Persoeiro

Airas Vasques, bispo de Lisboa nado en Xinzo de Limia (século XIII)

Airas Vasques (Xinzo de Limia, c. 1170 – Lisboa, 1258) foi bispo de Lisboa desde c. 1241, arcediago de Santiago, fundador da colexiata de Marvila en Santarém e participante no concilio de Lyon de 1245 e nas Cortes de Leiria de 1256.

Nacemento: Xinzo de Limia, c. 1170
Falecemento: Mosteiro de São Vicente de Fora (Lisboa), 1258
Cargo: bispo de Lisboa (c. 1241-1258)
Familia: tío: arcebispo Xoán Arias de Santiago

Airas Vasques (tamén Aires Vasques ou Airas Vaz) naceu en Xinzo de Limia cara a 1170 e morreu no mosteiro de São Vicente de Fora, en Lisboa, o 6 de outubro de 1258. Foi bispo de Lisboa e un dos prelados peninsulares máis importantes do século XIII con orixe na Limia ^[1].

Orixe

Procedía dunha ilustre familia galega: era fillo de Vasco Aires e de Examea Paes da Maia, e sobriño do arcebispo de Santiago Xoán Arias, no cabido do cal foi arcediago. Segundo o conde Pedro, era fillo dun fidalgo da terra da Limia e irmán de Fernando Ermiges, de quen proceden os Soares de Albergaria; a Wikipedia en portugués indica que, polo patronímico, só podía ser medio irmán dos seus fillos ^[1].

Traxectoria

Pénsase que foi relixioso agostiño en São Vicente de Fora, aínda que non hai certeza. En 1239 aparece como arcediago de Santiago ao traer de Roma o palio para o seu tío. Foi elevado ao episcopado de Lisboa por volta de 1241 e a confirmación papal data de marzo de 1244, no medio da guerra civil portuguesa que levou á deposición de Sancho II e á subida ao trono de Afonso III ^[1].

A súa primeira acción coñecida foi fundar a colexiata de Santa Maria de Marvila, en Santarém (25 de novembro de 1244). En 1245 asistiu ao concilio de Lyon, onde segundo a tradición defendeu o rei Sancho nun discurso brillante, aínda que un estudo cuestiona se ese discurso foi real ou mito. Estivo no estranxeiro ata 1248 e volveu cando Afonso III accedeu ao trono; acompañou o rei na conquista do Algarve. Decretou novas constitucións para a súa diocese, delimitou as parroquias, consagrou a igrexa do mosteiro de Alcobaça (29 de setembro de 1252) e asistiu ás Cortes de Leiria de 1256, as primeiras con procuradores dos concellos ^[1].

Morreu con testamento en 1258 e foi sepultado en São Vicente de Fora ^[1].

Na Limia

A Limia daquela formaba parte do reino de Galicia e León; o personaxe ilustra os vínculos da nobreza limiá co poder eclesiástico peninsular. Véxase tamén Hidacio, outro bispo asociado á Limia.