Xinzo na Exposición Universal de París de 1878: o xabón e o liño da Limia

En 1878 o industrial xinzao José Romero, creador da fábrica de xabóns «La Constancia», levou á Exposición Universal de París xabón e liño da Limia. Do liño trouxo unha medalla de ouro e do xabón unha mención de honra ^[1].

A exposición

A de 1878 foi unha exposición universal con 6.672 expositores españois, unha cifra só superada polo país anfitrión, que lograron 2.482 premios sen contar as mencións honoríficas. España tiña un pavillón agrícola propio e dúas marquesiñas para produtos forestais, cáñamos e liños, no Campo de Marte ^[1].

Os premios

Galicia só conseguiu dúas medallas de ouro: a do liño de Xinzo e a dos modelos de froitas artificiais do compostelán Juan Sisay de Andrade ^[1]. Na clase 46 (produtos agrícolas non alimenticios) o liño rastrelado de Xinzo foi unha das seis medallas de ouro de España e das súas colonias, compartida con catro produtores de cigarros cubanos e cun cáñamo valenciano. O xabón de Romero non lograu medalla na clase de produtos químicos, pero si unha das 30 mencións de honra españolas ^[1].

A polémica en Ourense

En xaneiro de 1879 o semanario ourensán El Trabajo (fundado por Paz Novoa e Curros Enríquez) publicou un artigo, «Orense en la Exposición de París» (cita), que Romero entendeu como un insulto a todos os expositores da provincia. Escribiu ao seu director, e reproduciu a carta Valentín Lamas Carvajal en El Heraldo Gallego o 10 de febreiro de 1879: defendía que os seus xabóns se vendían en moitos lugares da provincia, tiñan premios en Santiago (1875) e Lugo (1877) e que a súa fábrica podía abastecer todo o consumo provincial; que non anunciaba porque non lle compensaba; e que o liño da Limia non se exportaba ao estranxeiro pero si «en cantidad más que regular» dentro e fóra da provincia, e que o enviara para demostrar «que aquí hay mujeres que saben preparar linos» como en calquera dos sitios citados no artigo ^[1]. Non se conserva o número de El Trabajo con ese artigo ^[1].

Que mostra

A participación de Romero deixa testemuño dunha actividade xabonera incipiente en Xinzo a finais do século XIX e da calidade do liño da comarca, merecedor da única medalla de ouro da provincia de Ourense ^[1].

Ligazóns

• Curiosidades da Limia
• Xinzo de Limia
• Historia da Limia

Fontes

1. Alexander de los Ríos Conde, «Xinzo en la Exposición Universal de París 1878», Vía Lethes, 29/01/2017. https://vialethes.es/xinzo-exposicion-universal-1878 (cita Umbert, España en la Exposición Universal de 1878, 1879; Sánchez Gómez, Historia Contemporánea 32, 2006; La Ilustración Española y Americana, 15/07/1878; El Heraldo Gallego, 10/02/1879)