Domingo, 8 de novembro Xinzo 11° Guardia: FARMACIA OLIVERA CORTIÑAS, C. B.
Concello de A Limia

Trasmiras

Concello del este de A Limia, en el camino de Xinzo a Verín: la iglesia románica de Zos, un ara romana dedicada a los Lares, el testimonio de la peste de 1598 en Escornabois y la Veiga de Limia, resto húmedo de la antigua Antela.

Trasmiras es un concello (municipio) del este de la comarca de A Limia, en la provincia de Ourense, atravesado por la N-525 y por la autovía A-52 en el camino de Xinzo a Verín. Guarda una de las iglesias románicas mejor conservadas de la comarca, la de Santa María de Zos, y comparte con Xinzo la Veiga de Limia, una zona húmeda que sobrevivió a la desecación de la Lagoa de Antela [4].

Datos del concello

Dato Valor Año y fuente
Población 1.216 habitantes 1/1/2025, INE [1]
Superficie 56,74 km² Wikidata [2]
Densidad 21,4 hab./km² cálculo sobre INE 2025 [1][2]
Altitud de la capital 654 m Wikidata [2]
Parroquias 9 Nomenclátor de Galicia [3]
Entidades de población 39 Nomenclátor de Galicia [3]
Gentilicio trasmirao, trasmirá Universidade de Vigo [17]
Código INE 32082 INE [1]

En 2003 tenía 1.828 habitantes; en 2016, 1.365, y en 2025, 1.216 [4][1].

Territorio

El noroeste del concello pertenece a la cuenca del Limia; las otras cuencas importantes son las del río Trasmiras y del Faramontaos [4]. La Veiga de Limia, de unas 1.400 hectáreas entre Trasmiras y Xinzo, es una zona húmeda que quedó aislada tras la desecación de la lagoa (laguna) [4]. Ver Lagoa de Antela.

En 1799 el conde de Guzmán, inspector de caminos, recorrió el tramo de Viladerrei a Allariz, y su itinerario, que Ramón Otero Pedrayo publicó en Nós en 1927, describe Trasmiras «no cerne d´un país de lameiros e arbres baixos» («en el corazón de un país de prados húmedos y árboles bajos»), y Abavides, que «dend´o monte olla a larganza da Limia Baixa» («desde el monte mira la anchura de la Limia Baixa») [11].

Historia

Castros y romanos

El catálogo de patrimonio recoge castros (poblados fortificados de la Edad del Hierro) en Zos, Vilaseca, Vilar de Lebres y Vila de Rei, y yacimientos romanos en Abavides, Lobaces, Chamosiños y Vilar de Lebres [16]. En época romana el territorio dependía del Forum Limicorum [4]. En un portal junto al viejo camino que cruzaba la villa se conserva un ara de granito dedicada a los Lares Turolicos por un tal Marco Tertiolo: «M(arcus) Tertiolus Laribus Tur(olicis) ex vo(to) p(osuit)» [5]. Manuel García Valdeiras identifica la villa Scornaboves del tumbo de Celanova con la actual Escornabois, sobre un castro galaico-romano [6].

Edad Media

En la Edad Media el territorio estuvo bajo la influencia del condado de Lemos [4]; Abavides era del conde de Lemos y el resto, del de Monterrei [8]. De la época quedan las iglesias románicas: la de Zos conserva íntegro su románico, con una fachada de tres arquivoltas, y las de Trasmiras, Vilar de Lebres y Abavides fueron reformadas después [4][8]. La aldea de O Castelo, en Vila de Rei, debe el nombre a la fortaleza de Canderrei, que estaba a su pie [10].

La peste de 1598 en Escornabois

El clérigo Francisco Rodríguez dejó escrito en el libro de difuntos de Escornabois cómo la peste llegó a la parroquia en septiembre de 1598: primero a Rabal, tres semanas después al Barrio de Abaixo y en noviembre al de Arriba. Murieron 118 personas, 61 de ellas muchachos y niños, 39 mujeres y 18 hombres adultos. Los del Barrio de Arriba llegaron a levantar paredes para aislarse de los de Abaixo, y hubo tanta hambre «que no se hallaba pan por dinero». De los niños nacidos durante el brote solo sobrevivió una, Inés, bautizada en julio de 1599 [7].

