 e recibiu a Medalla de Prata de Galicia en 1994 ^[5].
• Manuel Enríquez Villarino (m. Xinzo de Limia, novembro de 1902), liberal e monterista, deputado a Cortes polo distrito de Xinzo de Limia en 1886 e presidente da Deputación de Ourense en 1894 e 1898 ^[7].
• Nicolás Soto Rodríguez (Covelas, Nogueira de Ramuín, 1836), militar, avogado e político, deputado polo distrito de Xinzo de Limia en 1871 e 1872 ^[8].
• Ramón Enríquez Cadórniga (Xinzo de Limia, c. 1882), xuíz en Ribadeo, Celanova, Ourense, Santiago e Luarca, fillo do rexistrador da propiedade Rudesindo Enríquez ^[12].

Igrexa, arte e historia local

• Cándido Lorenzo González (Laroá, Xinzo de Limia, 23 de setembro de 1925 – Brasil, 17 de decembro de 2019), frade mercedario e bispo católico. Estudou en Xinzo e Sarria, ordenouse en 1954 en Poio, foi ao Brasil en 1960, dirixiu desde 1969 a prelatura de São Raimundo Nonato (Piauí), foi bispo titular en 1981 e xubilouse en 2002. Laroá nomeouno fillo predilecto en 1995 ^[6].
• Bartolomeu de Nosendo, mestre canteiro portugués do século XVI que traballou no mosteiro de Xunqueira de Ambía, na igrexa de Santo Estevo de Sandiás (arredor de 1520) e no mosteiro do Bon Xesús de Trandeiras; as portadas de influencia manuelina delatan a súa orixe. Véxase Convento do Bon Xesús da Limia ^[9].
• Cayetano de Parada y Pérez de Limia (Verín ou Xinzo de Limia, c. 1744 – Alcabre, 1821 ou 1823), alcalde de Bouzas e líder na Reconquista de Vigo na Guerra da Independencia; unha rúa de Bouzas leva o seu nome ^[10].
• Germán Novoa Enríquez (Morgade, Xinzo de Limia, 6 de agosto de 1996), futbolista, defensa central do Arenteiro, con quen conquistou ascensos da Terceira á Primeira RFEF; foi convocado pola selección galega en 2024 ^[11].

Ligazóns

• Persoeiros da Limia
• Autores e artistas da Limia
• Xinzo de Limia
• Rairiz de Veiga

Fontes

1. «Alejandro Álvarez Rodríguez», Galipedia (CC BY-SA 4.0). https://gl.wikipedia.org/wiki/Alejandro_Álvarez_Rodríguez
2. «Julio Carballo Enríquez». https://gl.wikipedia.org/wiki/Julio_Carballo_Enríquez
3. «María Ruido». https://gl.wikipedia.org/wiki/María_Ruido
4. «Cándido Paniagua Pousa». https://gl.wikipedia.org/wiki/Cándido_Paniagua_Pousa
5. «Daniel Barata Quintas». https://gl.wikipedia.org/wiki/Daniel_Barata_Quintas
6. «Cándido Lorenzo». https://gl.wikipedia.org/wiki/Cándido_Lorenzo
7. «Manuel Enríquez Villarino». https://gl.wikipedia.org/wiki/Manuel_Enríquez_Villarino
8. «Nicolás Soto Rodríguez». https://gl.wikipedia.org/wiki/Nicolás_Soto_Rodríguez
9. «Bartolomeu de Nosendo». https://gl.wikipedia.org/wiki/Bartolomeu_de_Nosendo
10. «Cayetano Pérez de Limia». https://gl.wikipedia.org/wiki/Cayetano_Pérez_de_Limia
11. «Germán Novoa». https://gl.wikipedia.org/wiki/Germán_Novoa
12. «Ramón Enríquez Cadórniga». https://gl.wikipedia.org/wiki/Ramón_Enríquez_Cadórniga