A pataca da Limia: cultivo, semente e mercado

A pataca é o cultivo fundamental e o máis representativo da Limia. Segundo a análise socioeconómica que recollía a web xinzodelimia.eu, a comarca está especializada nun produto con denominación de orixe e a gandaría convive con el en explotacións familiares e granxas modernas ^[4]. Na xornada do Museo da Limia de abril de 2018 un dos participantes dixo que a Limia produce o 90 % da pataca galega ^[3].

A Pataca de Galicia

A «Pataca de Galicia» é unha indicación xeográfica protexida (IXP) que destaca a excelencia da pataca obtida en Galicia; ampara a especie Solanum tuberosum nas variedades Kennebec, Agria e Fina de Carballo, destinada ao consumo humano, e abrangue anualmente entre 1.500 e 1.800 hectáreas ^[1]. A normativa foi: recoñecemento como Produto Galego de Calidade (1989), Denominación de Orixe Específica (1996) e IXP (2001), ratificada polo Ministerio en 2002 e incluída no rexistro europeo de IXP polo Regulamento (CE) 148/2007 ^[1]. A Kennebec, de 40 a 80 mm, de pel amarela e carne branca, fina e cremosa, é a única pataca amparada por esta denominación na Unión Europea ^[1]. A festa da pataca celébrase o terceiro domingo de setembro en Coristanco, na Coruña ^[1].

III Conversas na Taberna (2018)

O Museo Etnográfico da Limia dedicou á pataca as terceiras Conversas na Taberna (sábado 7 de abril de 2018) con tres voces dos tres momentos do ciclo da pataca: produción, almacenaxe e transformación ^[2]:

• Amador Díaz Penín (Patatas Ama), presidente da Asociación de Produtores da Pataca da Limia, constituída poucos meses antes.
• Xosé Antón Gándara Alonso (Patatas y Cebollas Gándara), almacenista de Vilar de Santos.
• José Ángel Sotelo Castro (Patatas Fritas Guays), da industria de transformación.

Nunha vintena de asistentes debateron as políticas de prezos (o produto sofre prezos baixos), a dispoñibilidade de terras, escasa segundo Sotelo, a convivencia co contorno, a rega e a ameaza da «couza guatemalteca» (praga que xa chegara ao país e podía obrigar a unha corentena de dous anos). Gándara afirmou que a pataca limiá ten unha excelente calidade e pasa máis controis ca ningunha, e que só lle falta a estética da francesa e un bo plan de márketing con implicación da administración. Amador Díaz salientou os avances asociativos e anunciou unha feira do tubérculo na comarca para novembro ^[3].

A pataca de semente en Xinzo

Antes da pataca de consumo, Xinzo foi centro da pataca de semente e da fécula; vexa Propasi, AGA e a Feculera de Xinzo.

Ligazóns

• Gastronomía da Limia
• Propasi, AGA e a Feculera de Xinzo
• Xinzo de Limia

Fontes

1. «Pataca de Galicia», Wikipedia en galego (CC BY-SA 4.0). https://gl.wikipedia.org/wiki/Pataca_de_Galicia
2. «A pataca centra as III Conversas na Taberna no Museo da Limia», Museo da Limia, 07/04/2018. https://museodalimia.com/a-pataca-centra-as-iii-conversas-na-taberna-no-museo-da-limia/
3. «A nosa pataca ten unha excelente calidade. Cómpre dicilo porque é a verdade», Museo da Limia, 09/04/2018. https://museodalimia.com/a-nosa-pataca-ten-unha-excelente-calidade-compre-dicilo-porque-e-a-verdade/
4. «Economía», xinzodelimia.eu (captura de Wayback). http://www.xinzodelimia.eu/economia.htm