Del siglo XIX a la actualidad

El sacerdote y escritor Remigio Garrido Bouzas murió en Escornabois en 1907 [13]. El farmacéutico Modesto Álvarez Elices, que tenía botica en Trasmiras, fue alcalde de Xinzo en 1935 [15]. En Vilaseca funcionó el aeródromo de Trasmiras, inaugurado en 1993 con un vuelo en el que resultó herido el alcalde y abandonado tras un accidente mortal en 1997 [12].

Patrimonio destacado

  • Iglesia románica de Santa María de Zos, con fachada de tres arquivoltas, y su viacrucis [4][16].
  • Iglesia de San Martiño de Abavides, reformada entre 1688 y 1728, con el retablo mayor de Gregorio Álvarez de Araujo (1773), restaurado en 2004 [8].
  • Iglesias de San Xoán de Trasmiras y San Salvador de Vilar de Lebres, con restos románicos [4].
  • Peto de ánimas (pequeño altar de ánimas) y cruceiro (cruz de piedra tradicional) de Escornabois, y capilla de Rabal [4][16].
  • Ermita de O Castelo, sobre un otero de Vila de Rei [4][16].
  • Una casa grande con garita y torre en Zos y numerosos cruceiros, en el catálogo de patrimonio [16].
  • En Zos, junto a la A-52, está uno de los cinco toros de Osborne que quedan en Galicia [9].

El catálogo de patrimonio recoge 98 bienes en el concello [16].

Fiestas

No hemos encontrado una relación oficial de las fiestas del concello.

Personajes

  • Remigio Garrido Bouzas (Baños de Molgas, 1830 – Escornabois, 1907), sacerdote y escritor [13].
  • Modesto Álvarez Elices, farmacéutico en Trasmiras y alcalde de Xinzo de Limia (1935) [15].
  • El filólogo Isaac Alonso Estraviz se doctoró en 1999 con una tesis sobre O falar dos concelhos de Trasmiras e Qualedro [14].

Parroquias

El concello tiene 9 parroquias (unidades territoriales y eclesiásticas) [3]:

Abavides · Chamosiños · Escornabois · Lobaces · Trasmiras · Vila de Rei · Vilar de Lebres · Vilaseca · Zos

Más sobre A Limia

Preguntas frecuentes

¿Cuántos habitantes tiene Trasmiras?

Según el Padrón del INE a 1 de enero de 2025, 1.216 habitantes [1].

¿Qué iglesia románica se puede ver en Trasmiras?

La de Santa María de Zos, que conserva todo su románico; Trasmiras, Vilar de Lebres y Abavides tienen restos románicos en iglesias reformadas [4].

¿Qué pasó en Escornabois en 1598?

Una epidemia de peste mató a 118 vecinos entre 1598 y 1599, según el relato que dejó el cura de la parroquia en el libro de difuntos [7].

¿Qué es la Veiga de Limia?

Una zona húmeda de unas 1.400 hectáreas entre Trasmiras y Xinzo, resto de la antigua Lagoa de Antela [4].

