Persoeiro

José Antonio Nieto Luis, médico e dirixente local do franquismo en Xinzo

José Antonio Nieto Luis (Xinzo de Limia, 1894–1983), «don Pepe Nieto», foi médico na Limia desde 1923 e, tras o golpe de 1936, requeté, xefe local de FET e das JONS e alcalde de Xinzo durante uns meses de 1943.

Nacemento: Xinzo de Limia, 1894
Falecemento: Xinzo de Limia, 3 de outubro de 1983
Profesión: médico (título en 1920; exerce na Limia desde 1923)
Cargo: alcalde de Xinzo de abril a setembro de 1943

José Antonio Nieto Luis, popularmente «don Pepe Nieto», naceu en Xinzo de Limia en 1894 e morreu na vila o 3 de outubro de 1983, aos 89 anos. Foi médico e figura política local. Esta ficha recolle só os datos públicos e documentais da súa traxectoria, segundo o perfil que lle dedica Edelmiro Martínez Cerredelo ^[1].

Médico da Limia

Fillo de comerciantes e propietarios, obtivo o título de Medicina e Cirurxía o 21 de outubro de 1920 e exerceu na comarca desde 1923 en distintos concellos —Trasmiras, Vilar de Santos, Os Blancos— e, por último, en Xinzo de Limia desde 1951 ata a xubilación. Aínda hai veciños que o lembran facendo as visitas a cabalo ^[1].

Dirixente local do franquismo

Segundo Cerredelo, formou parte das persoas «de orde civil» que contribuíron a que triunfase o golpe de estado de 1936 en Xinzo: primeiro como militante requeté (antes fora membro das Xuventudes de Acción Popular) e, despois do decreto de unificación de abril de 1937 que creou a FET e das JONS, como xefe local deste partido e membro da primeira xestora civil do concello en 1938, sendo alcalde Honorio Peleteiro e Nieto primeiro tenente de alcalde ^[1]. Unha ficha do Servizo de Investigación e Información da Falanxe local describiuno como dirixente das dereitas que, para lograr a xefatura da Falanxe, «se convertiu en furibundo falanxista» (cita) ^[1].

O decreto de unificación provocou en Xinzo enfrontamentos entre Nieto e antigos compañeiros requetés pola obriga de usar a boina vermella e a camisa azul, con denuncias ante as autoridades provinciais e propostas de expulsión ^[1].

Alcalde en 1943

Despois da destitución de Peleteiro por celebrar o Entroido de 1943 —con multas e veciños encarcerados—, o gobernador civil nomeou alcalde a Nieto, que exerceu do 1 de abril ao 15 de setembro de 1943, cando o substituíu Antonio González Garrido, xefe local da Falanxe ^[1]. Véxase Historia do Entroido de Xinzo.