O Domingo Oleiro e o Xogo das Olas do Entroido de Xinzo

Q: Que pasa a quen lle cae a ola?

Debe pagar unha rolda de viño aos demais participantes [2].

No Domingo Oleiro do Entroido de Xinzo centos de olas de barro de Niñodaguia voan pola Praza Maior e rompen contra o chan; a quen lle cae a ola corresponde pagar unha rolda de viño.

Cando: domingo seguinte ao Fareleiro
Onde: Praza Maior, Barrio de Abaixo e Praza de Oriente
Obxecto: olas de barro de Niñodaguia
Regra: quen deixa caer a ola paga unha rolda de viño

O Domingo Oleiro é a segunda gran cita do ciclo tradicional do Entroido de Xinzo de Limia, despois do Fareleiro. O Concello describe o Xogo das Olas como «unha das tradicións máis orixinais, espectaculares e vistosas» do ciclo antelán ^[1]^[2]. Unha ola é unha vasilla de barro; no Oleiro centos delas pasan de man en man, voan polo aire e rematan estoupando contra o chan.

Unha orixe nas fontes

Segundo o Concello, o xogo vén dun costume antigo: os mozos «roubaban» as olas ás mozas que ían buscar auga ás fontes e pasábanse as vasillas de man en man, unha maneira de achegarse a elas e de comezar a falar ^[2]. Do que foi unha picardía de mozos fíxose, co tempo, un xogo colectivo e unha das imaxes máis recoñecibles do Entroido da vila.

Como se xoga

Hoxe o xogo ten lugar ao serán: comeza na Praza Maior, segue polas rúas do Barrio de Abaixo e remata na Praza de Oriente ^[2]. Voan centos de olas que se traen de Niñodaguia e que acaban feitas anacos no chan; a maioría están baleiras, pero algunhas agochan sorpresas que só se descobren cando se parten ^[2]. A regra é sinxela: aquel ao que lle cae a ola debe pagar unha rolda de viño ao resto de participantes ^[2].

A descrición que daba a web comarcal de 2007 engadía un detalle ritual: un grupo de persoas en corro na Praza Maior pásanse as olas, cheas de auga ou de fariña; quen deixa caer a súa paga unha botella de viño, que se deposita na Ola Sagrada e despois comparten os participantes ^[3].

As olas de Niñodaguia

As olas non se fan en Xinzo: tráense para a ocasión dende Niñodaguia ^[2]^[3], unha parroquia do concello de Baltar. Véxase Niñodaguia.

O oleiro infantil e a participación das mulleres

A mesma web de 2007 aplaudía que a organización fixese pola mañá un oleiro para os cativos, mentres o oleiro do serán «sería coma sempre, espectacular» ^[3]. Na crónica de 2009 o arquivo destaca as imaxes da primeira muller «da historia do Entroido» que se atreveu a xogar xunto aos homes no Xogo das Olas ^[4].