
Antonio Gelpi Asorey, médico republicano fusilado en 1941
Antonio Gelpi Asorey (Cambados, 1903 – Guadalajara, 1941), de familia radicada en Xinzo de Limia, foi médico e presidente do Colexio de Médicos de Guadalajara durante a guerra; condenado a morte, foi fusilado o 17 de xuño de 1941.
- Nacemento
- Cambados, 22 de marzo de 1903
- Morte
- Guadalajara, 17 de xuño de 1941 (fusilado)
- Profesión
- médico, inspector de sanidade
- Ligazón coa Limia
- familia dos Almacenes Asorey, na Praza Maior de Xinzo
Antonio Gelpi Asorey naceu en Cambados o 22 de marzo de 1903 e foi fusilado no cemiterio de Guadalajara o 17 de xuño de 1941, aos 38 anos. Non naceu na Limia, pero a súa familia —a viúva Blanca Asorey e os seus doce fillos— instalouse en Xinzo de Limia cara aos anos trinta para facerse cargo da casa e o almacén de ultramarinos da Praza Maior, que durante case todo o século XX foron os coñecidos Almacenes Asorey de alimentación e bebidas [1].
Formación e carreira
Licenciouse en Medicina en Santiago de Compostela (título expedido o 1 de xaneiro de 1929). Estudante, militou na Federación de Estudantes Católicos, un compromiso cristián que, segundo Cerredelo, o levou a un alto compromiso social. Foi inspector de sanidade por oposición en 1929, médico forense interino en Guadalajara (novembro de 1936), tenente médico do Corpo de Seguridade (1937), capitán médico do 28 Grupo de Asalto (1938) e presidente do Colexio de Médicos de Guadalajara desde outubro de 1936 ata a súa disolución en febreiro de 1938 [1]. En política, foi presidente do Sindicato Provincial Metalúrxico da UXT en Guadalajara e militante de Esquerda Republicana [1].
Guerra e condena
Un dos seus irmáns combateu no bando republicano e outros dous no bando nacional «por razóns de xeografía», segundo o texto [1]. Foi detido en Madrid o 11 de maio de 1939 e levado á prisión de Santa Engracia, trasladado á prisión central de Guadalajara en febreiro de 1940 e xulgado o 9 de maio de 1940 por un consello de guerra (procedemento sumarísimo n.º 1384-39) que o condenou a morte por adhesión á rebelión. Foi fusilado o 17 de xuño de 1941. Na súa última carta á nai, desde a prisión, escribiu «Soy inocente madre» (cita) [1].
Memoria
A maior parte dos datos oficiais proceden do blog do doutor e historiador David Simón Lorda, citado por Cerredelo [1].
Preguntas frecuentes
Ligazóns
Fontes
- Edelmiro Martínez Cerredelo, «Antonio Gelpi Asorey, médico republicano fusilado polo franquismo en 1940», Historia de Xinzo, 13-07-2022 (cita o blog de David Simón Lorda). https://historiadexinzo.wordpress.com/2022/07/13/antonio-gelpi-asorey-medico-republicano-fusilado-polo-franquismo-en-1940/
Tamén che pode interesar
PersoeiroOlimpia Valencia López, a primeira licenciada en Medicina de GaliciaNada en Baltar en 1898, Olimpia Valencia foi a primeira muller galega licenciada en Medicina (1925) e abriu en Vigo, en 1928, unha clínica…
PersoeiroAntón Tovar, o poeta da Pereira (Rairiz de Veiga)Antón Tovar Bobillo (a Pereira, Rairiz de Veiga, 1921 – Ourense, 2004) foi un poeta existencialista en galego e castelán, membro de honra…
PersoeiroCarlos Casares, o escritor que medrou en Xinzo de LimiaCarlos Casares (Ourense, 1941 – Vigo, 2002) pasou a infancia en Xinzo de Limia, entre Lamas e Sabucedo; foi narrador, académico da RAG,…
PersoeiroAlfredo Nan de Allariz, poeta e dramaturgo de Xinzo na HabanaAlfredo Fernández, «Nan de Allariz», naceu en Xinzo de Limia (1874 ou 1875) e morreu en Madrid en 1927; poeta, dramaturgo e compositor, foi…
Persoeiros da LimiaPersonaxes históricos da Limia: unha liña do tempoLiña do tempo das persoas históricas ligadas á Limia, da época romana ao século XX: límicos de Roma, Hidacio, condes do século X, nobreza…
PersoeiroCástor Méndez Brandón, barítono e poeta de cantares nado en XinzoCástor Méndez Brandón (Xinzo de Limia, 1864 – Celanova, 1920) foi avogado, barítono do Teatro Real de Madrid, poeta e alcalde de Celanova,…