A vaca da Limia: a raza bovina limiá
A raza bovina limiá é autóctona de Galicia, de gran tamaño e capa castaña, con libro xenealóxico desde 2000; en 2002 había 136 cabezas en 19 rabaños e o seu risco era crítico.
A raza bovina limiá (limiá en galego) agrupa animais de perfil subcóncavo a recto, hipermétricos nos vales e eumétricos na montaña, de proporcións mediolíneas e tamaño grande [1]. É unha raza autóctona de Galicia e a súa produción principal é a carne [1]. A información que reproduce a web xinzodelimia.eu procede da Dirección Xeral de Produción e Sanidade Agropecuaria da Consellería de Política Agroalimentaria da Xunta e refírese a 2002 [1].
Como é
- Peso vivo medio: 650 kg nas femias e 900 kg nos machos adultos [1].
- Alzada á cruz: 140 cm nas femias e 148 cm nos machos [1].
- Capa: castaña, máis escura no terzo anterior, con cabos e extremos negros e pigmentación negra das aberturas naturais e dos bordos das pálpebras; a borla é negra e é «bociclara» [1].
- Cornos: en gancho curto nos touros; grandes, longos e espiralados, coas puntas cara a fóra, nas vacas, de sección circular e cor clara con pitón escuro [1].
Orixe e rexistro
Raza autóctona, con libro xenealóxico aprobado pola Orde do 27 de setembro de 2000. A organización encargada é a Consellería, cunha entidade colaboradora, a Asociación de Criadores da Raza Bovina Limiá (LIMIAGA) [1]. A fonte cita a regulamentación co título «Libro Genealóxico da Raza Bovina Frieiresa» (cita), o que indica que a norma agrupa a limiá co resto das razas frieiresas de Galicia [1].
Poboación en 2002
- Total: 136 animais (datos do libro xenealóxico, fiabilidade do 100 %).
- Reprodutores: 66 femias e 59 machos usados en reprodución, 125 en total, nun total de 19 rabaños.
- Tendencia: crecente; o estado de risco, «crítica-mantida» [1].
A IA (inseminación artificial) úsase e hai programas de conservación in situ e ex situ: 99.920 doses de seme de 34 machos e 15 embrións conxelados [1].
Evolución da poboación
Segundo a Galipedia, a raza pasou de 136 exemplares en 2002 a 460 en 2007 e 861 en 2011, nunha tendencia de crecemento rápido [2]. A Wikipedia en inglés recolle unha cifra moi inferior para 1994, con 60 animais (46 vacas de cría e 14 touros), e para finais de 2023 cita 1.698 cabezas: 1.410 femias e 288 machos, con 1.035 vacas de cría e 52 touros activos [3]. As cifras proceden de rexistros diferentes e non son directamente comparables ano a ano.
Cualidades
Está adaptada a temperaturas elevadas e produce carne de alta calidade. Explótase en réxime semiextensivo ou extensivo, con rotación de áreas de pastoreo; en semiextensivo estábulase normalmente de noite e en extensivo non se estabula [1].
Ligazóns
Fontes
- «A vaca da Limia. A raza limiá», xinzodelimia.eu (captura de Wayback); datos de 2002 da Dirección Xeral de Produción e Sanidade Agropecuaria da Xunta de Galicia. http://www.xinzodelimia.eu/raza_%20limia.htm
- «Limiá», Galipedia (Wikipedia en galego), CC BY-SA 4.0. https://gl.wikipedia.org/wiki/Limiá
- «Limiana», Wikipedia en inglés, CC BY-SA 4.0. https://en.wikipedia.org/wiki/Limiana
