Sábado, 7 de novembro Xinzo 11° On duty: FARMACIA OLIVERA CORTIÑAS, C. B.
Municipality of A Limia

Sandiás

The concello that covers much of the bed of the former Lagoa de Antela: potato fields and sand pits, the Torre do Castro over the plain, Roman milestones of the Vía Nova and the Casa da Lagoa, which tells the story of the drainage.

Sandiás is a concello (municipality) in the centre of the A Limia district, in the province of Ourense, between Xinzo and Allariz. Much of its land is the bed of the vanished Lagoa de Antela, now turned into potato fields and sand pits. On a hill stands the Torre do Castro, the remains of Sandiás’s medieval castle, which overlooks the whole plain [4][6].

Municipal data

Item Value Year and source
Population 1,086 1/1/2025, INE [1]
Area 52.8 km² Wikidata [2]
Density 20.6 inhab./km² calculated from INE 2025 [1][2]
Altitude of the main village 630 m Wikidata [2]
Parishes 3 Nomenclátor de Galicia [3]
Population centres 17 Nomenclátor de Galicia [3]
Demonym sandiao, sandiá Universidade de Vigo [13]
INE code 32077 INE [1]

It had 1,749 inhabitants in 1996, 1,286 in 2016 and 1,086 in 2025 [4][1].

Landscape and economy

Sandiás borders Allariz and Xunqueira de Ambía to the north, Xinzo de Limia and Sarreaus to the east and south, and Vilar de Santos to the west. It is crossed by the N-525 and the A-52 motorway, and the main village is 33 km from Ourense and 6 km from Xinzo [4]. The north-west of the municipality is hilly and wooded; the rest is flat farmland [4].

Potatoes are the main crop: Sandiás and Xinzo together account for 88% of the district’s land given over to them by full-time farmers, and the farms are larger than usual in Galicia thanks to the plots created by the drainage and land consolidation [4]. Almost all of A Limia’s sand pits are in this municipality: since the 1970s sand has been extracted from the old main channel of the lagoon, and the pools left behind have been re-naturalised [5][4]. Antela airfield has housed a Xunta firefighting base since 1997, and the provincial council runs the Antela Equestrian Centre here [10][4].

History

Lake dwellings, hillforts and the Vía Nova

The first inhabitants lived in pile dwellings on the shores of the lagoa (lagoon). In the 1950s the researcher Conde-Valvís studied three settlements of 58, 56 and 36 huts, known locally as cortellos, between Sandiás and Cortegada [4][5]. In the Metal Ages people moved to castros (Iron Age hillforts) such as O Castro near Sandiás and Monte Pendón in Piñeira de Arcos [4].

The Vía Nova, Roman road XVIII from Braga to Astorga, crossed the municipality. Its milestones survive at Vilariño das Poldras and Zadagós: those at Vilariño came to light in 1995, and the largest, dedicated to the emperor Maximinus and his son Maximus, has one of the best-preserved inscriptions on the road [5][7]. The Antonine Itinerary names a staging post called Geminas, which some place in Sandiás [4]. According to the Galipedia, the name of the municipality comes from a Germanic personal name, Sand-ila [4].

The Torre do Castro

Sandiás castle was probably built in the first half of the 12th century on an old hillfort, during the struggles between Alfonso VII and Afonso Henriques of Portugal over the county of A Limia [6][5]. It controlled the roads and goods crossing the Limia Alta [5]. In the 15th century it belonged to the count of Benavente, and in 1467 Alonso de Paredes’s Irmandiño rebels pulled it down and burned it with the help of a servant of the besieged; it was rebuilt afterwards [7][6]. During the 17th- and 18th-century wars with Portugal it served as a mustering point for troops heading to the border [7]. Today part of the keep survives; it had a basement, three floors and a roof terrace [6].

