Francisco Piñeiro Solveira, abade guerrilleiro

Francisco Piñeiro Solveira naceu en Gudín (Xinzo de Limia) no século XVIII e morreu en Tui o 20 de outubro de 1828. Foi presbítero, guerrilleiro e xefe de partidas militares durante a Guerra da Independencia ^[1].

O abade de Arnóis

A súa biografía coñécese desde xuño de 1808. Era xa párroco, con dignidade de abade, en San Xulián de Arnois (A Estrada), do que tomara posesión en 1794. Conmovido polas noticias do levantamento español contra as tropas de Napoleón, foi á Coruña e ofreceu á Xunta Superior de Galicia os beneficios económicos da abadía, agás oito reais diarios para a súa manutención ^[1].

Armas desde Lisboa

Cando os franceses invadiron o Reino de Galicia, en xaneiro de 1809, foi dos primeiros en avisar as xurisdicións de Tabeirós, Bea, Viso e A Veiga. A xunta formada nesas xurisdicións encargoulle pedir armas e municións aos ingleses; subiu ás fragatas Libelly e Venus e o seu comandante, o capitán de navío Gregor Mackinley, deulle canto tiña dispoñible. Chegou despois a Lisboa, onde reuniu sete mil fusís, cartucheiras e outros pertrechos, e pagou de seu os portes e a manutención da escolta ^[1].

Estivo na reconquista de Vigo e de Santiago e na batalla de Ponte Sampaio (7 de xuño de 1809), na que foi derrotado o VI Corpo do mariscal Ney. Liberada Galicia, acompañou co seu persoal o coronel Pablo Morillo ata Ciudad Rodrigo, onde entregou oitocentos homes equipados ^[1].

A partida «Cruzada»

O 4 de abril de 1810 a Xunta de Armamento de Galicia encargoulle formar unha partida guerrilleira, chamada Cruzada, para defender o país se había nova invasión. Desde Arnois dirixiu unha proclama ao pobo galego o 8 de abril ^[1]. Foi un dos moitos «curas guerrilleiros» galegos, como o abade de Valladares, Juan Rosendo Arlen y Enríquez, ou José Antonio de Neyra, coadxutor do Barco ^[1].

Despois da guerra

Acabada a guerra destacou como realista: o bando do gobernador militar de Santiago, José Pesci, con motivo da sublevación do xeneral Díaz Porlier (1815), eloxia o seu «celo, lealtad y patriotismo», e Piñeiro ofreceu cinco mil homes concentrados en Tabeirós ^[1]. Os seus servizos premiáronse cunha cóengo na catedral de Tui, da que tomou posesión o 28 de xuño de 1822, en pleno Trienio Liberal; polo seu realismo foi perseguido e recluído seis meses no seminario-convento de Herbón (ata xullo de 1823). Con saúde quebrada desde entón, morreu en Tui en 1828 ^[1].