Antonio Nieto Oliva, cronista de Xinzo

Antonio Nieto Oliva naceu en Xinzo de Limia o 14 de novembro de 1899 e morreu na mesma vila o 29 de xullo de 1986, aos 86 anos. Foi comerciante, xornalista e escritor, e o historiador local Edelmiro Martínez Cerredelo di que Xinzo lle debe un recoñecemento, porque as súas notas e documentos serviron para documentar moitos dos seus libros ^[1]^[2].

Familia e comercio

Era fillo de Antonio Nieto, natural de Villardeciervos (Zamora), e de Erundina Oliva Rivero, de Xinzo; foi o maior de dez irmáns (Antonio, Celso, Luís, Elena, Carmen, Coral, Corona, Mariña, Aurita e Flora) ^[2]. A casa familiar estaba na esquina da Praza Maior coa rúa Lepanto e a rúa Constitución, con parte da fachada cuberta de azulexo negro, e nela estaba o comercio de teas ^[2].

Fixo o servizo militar en Madrid, na Sanidade Militar, e en 1923 foi trasladado a Melilla (unidade de Servizos de Hixiene); licenciouse como sarxento tras os desastres da guerra de Marrocos ^[1]^[2]. Volveu a Xinzo para rexentar o comercio Herdeiros de Antonio Nieto, «Almacenes La Moda», con técnicas de mercadotecnia descoñecidas na vila: tempadas de rebaixas e de saldos e o lema «Vendemos barato para vender máis, e vendemos máis porque vendemos máis barato» ^[2].

Prensa e literatura

Lector empedernido, seguía a poesía e o teatro da época e era moi afeccionado aos cafés-cantantes. Estudou todo o publicado sobre Xinzo e a Limia, con interese pola historia e a heráldica, e colecionou documentación local ^[2]. Colaborou nos semanarios locais Juventud, El Agrario (1919) e El Látigo (1923) e fundou e dirixiu El Pueblo Antelano (1925). Foi correspondente en Xinzo de El Pueblo Gallego (Vigo, desde 1925) e, nos anos cincuenta, de La Región (Ourense), onde Cerredelo o considera un dos mellores correspondentes, polos datos que sen el se perderían ^[1]^[2]. Tamén publicou artigos e poemas en La Gaceta Regional (Salamanca, 1923), La Raza (Río de Janeiro), Faro de Vigo, Nuevo Támega (Verín), Eco de Galicia (A Habana, 1921), Alfar e La Unión Ilustrada (Málaga) ^[1]^[2].

Escribiu prosa e poesía, moita dedicada ás mulleres da Limia. Publicou Baixo o ceo de Melilla (crónicas de África) e Collar de estrellas (sonetos madrigalescos, 1933, imprenta La Industrial de Ourense, 2 pesetas; a portada debuxouna o seu curmán Manuel Casado Nieto, poeta de Castro Caldelas) ^[1]^[2]. A morte da nai deulle o poema «A miña nai» (Eco de Galicia, 17/04/1921) ^[2].

Compromiso cívico

Na Segunda República formou parte do comité provisional do Partido Agrario Regionalista, que seguía o programa do rexionalista Ramón Otero Pedrayo e propugnaba unha república federal, con Leopoldo Álvarez, Juan R. Lepina, Máximo Marquina, Arsenio Morgade e Ángel García ^[1]^[2]. No franquismo foi secretario da Acción Católica, xuíz municipal substituto en 1955 e presidente do Casino Antelano (1947-1949 e 1956) ^[1]^[2].

A Xinzo de 1961

Na súa crónica de La Región de 1961 describe unha vila con comercio ben instalado, boas farmacias, bares e despacho central de Renfe, e cada vez máis industria: a Molinera Antelana, Feculeras Gallegas, Mantequerías Anduriña, o Matadero do Limia, serradoiros, chocolates, gaseosas, xeo e cerámica, ademais das patateiras Propasi e Aga ^[3]. Das feiras do 14, 21 e 27 escribe que eran, segundo el, «las más importantes de todo el suelo gallego» en transaccións de gando, con compradores de León e Castela, e que na recolección saían centos de camións de patacas. Cita o Casino, cos bailes do Corpus, a Saínza, Reis e Carnaval, as pistas de baile, os cines Los Molinos e Antelano, a banda de música desaparecida pola guerra e a prensa local (El Eco Antelano, Juventud, El Agrario, El Camelo, El Látigo, El Pueblo Antelano), así como a Academia Santa Marina, a biblioteca municipal e a emisora do Frente de Xuventudes ^[3].

Ligazóns

Parroquia: Xinzo de Limia
Persoeiros da Limia
Francisco Seijo Iglesias, compañeiro de prensa
Xinzo de Limia

Fontes

«Antonio Nieto Oliva», Wikipedia en galego (CC BY-SA 4.0); cita Edelmiro Martínez Cerredelo, A prensa en Xinzo de Limia: século XX (1911-1925), 2005. https://gl.wikipedia.org/wiki/Antonio_Nieto_Oliva
Edelmiro Martínez Cerredelo, «Casa e comercio da familia Nieto Oliva. Coa biografía de Antonio», Historia de Xinzo, 08/03/2022. https://historiadexinzo.wordpress.com/2022/03/08/casa-e-comercio-da-familia-nieto-oliva/
Antonio Nieto Oliva, «Crónica de Ginzo de Limia» (cita), La Región, 1961, reproducida en Historia de Xinzo, 12/07/2016. https://historiadexinzo.wordpress.com/2016/07/12/cronica-de-ginzo-de-limia-por-antonio-nieto-oliva-en-1961/
«antonio Nieto Oliva». http://www.xinzodelimia.eu:80/antonio_nieto_oliva.htm