Fuentes

  1. INE, Padrón municipal. Cifras oficiales de población (tabla 2885), 2016–2025. https://www.ine.es/jaxiT3/Tabla.htm?t=2885
  2. Wikidata, «Trasmiras» (Q917185). https://www.wikidata.org/wiki/Q917185 (CC0)
  3. Xunta de Galicia / RAG, Nomenclátor de Galicia – Galicia Nomeada. https://galicianomeada.xunta.gal/sixtop/inicio
  4. «Trasmiras», Galipedia (en gallego). https://gl.wikipedia.org/wiki/Trasmiras (CC BY-SA 4.0)
  5. Base MITRA (Universidad Carlos III de Madrid), ara a los Lares Turolicos (bibliografía: A. Rodríguez Colmenero, Aquae Flaviae I, 1997, n.º 150; HEp 7, 504). https://humanidadesdigitales.uc3m.es/s/mitra/item/48045
  6. Manuel García Valdeiras, «O Forum Limicorum», Minius IX, pp. 39–50. https://revistas.uvigo.es/index.php/mns/article/download/2984/2773/5946
  7. Alexander de los Ríos Conde, «La peste que exterminó a 118 personas en Escornabois (Trasmiras, Ourense) a finales del siglo XVI», Vía Lethes, 11/05/2020. https://vialethes.es/peste-escornabois-trasmiras
  8. «Abavides, Trasmiras», Galipedia (en gallego). https://gl.wikipedia.org/wiki/Abavides,_Trasmiras (CC BY-SA 4.0)
  9. «Zos, Trasmiras», Galipedia (en gallego). https://gl.wikipedia.org/wiki/Zos,_Trasmiras (CC BY-SA 4.0)
  10. «O Castelo, Vila de Rei, Trasmiras», Galipedia (en gallego). https://gl.wikipedia.org/wiki/O_Castelo,_Vila_de_Rei,_Trasmiras (CC BY-SA 4.0)
  11. Edelmiro Martínez Cerredelo, «Un interesante itinerario dun viaxe a través de Galicia no século XVIII (Tramo: Viladerrei–Trasmiras–Xinzo–Sandiás–Piñeira–Allariz)», historiadexinzo.wordpress.com, 25/05/2022. https://historiadexinzo.wordpress.com/2022/05/25/un-interesante-itinerario-dun-viaxe-a-traves-de-galicia-no-seculo-xviii-tramo-viladerrei-trasmiras-xinzo-sandias-pineira-allariz/
  12. «Aeródromo de Trasmiras», Galipedia (en gallego). https://gl.wikipedia.org/wiki/Aeródromo_de_Trasmiras (CC BY-SA 4.0)
  13. «Remigio Garrido Bouzas», Galipedia (en gallego). https://gl.wikipedia.org/wiki/Remigio_Garrido_Bouzas (CC BY-SA 4.0)
  14. «Isaac Alonso Estraviz», Galipedia (en gallego). https://gl.wikipedia.org/wiki/Isaac_Alonso_Estraviz (CC BY-SA 4.0)
  15. «Modesto Álvarez Elices», Galipedia (en gallego). https://gl.wikipedia.org/wiki/Modesto_Álvarez_Elices (CC BY-SA 4.0)
  16. Xunta de Galicia, Catálogo de patrimonio cultural del Plan Básico Autonómico (PXOM de Trasmiras). https://ideg.xunta.gal/servizos/rest/services/PBA/Afeccions_PatrimonioCultural/MapServer
  17. Universidade de Vigo, Xentilicios de Galicia. https://www.uvigo.gal/sites/uvigo.gal/files/contents/paragraph-file/2018-10/Xentilicios_0.pdf

Últimas noticias de Trasmiras

Domingo, 18 de outubro

Dende A Limia · 18 out. Trasmiras Escornabois

Escornabois e Vilariño das Poldras homenaxexan a loita histórica das mulleres rurais

As aldeas de Escornabois e Vilariño das Poldras celebraron o Día da Muller Rural lembrando a resistencia das veciñas que, no pasado, desafiaron as normas sociais da súa época. A xornada serviu para poñer en valor a loita destas mulleres, que foron pioneiras na defensa dos seus dereitos en dous momentos clave da nosa historia local: Escornabois (1952): As veciñas mobilizáronse para defender o monte comunal. Vilariño das Poldras: As mulleres reivindicaron o dereito a vestir pantalóns,…

Domingo, 27 de setembro

La Región · 27 set. Trasmiras

Do rural de Trasmiras aos laboratorios de Harvard: a historia do científico que estuda como salvar os cultivos

