María del Valle Lozano, asasinada en Mosteiro de Ribeira en 1937

María del Valle Lozano, coñecida como María de Beiro, naceu en Ourense; a Galipedia dá o ano 1888 e Vía Lethes o 12 de novembro de 1886, en Canedo. Morreu asasinada o 29 de outubro de 1937 en Mosteiro de Ribeira (Xinzo de Limia) ^[1][2].

Vida

Era nai de oito fillos e vivira na Habana, onde naceu en 1906 o poeta Manuel Gómez del Valle; fixo obras benéficas e relixiosas e estaba afiliada ao Partido Comunista ^[1][2]. Despois do fusilamento do seu fillo o 11 de agosto de 1936, foi detida en 1937 por pedir a conmutación da súa pena ^[1].

A morte

Foi internada nun cárcere —o de Celanova, segundo a Galipedia; o improvisado na casa do concello de Bande, segundo Vía Lethes— e sacada de alí para ser asasinada o 29 de outubro de 1937 xunto con Salud Torres Díaz, delegada da UGT de 25 anos. Os cadáveres apareceron na Lomba de Lamas, en Mosteiro de Ribeira; o seu corpo foi trasladado ao cemiterio nun carro polos veciños. O rexistro anota como causa o destrozo cerebral por fusilamento ^[1][2].

Memoria

En xullo de 2019 a Asociación para a Recuperación da Memoria Histórica iniciou a procura dos seus restos. Claudio Rodríguez Fer escribiu o poema «O terror en carro de vacas», e Antón Tovar dedicou o conto «A grande ilusión» a ela e ao seu fillo ^[1][2]. Véxase Manuel Gómez del Valle.

Ligazóns

• Persoeiros da Limia
• A represión de 1936 na Limia
• Mulleres represaliadas da Limia
• Mosteiro de Ribeira

Fontes

1. «María del Valle», Galipedia (CC BY-SA 4.0). https://gl.wikipedia.org/wiki/María_del_Valle
2. «Las mártires de Xinzo de Limia, asesinadas por los franquistas en 1937», Vía Lethes. https://vialethes.es/martires-xinzo-limia-1937