A Torre de Celme (Rairiz de Veiga): o castelo desaparecido
A Torre de Celme, no lugar de Celme (Ordes, Rairiz de Veiga), foi unha das catro fortalezas medievais que defendían a Lagoa de Antela, xunto con Pena, Sandiás e A Forxa; hoxe non queda ningún resto.
- Lugar
- Celme, parroquia de Ordes (Rairiz de Veiga)
- Época
- Séculos XI–XII
- Estado
- Desaparecida, sen restos
A Torre de Celme é a máis misteriosa das torres da Limia. Estaba no lugar de Celme, na parroquia de Ordes, en Rairiz de Veiga, e formaba xunto coas de A Pena, Sandiás e A Forxa o sistema defensivo que vixiaba a Lagoa de Antela e a fronteira con Portugal [3][4]. A diferenza das outras tres, non queda dela ningún vestixio [1][4].
O que se sabe
O concello de Rairiz de Veiga recorda na súa historia que houbo unha «importante mostra» de arquitectura militar, concretamente a Torre de Celme, «da que neste momento non quedan vestixios» [1]. O Concello de Xinzo de Limia di o mesmo: é a torre «da que non quedan restos físicos» [4].
Segundo a Galipedia de Xinzo de Limia, o rei Afonso Henriques de Portugal, cando en 1130 tomou Tui e se dirixiu á Limia coa axuda do conde Rodrigo Pérez, tenente da Limia, incorporouna á súa coroa «construíndo daquela o Castelo de Celme» [2]. Esa é a única noticia de fundación que atopamos e a Wikipedia non a documenta; quedaría confirmala coa bibliografía especializada.
Afonso Henriques perdeu aquela conquista en 1169, despois do desastre de Badaxoz, cando para recuperar a liberdade tivo que devolver Toroño e Limia a Fernando II [2].
O lugar hoxe
Celme é un lugar moi pequeno da parroquia de Ordes. Segundo o IGE de 2008, tiña 5 habitantes [3]. Non hai ruínas visibles que visitar.
Celme é tamén o lugar de orixe de Álvaro de Oca y Zúñiga, catedrático da Universidade de Salamanca no século XVI–XVII [5].
Preguntas frecuentes
Existe aínda a Torre de Celme?
Non. As fontes do Concello de Rairiz de Veiga e do de Xinzo de Limia coinciden en que non queda ningún resto [1][4].
Onde estaba?
No lugar de Celme, da parroquia de Ordes, en Rairiz de Veiga [3].
Cales son as outras torres da Limia?
A Pena en Xinzo, Sandiás, A Forxa en Porqueira e, na raia, o castelo da Picoña.
Ligazóns
Fontes
- Concello de Rairiz de Veiga, «Historia». https://rairizdeveiga.es/gl/concello/historia
- «Xinzo de Limia», Galipedia (CC BY-SA 4.0). https://gl.wikipedia.org/wiki/Xinzo_de_Limia
- «Celme, Ordes, Rairiz de Veiga», Galipedia (CC BY-SA 4.0). https://gl.wikipedia.org/wiki/Celme,_Ordes,_Rairiz_de_Veiga
- Concello de Xinzo de Limia, «A Cidade». https://www.xinzodelimia.gal/estaticas/a-cidade
- «Álvaro de Oca y Zúñiga. Celme (Rairiz de Veiga)…», Historia de Xinzo, 14-03-2023. https://historiadexinzo.wordpress.com/2023/03/14/alvaro-de-oca-y-zuniga-celme-rairiz-de-veiga-ourense-s-xvi-pamplona-navarra-08-01-1638-catedratico-de-la-universidad-de-salamanca-dean-de-zamora-corregidor-de-villena-ch/
Tamén che pode interesar
Patrimonio da Limia: torres, conventos, muíños e aldeas etnográficasPatrimonio etnográfico de Rairiz de Veiga: Congostro, muíños, fornos e fontesO patrimonio etnográfico de Rairiz de Veiga: a aldea restaurada de Congostro, a ruta dos muíños de San Miguel, 17 muíños, 5 fornos comunais…
Patrimonio da Limia: torres, conventos, muíños e aldeas etnográficasRoteiro do patrimonio histórico do concello de Xinzo de LimiaResumo do patrimonio histórico do concello de Xinzo de Limia: igrexa vella románica, templos románicos de Novás e Morgade, Torre da Pena,…
Patrimonio da Limia: torres, conventos, muíños e aldeas etnográficasXinzo de Limia nun día: ruta polo patrimonio, a auga e a lagoaProposta de visita a Xinzo de Limia nun día: Museo Galego do Entroido, igrexa e praza da vila, Torre da Pena, convento do Bon Xesús, fontes…
Patrimonio da Limia: torres, conventos, muíños e aldeas etnográficasMuíños e patrimonio etnográfico de Calvos de RandínCalvos de Randín ten 18 muíños inventariados en Galicia Nomeada, máis o Oratorio, ligados aos ríos e regatos do val de Salas e da Baixa…
Patrimonio da Limia: torres, conventos, muíños e aldeas etnográficasA Torre do Castro de Sandiás: historia, visitas e actividadesA Torre do Castro, en Sandiás, é un castelo do século XII derrubado polos irmandiños en 1467 e hoxe consolidado: a súa historia, as visitas…
Patrimonio da Limia: torres, conventos, muíños e aldeas etnográficasA Torre da Pena (Portela): historia dunha fortaleza da LimiaA Torre da Pena ou de Portela, en Xinzo de Limia, é unha torre militar do século XIV, ben de interese cultural desde 1994: os Biedma, o…