Juan Manuel Losada, investigador natural de Viladerrei (Trasmiras), pasou de traballar nas hortas da súa infancia a dirixir investigacións punteiras sobre agricultura no Instituto La Mayora, en Málaga. Este experto, formado na Universidade de Vigo e con experiencia previa en Harvard, exerce hoxe como unha especie de cardiólogo de árbores. O seu labor céntrase en optimizar o uso da auga e dos recursos nas plantacións mediante tecnoloxía avanzada: Agricultura de precisión: Emprega sensores,…

Venres, 25 de setembro

La Región · 25 set. Calvos de Randín Trasmiras Calvos Randín

Detido un veciño de 74 anos por causar cinco incendios en Trasmiras

A Garda Civil detivo este 24 de setembro a un home de 74 anos, veciño de Calvos de Randín, como presunto autor de cinco lumes forestais rexistrados no concello de Trasmiras. O home foi arrestado ás 23:30 horas do martes. Segundo a investigación, os incendios que se lle atribúen queimaron un total de 7 hectáreas de monte. A Garda Civil aclara que esta detención non ten relación co gran incendio que afecta estes días a Calvos de Randín —que xa calcinou máis de 400 hectáreas—, senón que se…

Dende A Limia · 25 set. Calvos de Randín Trasmiras Calvos Randín

Detido un veciño de 74 anos por causar cinco incendios en Trasmiras

A Garda Civil detivo esta pasada noite a un home de 74 anos, veciño de Calvos de Randín, acusado de provocar cinco lumes forestais no municipio de Trasmiras. Os feitos ocorreron na madrugada do día 24 de setembro. Segundo a investigación, o detido está implicado nos seguintes sucesos: Data: Madrugada do 24 de setembro. Lugar: Termo municipal de Trasmiras. Consecuencias: Os incendios afectaron a un total de 7 hectáreas de terreo. A detención produciuse ás 23.30 horas de onte, martes, tras…

Xoves, 17 de setembro

Dende A Limia · 17 set. Trasmiras

A Xunta e o Concello de Trasmiras estudan novos proxectos de infraestruturas

A conselleira de Vivenda, María M. Allegue, reuniuse hoxe en Santiago co alcalde de Trasmiras, Emilio Pazos, para tratar melloras no municipio. O encontro en San Caetano serviu para avanzar en diversas actuacións centradas en dúas áreas clave: Mellora da calidade de vida da veciñanza. Reforzo da economía local do concello. A Xunta manterá o seu apoio ao goberno municipal para sacar adiante estes proxectos de infraestruturas pendentes.

Sábado, 5 de setembro

Dende A Limia · 5 set. Trasmiras

O Concello de Trasmiras perde unha axuda de 100.000 euros por non presentar proxectos viables

O BNG de Trasmiras denuncia que o goberno local perdeu unha subvención de Agader, de ata 100.000 euros, por presentar un único proxecto deficiente para a reforma do cuartel da Garda Civil. A convocatoria permitía solicitar financiamento para ata tres actuacións diferentes, algo que o Concello non aproveitou. Mentres municipios próximos como Porqueira ou Muíños si acadaron as axudas, Trasmiras quedou fóra por non cumprir os requisitos técnicos na súa proposta. Desde o BNG sinalan que existían…

Martes, 11 de agosto

La Región · 11 ago. Trasmiras

Unha gandería de Trasmiras, exemplo na conservación da raza Limiá grazas ás axudas da Xunta

Unha explotación de Trasmiras, que conta con 107 cabezas de gando da raza autóctona Limiá, recibe o apoio da Xunta para a cría e conservación de animais en perigo de extinción. A Consellería do Medio Rural destina 390.000 euros nesta segunda convocatoria de axudas, dirixida a gandeiros que traballan con razas galegas. O reparto dos fondos é o seguinte: Gando bovino: 350.000 euros en total, con ata 350 euros por animal. Gando ovino e caprino: 40.000 euros en total, con ata 60 euros por…

