Anécdotas e memoria do Entroido de Xinzo: a cadea de 1943, unha parodia e as fotos de 2002

O Entroido de Xinzo non son só as máscaras: tamén son as historias que corren de boca en boca. O blog As tradicións da Limia, de Xosé «Pepe» Calleja López, recolle varias.

1943: o Entroido na cadea

Era a época dura da ditadura: o Entroido estaba vetado e só se celebraban as festas relixiosas, coa severidade que o réxime impuxo nos costumes. En 1943 varios veciños de Xinzo foron á cadea e tamén foron multados por celebralo. Non foi a maiores, di o artigo, porque eran máis ou menos afectos ao réxime e tiñan cartos para pagar as sancións. Cóntase que, como os que facían o Entroido estaban na cadea, a festa se trasladou á rúa, onde estaban os pechados, e non faltaron bebida, comida, cante nin baile ^[1].

Calleja coñeceu un deses veciños, que gardaba na carteira a multa de 250 pesetas e se deixaba collir polas Pantallas con gusto. Unha fotografía dos anos noventa, rescatada dun disquete, mostra catro persoas na xanela da antiga cadea de Xinzo, no primeiro andar sobre a porta de entrada, hoxe escola municipal de gaitas e percusión. Justo Gude axudou a identificar os que aparecían na foto ^[1]. Un manequín dunha tenda de teas, vestido cunha Pantalla do Pucho en 1993, estivo na tenda dun deles ^[2].

Unha parodia improvisada dos anos noventa

Calleja conta unha parodia totalmente improvisada que viviu nos anos noventa e que explica como se crea teatro de rúa. A mañá do Luns de Entroido, na Rúa dos Viños, dúas mulleres maiores vestidas de loito completo chegan en bicicleta con cestas de vimbio; dous gardas civís con tricornio e uns lentes co nariz en forma obscena aparecen dende a rúa. As mulleres, que din ir ao veterinario por un «comechón», sacan das cestas uns nabos enormes. Os gardas simulan medilos para ver se teñen «o tamaño regulamentario» e ameazan con denuncialas, mentres elas choran como carpideiras, ata que unha criada de casa rica acode berrando que lle andan ao rabo ao marido e acaban as tres aos bolouchóns no chan; os gardas dan a volta e vanse asubiando. O autor remata dicindo que non necesitan que lles «axuden» a facer o Entroido, senón recuperar o que se vivía na rúa ^[3].

Fotos de Entroidos xa vividos

Calleja tamén fotografa o Entroido que viviu desde dentro, con respecto e sen ser invasivo; de 2002 conserva fotos en branco e negro con película ILFORD HP5 PLUS 400. Lembra con cariño as parodias dos maiores e teme que o Entroido de Xinzo mude a Carnaval «con moita dor de corazón» ^[4].

Ligazóns

• Entroido de Xinzo de Limia
• Historia do Entroido de Xinzo
• Entroido: memoria e arquivo
• A capa de 1955

Fontes

1. «ENTROIDO DO ANO 1943 EN XINZO DE LIMIA. OS ENTROIDEIROS NA CADEA – Tradicións da Limia», As tradicións da Limia. https://tradicionsdalimia.es/entroido-do-ano-1943-en-xinzo-de-limia-os-entroideiros-na-cadea/
2. «PANTALLA DO PUCHO FEITA PARA DECORACION NO ANO 1993. – Tradicións da Limia», As tradicións da Limia. https://tradicionsdalimia.es/pantalla-do-pucho-feita-para-decoracion-no-ano-1993/
3. «ENTROIDO DE XINZO DE LIMIA. AS PARODIAS – Tradicións da Limia», As tradicións da Limia. https://tradicionsdalimia.es/entroido-de-xinzo-de-limia-as-parodias/
4. «FOTOS DE ENTROIDOS XA VIVIDOS – Tradicións da Limia», As tradicións da Limia. https://tradicionsdalimia.es/fotos-de-entroidos-xa-vividos/