Patrimonio da Limia: torres, conventos, muíños e aldeas etnográficas

O castelo de San Xoán de Bara (Vilar de Barrio)

O castelo de San Xoán de Bara, en Vilar de Barrio, é un recinto arqueolóxico de ata 15 ou 16 hectáreas, con cabanas e murallas castrexas e ocupación da Idade do Bronce á época romana e medieval, segundo 25 Motivos.

O castelo de San Xoán de Bara é un enclave arqueolóxico no concello de Vilar de Barrio. A rede turística 25 Motivos descríbeo como un dos xacementos máis prometedores do interior de Galicia: as investigacións dos últimos anos apuntan á existencia dunha antiga cidade ocupada en varios períodos, cunha extensión pouco habitual na arqueoloxía galega ^[1].

Un recinto de ata 16 hectáreas

Segundo a fonte, o recinto podería alcanzar entre quince e dezaseis hectáreas, o que levou a algúns investigadores a falar dunha cidade antiga máis ca dun simple castro. O monte elévase sobre a chaira da Limia e domina unha ampla extensión do territorio ^[1].

Que se atopou

Restos de murallas, estruturas de vivenda e recintos organizados de maneira complexa ^[1].
Na parte alta, elementos da cultura castrexa: cabanas circulares e sistemas defensivos da Idade do Ferro ^[1].
Recintos monumentais delimitados por muros en zonas máis baixas, que suxiren unha organización máis complexa do habitual neste tipo de xacementos ^[1].
Materiais que, segundo a fonte, indican que o asentamento participou nas redes comerciais da época romana ^[1].

A ocupación, segundo as evidencias citadas, vai da Idade do Bronce e do Ferro á época romana e inclúe períodos medievais ^[1].

O Burato dos Ouros

Dentro do xacemento está o lugar coñecido como Burato dos Ouros, con cavidades e restos construtivos cuxa cronoloxía e función seguen en estudo e cuxo nome alimentou lendas locais ^[1].

Unha investigación aberta

A fonte insiste en que a investigación segue activa: a diferenza doutros xacementos plenamente escavados e interpretados, cada campaña achega datos que modifican en parte a comprensión do lugar. Desde o alto, a chaira da Limia esténdese aos pés do monte, o que axuda a entender por que distintas comunidades o escolleron pola visibilidade, a capacidade defensiva e a proximidade aos recursos do val ^[1].