Luns, 10 de agosto

La Región · 10 ago. Trasmiras Vilaseca

Pechan a piscina de Trasmiras tras un acto vandálico relacionado co "reto marrón"

O Concello de Trasmiras pechou este domingo a piscina municipal de Vilaseca tras atopar excrementos na auga. O suceso, causado por un asaltante durante a madrugada, obrigou a cancelar todas as actividades previstas para esta semana. O alcalde, Emilio José Pazos, confirmou que as instalacións permanecerán precintadas por motivos de hixiene. Técnicos de AquaOurense analizarán a auga este luns para determinar se é segura. O tempo de reapertura depende destes resultados: Tempo estimado de espera:…

Xoves, 6 de agosto

Diario do Limia · 6 ago. Trasmiras Xinzo de Limia

Un coche arde mentres circulaba pola autovía A-52 ao seu paso por Trasmiras

Un turismo quedou totalmente calcinado este xoves pola tarde tras comezar a arder mentres circulaba pola autovía A-52, á altura do municipio de Trasmiras. O suceso ocorreu sobre as 17:45 horas no punto quilométrico 81, en sentido O Porriño. Aínda que o vehículo quedou completamente queimado, non houbo que lamentar danos persoais. Ata o lugar desprazáronse efectivos da Garda Civil e os Bombeiros de Xinzo de Limia, que traballaron para apagar o lume e retirar o coche da vía. O incidente…

Luns, 20 de xullo

La Región · 20 xul. Trasmiras Chamosiños

Tres accidentes de tráfico deixan varios feridos no sur de Ourense

A tarde deste luns estivo marcada por tres saídas de vía en estradas do sur de Ourense. Un home permanece ferido grave tras quedar atrapado no seu vehículo. O accidente máis grave ocorreu ás 18:46 horas na estrada OU-1107, ao seu paso por Chamosiños (punto quilométrico 7). O coche avisou automaticamente ao 112 e, ao chegar as asistencias, foi necesaria a intervención dos bombeiros para sacar ao condutor do interior. Un helicóptero medicalizado trasladou ao ferido para recibir asistencia…

Mércores, 8 de xullo

Diario do Limia · 8 xul. Trasmiras

Varios concellos da Limia están en risco crítico por nitratos na auga

Trasmiras, Sarreaus e partes de Xinzo (Couso de Limia) superan os niveis de nitratos recomendados na auga de consumo, unha situación que tamén afecta a outros puntos da provincia de Ourense. Segundo os datos do Ministerio de Sanidade, estes municipios superan os 30 miligramos por litro de nitratos. Aínda que o límite legal máximo é de 50 mg/L, este nivel obriga aos concellos a tomar medidas urxentes para limpar a auga das súas redes. A situación na provincia é a seguinte: Puntos críticos…

Mércores, 1 de xullo

La Voz de Galicia · 1 xul. Trasmiras

O PP de Ourense esixe no Congreso máis vixilancia e a reapertura do cuartel de Trasmiras ante a vaga de roubos na Limia

Os deputados do Partido Popular pola provincia de Ourense rexistraron unha iniciativa no Congreso para reclamar ao Goberno central un reforzo da seguridade e a reapertura das instalacións da Garda Civil en Trasmiras. A iniciativa, asinada polos deputados Ana Vázquez, Rosa Quintana e Celso Delgado, responde á vaga de roubos que está a sufrir o sector agrario na comarca da Limia. Segundo explican os populares, os agricultores levan meses padecendo incidentes constantes que comprometen a…


Warning: Undefined array key "geo" in /var/www/html/wp-content/themes/ALimiaNewsWordpressTheme/template-parts/page/map.php on line 17


Warning: Undefined array key "parroquia" in /var/www/html/wp-content/themes/ALimiaNewsWordpressTheme/template-parts/page/map.php on line 29
Mapa de Trasmiras

© colaboradores de OpenStreetMap

PNFPB Install PWA using share icon

For IOS and IPAD browsers, Install PWA using add to home screen in ios safari browser or add to dock option in macos safari browser