From the old regime to the drainage

The lordship of Sandiás belonged to the count of Benavente; Piñeira de Arcos came under the count of Maceda and Zadagós under the bishop of Valladolid [4]. In the 18th century flax supported a cottage textile industry: the Ensenada land survey counts 54 women weavers and 7 tailors [4]. The minor nobility then built or remodelled the manor houses of O Penedo, O Telleiro and O Espido [4][5]. In 1910 the politician Eduardo Cea Naharro hid the Portuguese monarchist Henrique Paiva Couceiro at the Pazo do Telleiro, in Couso de Limia, while he prepared raids from the border against the newly founded Portuguese Republic [4].

There were several attempts to drain the lagoon in the 19th century, from that of the magistrate Juan Toubes in 1827 to that of the Englishmen Stone and Freeman in 1874, and all failed because of opposition from local people, who lived from the livestock that grazed it [5]. The Law of 27 December 1956 declared the drainage of national interest, and the National Colonisation Institute transformed the landscape in three stages: drainage channels, irrigation and division into plots [4][5]. See Lagoa de Antela.

After the 1936 coup the brothers Antonio and Xesús Dios hid in the Uceira cave and in May 1937 fled to Portugal [12]. Sandiás was also the home of Camilo de Dios (1933–2019), a guerrilla courier from the age of thirteen, sentenced to death in 1949 (commuted because of his youth) and, after the return of democracy, a councillor in Sandiás and Xinzo [11].

Heritage highlights

  • Torre do Castro, with views over the bed of the former lagoon [6].
  • Casa da Lagoa, the Lagoa de Antela interpretation centre, opened by the Concello on the 50th anniversary of the start of the drainage works (1958–2008) [4][9].
  • Vía Nova milestones at Vilariño das Poldras and Zadagós [5][8].
  • Remains of the lagoon’s channel system, visible in the canal picnic area [4].
  • The churches of Santo Estevo de Sandiás, Santa María de Couso de Limia and San Xoán de Piñeira de Arcos, and the manor houses of O Penedo, O Telleiro and O Espido [4].

Festivals and legends

We have not found an official list of the municipality’s festivals. Its best-known legend is that of the well of the Torre do Castro: inside the tower a well leads to a hall full of gold guarded by a giant with an axe. To get in you must take a black hen and one of her eggs and smash the egg on the giant’s forehead; miss, and the giant kills the intruder [6]. Another legend says that in the 9th century the tower belonged to Sancho Díaz de Saldaña, father of Bernardo del Carpio [7].

See Legends of A Limia.

Parishes

The concello has 3 parroquias (parishes, local territorial units) [3]:

Couso de Limia · Piñeira de Arcos · Sandiás

More about A Limia

FAQ

How many people live in Sandiás?

According to the INE municipal register, 1,086 people as of 1 January 2025 [1].

What is the Casa da Lagoa?

The Lagoa de Antela interpretation centre, opened by the Concello on the 50th anniversary of the drainage, which explains how the lagoon formed, how it disappeared and how the old sand pits are being restored [4][9].

Where is the Torre do Castro?

On a hill above the village of O Castro; from its foot you can see the whole plain of the former lagoon [6].

Why are there so many sand pits in Sandiás?

Because the bed of the former lagoon is made of sand that is highly prized for building; almost all of A Limia’s sand pits are in this municipality [4][5].

