O avaro de Xinzo: a fortuna escondida de José Oterino (1891)
En novembro de 1891 morreu en Xinzo José Oterino, de 43 anos, e o xuíz atopou na súa casa 432 onzas de ouro: o «avaro de Xinzo» saíu en xornais de toda España.
Á morte de José Oterino, a finais de 1891, Xinzo de Limia descubriu que aquel veciño de 43 anos vivía como un pobre e deixaba unha fortuna. A prensa chamouno «o avaro de Xinzo» e a historia chegou a xornais de toda España e ata Tenerife [1].
O tesouro
O xuíz de primeira instancia de Xinzo atopouno ao facer o inventario dos bens do falecido. A Gaceta de Galicia abriu portada o 10 de novembro de 1891 co titular «¡Cuatrocientas treinta y dos onzas!», porque entón case non circulaba ouro [1]. As onzas estaban nun bote de lata dentro dun escaparate dun Santo Cristo; ademais apareceron 180 moedas de cinco duros, 180 de catro, medias onzas, moedas de corenta reais e un paquete de billetes, repartidos en baúis e caixóns [1].
Entre os obxectos «curiosos» do inventario figuraban unha mula que levaba 22 anos na corte sen pisar a rúa, dúas vacas que levaban 150 meses na corte e un cadelo perdigueiro cego e xordo pola idade [1]. A herdanza, de uns dous millóns de reais, depositouse na sucursal do Banco de España en Ourense mentres se declaraba herdeiro o único familiar, Alonso Junquera, que levaba 32 anos de criado en Allariz [1].
A vida do avaro
O 14 de novembro a Gaceta volveu ao tema co titular «El avaro de Ginzo» (cita), con anécdotas que a vila repetía: a porta da casa pechaba ao pór o sol e non se abría ata o amencer; a luz artificial estaba desterrada por «antihixiénica»; tiña 500 lenzois de liño do país e usaba só un, dobrado á metade [1].
A anécdota máis comentada: Oterino estaba na cadea de Ourense, condenado a dous meses por lesións, que debía cumprir na cadea de Xinzo. O gobernador, sabedor de que a causa viña dunha intriga, ofreceulle facer o traxecto en coche particular, para evitar ir conducido pola Garda Civil. Oterino preguntou: «¿y quién paga el coche?». Ao saber que o pagaría el, e que custaría cinco duros, preferiu ir a pé uns 50 quilómetros entre dous gardas civís [1].
A herdanza
A fama trouxo familiares de Villar de Ciervos (Zamora), Verín, Allariz e ata un maxistrado de Burgos, e falábase de pleitos e de que un dos presuntos herdeiros estaba tolo. A comezos de 1892 El Lucense contaba que as moedas non pasaran ao herdeiro, senón a un señor, mediante un contrato elevado a escritura pública no que se comprometía a pagarlle unha cantidade anual; o herdeiro renunciou aos seus dereitos nesas condicións [1]. A historia saíu tamén no Diario de Tenerife do 26 de novembro de 1891 [1].
Ligazóns
Fontes
- Alexander de los Ríos Conde, «El caso de "el avaro de Xinzo", famoso en toda España a finales del siglo XIX», Vía Lethes, 24/12/2017. https://vialethes.es/avaro-xinzo-famoso-espana (cita Gaceta de Galicia 05, 10 e 14/11/1891; El Eco de Galicia 11 e 20/11/1891; Diario de Tenerife 26/11/1891; El Lucense 04/01/1892)
Tamén che pode interesar
Curiosidades da LimiaXinzo na Exposición Universal de París de 1878: o xabón e o liño da LimiaEn 1878 José Romero levou á Exposición Universal de París o liño e os xabóns de Xinzo: ganou unha medalla de ouro polo liño e unha mención…
Curiosidades da LimiaA peste de Escornabois (1598-1599): 118 mortos nunha parroquia da LimiaEntre setembro de 1598 e 1599 a peste matou 118 persoas en Santa Mariña de Escornabois (Trasmiras); o cura Francisco Rodríguez deixou…
Curiosidades da LimiaO gran incendio de Randín (1889) e a solidariedade que o seguiuO 20 de novembro de 1889 un incendio deixou practicamente en cinzas Randín (Calvos de Randín), con tellados de palla e vento forte; as…
Curiosidades da LimiaFeirantes, cinzarradas e vodas por poderes: costumes da Xinzo de antesTres costumes da Xinzo do século XX contados por Edelmiro Martínez Cerredelo: os feirantes das feiras do 14 e do 27 e a Remy das cobras, as…
Curiosidades da LimiaA gripe de 1918 en Xinzo de Limia e MoreirasNo outono de 1918 a gripe matou 60 persoas no concello de Xinzo e 56 no de Moreiras, que tiña moita menos poboación; o primeiro falecido de…
Curiosidades da LimiaHistorias de arquivo: as árbores de 1755, a arca de tres chaves, a unión de 1061 e a revolta de 1932Catro episodios documentados da Limia: a orde real de plantar árbores nos comunais (1755), a arca de tres chaves da xurisdición de Xinzo, a…
