Patrimonio da Limia: torres, conventos, muíños e aldeas etnográficas

Convento do Bon Xesús da Limia (Trandeiras): expediente de BIC

O Convento do Bon Xesús da Limia, en Trandeiras (Xinzo de Limia), foi construído a principios do século XVI; a Xunta iniciou o expediente para declaralo Ben de Interese Cultural na categoría de monumento.

O Convento do Bon Xesús da Limia, en Trandeiras, no concello de Xinzo de Limia, é un dos edificios históricos máis significativos da comarca. En febreiro de 2025 o Diario Oficial de Galicia publicou o expediente de incoación para declaralo Ben de Interese Cultural (BIC), na categoría de monumento ^[1].

Un convento do século XVI

Construíuse a principios do século XVI co eclesiástico Alonso de Piña como promotor e o mestre Bartolomé Nosendo á fronte das obras. Foi rexido pola orde franciscana e mantivo a súa función ata o século XIX, cando foi abandonado e pasou a mans privadas. Malia o deterioro e os espolios, a igrexa chegou á actualidade en boas condicións ^[1].

A documentación do expediente considérao unha obra de transición entre o gótico tardío e o primeiro renacemento galego, etapa pouco representada en Galicia ^[1].

Que se protexe

A declaración valora a súa natureza singular, onde concorren valores arquitectónicos, artísticos e históricos. Destaca a calidade da cantaría da igrexa e das infraestruturas hidráulicas que abastecían a facenda, os cinco retablos de madeira e o patrimonio inmaterial, como as lendas que explican a fundación do convento ^[1].

A delimitación inclúe as partes edificadas ou que o estiveron: a igrexa, as dependencias monacais co claustro e as edificacións anexas. Ao sur, a horta pechada; na parte posterior, o forno, a alvariza e as infraestruturas hidráulicas: a fonte arcada, as canles de pedra, a fonte de cano, as pías, os alxibes e os dous mananciais que serviron ao convento ^[1].

Tutela

A publicación no DOG supón a aplicación provisional do réxime de tutela da Lei 5/2016 do Patrimonio Cultural de Galicia, con protección inmediata, ata a aprobación definitiva nun prazo máximo de dous anos. Segundo a Xunta, desde 2016 declaráronse 110 bens e Galicia ten 783 BIC ^[1].

Segundo a web comarcal de 2008

A web xinzodelimia.eu conserva outra descrición. Da igrexa primitiva só quedou a fachada, porque en 1668 un incendio destruíu o resto e houbo que remodelala; a portada é gótico-plateresca, con influencias de Egas e do manuelino, con arcos de medio punto e un arco conopial rebaixado, un peto co Xesús neno e un rosetón. O interior ten unha nave ampla con bóveda de nervios e retablos barrocos policromados. A obra comezou en 1523 e rematou en 1669; foi albergue de monxes, bispos e curas fuxidos da Revolución Francesa, hospedados polo cardeal Quevedo. Tras a exclaustración de 1835 pasou a mans particulares, agás a igrexa, que é parroquial, e o Concello de Xinzo mercouno e acondicionouno. O claustro só conserva o corpo baixo, mestura de renacemento e gótico flamígero, con arcos conopiais sobre columnas de capiteis historiados e vexetais; ante a igrexa hai un cruceiro, e na praza de Trandeiras un peto de ánimas de máis de 200 anos ^[2].