O Domingo Oleiro e o Xogo das Olas do Entroido de Xinzo

O Domingo Oleiro é a segunda gran cita do ciclo tradicional do Entroido de Xinzo de Limia, despois do Fareleiro. O Concello describe o Xogo das Olas como «unha das tradicións máis orixinais, espectaculares e vistosas» do ciclo antelán ^[1][2]. Unha ola é unha vasilla de barro; no Oleiro centos delas pasan de man en man, voan polo aire e rematan estoupando contra o chan.

Unha orixe nas fontes

Segundo o Concello, o xogo vén dun costume antigo: os mozos «roubaban» as olas ás mozas que ían buscar auga ás fontes e pasábanse as vasillas de man en man, unha maneira de achegarse a elas e de comezar a falar ^[2]. Do que foi unha picardía de mozos fíxose, co tempo, un xogo colectivo e unha das imaxes máis recoñecibles do Entroido da vila.

Como se xoga

Hoxe o xogo ten lugar ao serán: comeza na Praza Maior, segue polas rúas do Barrio de Abaixo e remata na Praza de Oriente ^[2]. Voan centos de olas que se traen de Niñodaguia e que acaban feitas anacos no chan; a maioría están baleiras, pero algunhas agochan sorpresas que só se descobren cando se parten ^[2]. A regra é sinxela: aquel ao que lle cae a ola debe pagar unha rolda de viño ao resto de participantes ^[2].

A descrición que daba a web comarcal de 2007 engadía un detalle ritual: un grupo de persoas en corro na Praza Maior pásanse as olas, cheas de auga ou de fariña; quen deixa caer a súa paga unha botella de viño, que se deposita na Ola Sagrada e despois comparten os participantes ^[3].

As olas de Niñodaguia

As olas non se fan en Xinzo: tráense para a ocasión dende Niñodaguia ^[2][3], unha parroquia do concello de Baltar. Véxase Niñodaguia.

O oleiro infantil e a participación das mulleres

A mesma web de 2007 aplaudía que a organización fixese pola mañá un oleiro para os cativos, mentres o oleiro do serán «sería coma sempre, espectacular» ^[3]. Na crónica de 2009 o arquivo destaca as imaxes da primeira muller «da historia do Entroido» que se atreveu a xogar xunto aos homes no Xogo das Olas ^[4].

Preguntas frecuentes

Que é o Domingo Oleiro?

A xornada do Xogo das Olas, na que se pasan e rompen olas de barro na Praza Maior ^[1][2].

De onde son as olas?

De Niñodaguia ^[2][3].

Que pasa a quen lle cae a ola?

Debe pagar unha rolda de viño aos demais participantes ^[2].

Ligazóns

• O ciclo do Entroido de Xinzo, xornada a xornada
• O Domingo Fareleiro
• Entroido de Xinzo
• Niñodaguia
• Xinzo de Limia

Fontes

1. Entroido de Xinzo, un sentimento (Concello de Xinzo). http://xinzo.gal/entroido/
2. Oleiro (Concello de Xinzo). http://xinzo.gal/entroido/info/oleiro/
3. Oleiro 2007 (xinzodelimia.eu). http://www.xinzodelimia.eu:80/oleiro_2007.htm
4. Oleiro 2009 (xinzodelimia.eu). http://www.xinzodelimia.eu:80/oleiro_2009.htm