A Ponte de Liñares e a Feira Nova: unha encrucillada da Limia
A Ponte de Liñares, no río Limia, cruce da Vía Nova e da Vía Límica, onde se celebraba a Feira Nova o día 22: a súa historia romana e moderna, os ingresos de 1755 e 1767, as tropas de Soult en 1809 e as coplas populares.
A Ponte de Liñares cruza o río Limia no límite entre Bande e a xurisdición histórica de Xinzo. A fonte describe unha ponte romana de traza medieval, alombada, que substitúe outra anterior da vía romana; unha foto mostra a ponte coa canle principal rematada, e outra ponte semellante derrubouse pola canalización do río para desecar a lagoa de Antela [1].
Un cruce de vías
Segundo Rodríguez Colmenero (1977), a Vía Nova cruzaba o Limia e seguía polo norte o río e a lagoa de Antela cara a Astorga. Outro camiño saía da Vía Nova á altura de Ponte Liñares cara ao Forum Limicorum (Xinzo), chamado Vía Límica: remontaba o Limia pola Forxa, Sabucedo, Ganade e As Lamas e, desde Xinzo, rodeaba a lagoa polo leste por Morgade, Pena, Folgoso e Cortegada cara a Vilar de Barrio. Entre Morgade e Pena apareceu un miliario honorífico dedicado a Valerio Maximiano [1]. Véxase Prehistoria e castros.
A Feira Nova
Aquel paso estratéxico deu lugar a unha das maiores feiras da comarca: a feira da Ponte, ou Feira Nova, o día 22 de cada mes, na parroquia de Santiago de Güín, aínda que pertencía a Bande e dependía da xurisdición de Xinzo [1]. En 1755 a feira de Ponte Liñares, anexa á de Xinzo, rendía 4.630 reais e a de Xinzo 12.020; en 1767, 6.300 e 11.200. As taxas eran de dous reais por boi, real e medio por vaca e un real por becerro ou novilla. Máis tarde Bande quixo apoderarse das alcabalas e en 1842 o concello de Xinzo nomeou un representante para defender os seus dereitos nunha reunión en Ourense; a fonte non atopou o resultado e supón que os dereitos se perderon [1].
Soult en 1809
Por Ponte Liñares pasaron os franceses de Soult, retirándose de Portugal camiño de Ourense, os días 17 a 19 de maio de 1809: cruzaron o Limia por aquí, atravesaron Porqueira, as veigas de Rairiz e os montes de San Cibrao e Penamá ata Allariz. A milicia da Xunta de Lobeira, co tenente coronel García de Barrio, tiroteouse coa súa retaguarda o 17 de maio na ponte; segundo a súa crónica, Soult viña con 9.000 infantes e 2.000 cabalos [1]. Véxase tamén A batalla da ponte de Xinzo.
Coplas
O cantigueiro popular recolle a feira: «Indo prá feira da Ponte / atopei un carballiño», «O río da Feira Nova / pasa por baixo da ponte; / as mozas de Paradela / deixan o gado no monte» e «Un veciño do lugar / ten unha vaca marela / que mercou na Feira Nova / por seis pesetas e media» (Xaquín Lorenzo, Cantigueiro popular da Limia Baixa) [1].
Ligazóns
Fontes
- «A Ponte de Liñares», Historia de Xinzo, 9 de outubro de 2018. https://historiadexinzo.wordpress.com/2018/10/09/a-ponte-de-linares/
- «PRIVILEGIO DE LA FERIA DE PONTE LIÑARES (Güin. Ourense) 1696.». https://historiadexinzo.wordpress.com/2019/03/12/privilegio-de-la-feria-de-ponte-linares-guin-ourense-1696/
Tamén che pode interesar
Historia da LimiaPrehistoria e castros da LimiaDa Pedra Alta de Antela ao castro de Bóveda: megálitos, armas de Roufeiro, o Outeiro de Baltar e a arracada de ouro de Vilar de Santos, a…
Historia da LimiaOs límicos nas inscricións romanas: a tésera gladiatoria de Celer e Corellius LimicusDúas pezas epigráficas fóra da Limia que citan un «límico»: a tésera gladiatoria de bronce de Niebla (Huelva), do século I, e a lápida de…
Historia da LimiaOs límicos e a romanización: Civitas, Forum Limicorum e Vía NovaQue se sabe dos límicos e da Limia romana: a Civitas Limicorum, a discusión sobre onde estaba o Forum Limicorum (A Cidá de Nocelo da Pena…
Historia da LimiaA Praza Maior, a Ladeira e o Toural: historia dos lugares centrais de XinzoHistoria da Praza Maior (feiras desde o século XVI, o Espolón de 1907, a fonte), da Ladeira e do Toural (a lagoa, a feira do gando, o…
Historia da LimiaLuz, chocolate, gasosas e carreteiras: a Xinzo industrial e de servizos do século XXComo chegaron a Xinzo a electricidade (1911), a imprenta, as fábricas de chocolate e de gasosas, o Matadoiro Frigorífico Rubio e os…
Historia da LimiaCines, café, radio, colexio e biblioteca: a vida cultural de Xinzo entre 1948 e os anos setentaOs cines Los Molinos (1948) e Antelano (1954), o Café Ideal e a discoteca Ideal 6, a radio de 1950, o Colexio Santa Marina, a Biblioteca…
