A mina de feldespatos de Faramontaos (2013)

Na primavera de 2013 a comarca viviu unha das mobilizacións veciñais máis amplas das últimas décadas: a oposición a unha explotación de feldespatos a ceo aberto en Faramontaos (Xinzo de Limia), solicitada pola empresa Minercer, S.L. (as crónicas escriben o nome tamén Minicerner e Mincercer). Esta páxina resume os feitos segundo o diario dixital Limia Dixital, cuxa información procede en boa parte de comunicados dos grupos que participaron, que se indican en cada caso.

O proxecto e a plataforma

O proxecto, identificado nas crónicas como «Faramontaos 58991», previa unha explotación de feldespatos a ceo aberto no paraxe de Faramontaos ^[1][6]. A Plataforma Vecinal Corno do Monte, que agrupou a oposición, afirmou que os dereitos mineiros da empresa se estendían de Ganade a Sarreaus, polo que non descartaba outras explotacións semellantes ^[1]. O seu lema era «A mina ou nós» ^[1].

A mobilización

• 27 de marzo de 2013. Concentración en Xinzo convocada pola Plataforma ao mediodía, á que, segundo Limia Dixital, acudiron centos de persoas e responderon todos os grupos da corporación municipal (incluído o goberno), o comercio da vila, empresarios, movementos ecoloxistas e sindicatos. A presidenta da Plataforma leu un manifesto e anunciouse repetir accións o día 27 de cada mes, coincidindo coa feira de Xinzo ^[1].
• 16 de maio. O BNG denunciou, a partir do aviso de veciños de Faramontaos e Seoane de Oleiros, a realización nocturna de catas no paraxe da Ribeira, ligadas ao dereito mineiro LUIS 4943 (12 cuadrículas mineiras no triángulo de Faramontaos, Novás e Seoane de Oleiros, para granito ornamental) ^[2].
• 17 de maio. O alcalde de Xinzo, Antonio Pérez, declarou que «a mina de Faramontaos non se abre baixo ningún concepto» e lembrou que a licenza municipal de apertura correspondía ao Concello ^[3].
• 25 de maio. Tractorada convocada pola Plataforma, que esta considerou despois o «empurrón definitivo» ^[2][7].
• 30 de maio. A Plataforma iniciou unha recollida de sinaturas contra o Plan Sectorial de Actividades Extractivas de Galicia da Xunta ^[4].

A decisión

O 21 de maio o conselleiro de Medio Ambiente, Agustín Hernández, dixera na Baixa Limia que o proxecto «non era viable», e o 4 de xuño a conselleira de Medio Rural, Rosa Quintana, adiantoulle algo máis ao alcalde. O 12 de xuño o presidente da Xunta, Alberto Núñez Feijóo, confirmou no Parlamento que a Xunta non autorizaría a explotación por razóns ambientais e porque o proxecto interrompería a actividade de numerosas explotacións agrarias; as crónicas din 246 ou 250 ^[5]. Declarouse o proxecto «incompatible» coa actividade agrícola e gandeira da comarca ^[5].

O alcalde dixo que «rematou esta triste historia con final feliz» ^[6]. A Plataforma sostivo que era unha «vitoria da veciñanza» e advertiu de que a declaración non tiña valor xurídico mentres non houbese resolución do Consello da Xunta publicada nos diarios oficiais, e de que Minercer conservaba os seus dereitos e podería volver presentar o proxecto ^[7].

Ligazóns

• Historia da Limia
• Xinzo de Limia
• Auga, nitratos e regadío na Limia

Fontes

1. Limia Dixital (Ourense Dixital), «A Limia advierte a Minicerner de que luchará los 30 años que dure la explotación» (28-03-2013). http://www.ourensedixital.com:80/_limia_novas/13/03/28_01.htm
2. Limia Dixital (Ourense Dixital), «Denuncian catas con nocturnidade para un nuevo proyecto de cantera de granito en Xinzo de Limia» (16-05-2013). http://www.ourensedixital.com:80/_limia_novas/13/05/16_01.htm
3. Limia Dixital (Ourense Dixital), «Alcalde de Xinzo de Limia, Antonio Pérez: A mina de Faramontaos non se abre baixo ningún concepto» (17-05-2013). http://www.ourensedixital.com:80/_limia_novas/13/05/17_01.htm
4. Limia Dixital (Ourense Dixital), «Afirman que la mina de Minercer subyugará hasta las inversiones del Concello de Xinzo a la actividad minera» (30-05-2013). http://www.ourensedixital.com:80/_limia_novas/13/05/30_01.htm
5. Limia Dixital (Ourense Dixital), «Feijóo confirma en el Parlamento de Galicia que la Xunta denegará la explotación de feldespatos de Faramontaos en Xinzo» (13-06-2013). http://www.ourensedixital.com:80/_limia_novas/13/06/13_01.htm
6. Limia Dixital (Ourense Dixital), «Rematou esta triste historia con final feliz, dice el alcalde de Xinzo tras el no de la Xunta a la mina de Faramontaos» (14-06-2013). http://www.ourensedixital.com:80/_limia_novas/13/06/14_01.htm
7. Limia Dixital (Ourense Dixital), «Aunque se confirme la negativa, Corno do Monte insiste en que nada impide a Minercer volver a presentar el proyecto» (14-06-2013). http://www.ourensedixital.com:80/_limia_novas/13/06/14_02.htm