Constantino Limia Limia, un tenente de Trasmiras na guerra de Cuba

Constantino Limia Limia naceu en Lobaces (Trasmiras) en 1868 e morreu en Xinzo de Limia en 1961, aos 93 anos ^[1]. Foi militar na guerra de Cuba e, despois, xuíz municipal de Xinzo.

Soldado en Cuba

Chamado a filas, pasou por varias cidades españolas, Porto Rico e Cuba. Unha fotografía súa con outros soldados debe ser dos anos 1895-1898 ^[1]. Durante a súa vida militar coñeceu e fixo amizade con personaxes como Churchill, o político Alejandro Lerroux, o xeneral Martínez Campos e o entón capitán Primo de Rivera ^[1]. Polo seu valor e a súa participación en accións de guerra recibiu varias medallas ao Mérito Militar e regresou a España en xaneiro de 1899 co grao de segundo tenente ^[1].

En 1960 Carlos Casares entrevistouno en La Región de Ourense, probablemente unha das súas primeiras colaboracións na prensa. Á pregunta de se estaba presente na chegada da escuadra americana, Limia respondeu que fora el o designado polo coronel España para levar a noticia á Habana; ao chegar, o xeneral Jiménez Castellanos falaba ao pobo e dixo: «Antes que rendirse La Habana, todas las balas pasarán sobre mi cabeza» ^[1]. Edelmiro Martínez Cerredelo non conseguiu a parte final da entrevista ^[1].

En Xinzo

Nos anos vinte Lerroux púxose en contacto con el para preguntarlle se quería ser alcalde de Xinzo; rexeitou a oferta. Durante a ditadura de Primo de Rivera, nunha parada do ditador en Xinzo, Constantino presentouse ante el e este recoñeceuno da guerra de Cuba, cando aínda era capitán ^[1]. En 1931 a Sala de Goberno da Audiencia Territorial da Coruña nomeouno xuíz municipal do distrito de Xinzo. Un informe da Falanxe de 1938 anota: «Militancia izquierdista. Juez Municipal», e di que era sogro do delegado gobernativo e deputado provincial Álvaro Rodríguez Suárez ^[1].

Casou con Carmen Ugarte Arcos, de familia de Trasmiras, e tiveron tres fillos: José, Manuela e Beatriz Limia Ugarte. A casa familiar estaba na estrada xeral de Xinzo; hoxe só conserva parte da fachada e coñécese como edificio Ugarte ^[1].

Ligazóns

• Parroquia: Lobaces
• Persoeiros da Limia
• Trasmiras
• Carlos Casares

Fontes

1. Edelmiro Martínez Cerredelo, «Constantino Limia Limia, un limiao tenente na guerra de Cuba», Historia de Xinzo, 22/01/2022. https://historiadexinzo.wordpress.com/2022/01/22/constantino-limia-limia-un-limiao-tenente-na-guerra-de-cuba/ (o autor cita o seu libro Historia e Memoria. A Limia 1931-1953)