Sources

  1. INE, Padrón municipal. Cifras oficiales de población (table 2885), 2016–2025. https://www.ine.es/jaxiT3/Tabla.htm?t=2885
  2. Wikidata, "Sandiás" (Q910396). https://www.wikidata.org/wiki/Q910396 (CC0)
  3. Xunta de Galicia / RAG, Nomenclátor de Galicia – Galicia Nomeada. https://galicianomeada.xunta.gal/sixtop/inicio
  4. "Sandiás", Galipedia (in Galician). https://gl.wikipedia.org/wiki/Sandiás (CC BY-SA 4.0)
  5. Concello de Sandiás, "Coñece Sandiás". https://www.sandias.es/conece-sandias/
  6. "Castelo de Sandiás", Galipedia (in Galician; citing V. Risco, "Cultura espritual", Historia de Galiza, 1962). https://gl.wikipedia.org/wiki/Castelo_de_Sandiás (CC BY-SA 4.0)
  7. Fronteira Esquecida, "Tower of Sandiás (Castro Tower)". https://fronteiraesquecida.eu/en/fichas/tower-of-sandias-castro-tower/
  8. Fronteira Esquecida, "Milestones of Vía Nova, Vilariño das Poldras". https://fronteiraesquecida.eu/en/fichas/milestones-of-via-nova-vilarino-das-poldras/
  9. Concello de Sandiás, "Casa da Lagoa de Antela". https://www.sandias.es/casa-lagoa-de-antela/
  10. Boletín Oficial del Estado, Resolution of 18 May 2011, BOE-A-2011-9725. https://www.boe.es/diario_boe/txt.php?id=BOE-A-2011-9725
  11. "Camilo de Dios Fernández", Galipedia (in Galician). https://gl.wikipedia.org/wiki/Camilo_de_Dios_Fernández (CC BY-SA 4.0)
  12. "Limiaos fuxidos a Portugal (1936–1950)", historiadexinzo.wordpress.com, 10/04/2023. https://historiadexinzo.wordpress.com/2023/04/10/limiaos-fuxidos-a-portugal-1936-1950/
  13. Universidade de Vigo, Xentilicios de Galicia. https://www.uvigo.gal/sites/uvigo.gal/files/contents/paragraph-file/2018-10/Xentilicios_0.pdf

Parishes of Sandiás

3 parishes

Latest news from Sandiás

Xoves, 5 de novembro

Dende A Limia · 5 nov. Sandiás Xinzo de Limia

O GDR Limia-Arnoia saca a alugueiro terras na Finca Antela de Sandiás

O GDR Limia-Arnoia busca agricultores para traballar na Finca Antela (Sandiás), propiedade da Deputación de Ourense. O prazo de inscrición remata o 9 de decembro de 2026. Esta iniciativa, integrada no proxecto Aterra, pretende recuperar terras en desuso para fomentar unha agricultura ecolóxica e sostible. Quen pode solicitar unha parcela? Agricultores profesionais en activo. Persoas que se vaian incorporar ao sector nun prazo máximo de 12 meses. Todas as persoas deben estar ao día cos…

Martes, 3 de novembro

Diario do Limia · 3 nov. Sandiás

Las jornadas «20 na Limia» acercan la observación de aves a los espacios naturales de A Limia | NOTICIAS XINZO

El Xeodestino A Limia celebrará los próximos 13 y 14 de noviembre las jornadas de ornitología «20 na Limia», una iniciativa que reunirá en la comarca a ornitólogos y naturalistas de distintos puntos de Galicia para compartir conocimientos y profundizar en la riqueza y los valores ornitológicos del territorio. El programa combinará actividades divulgativas y espacios de intercambio entre personas vinculadas a la observación y el estudio de la naturaleza. Las propuestas tendrán como escenario…

Concello de Sandiás · 3 nov. Sandiás

A Limia enchése de aves e natureza!

Chega unha cita moi especial para os amantes das aves, da biodiversidade e do patrimonio natural: as XX Xornadas de Ornitoloxía “20 na Lima”, días para compartir coñecementos, descubrir a riqueza ornitolóxica do territorio e conectar con persoas apaixonadas pola natureza 🐦. Consulta o cartel para coñecer as actividades 👀 e, se queres participar, podes […] La entrada A Limia enchése de aves e natureza! se publicó primero en Concello de Sandiás.

Dende A Limia · 3 nov. Sandiás

Sandiás acolle as xornadas de ornitoloxía "20 na Limia" o 13 e 14 de novembro

O Xeodestino A Limia organiza un encontro para afeccionados e expertos na observación de aves, que combinará charlas informativas en Sandiás cunha saída ao campo para ver especies na natureza. Estas xornadas buscan poñer en valor a riqueza dos humidais da zona e servir de punto de encontro para quen estuda a biodiversidade galega. Programa das actividades: Venres 13 (Casa da Cultura de Sandiás): 16:30 h: Apertura e charla sobre os valores das aves na Limia con Diego Rodríguez. 17:30 h:…

Concello de Sandiás · 3 nov. Sandiás

Accidente na saída da autoestrada en sandiás, en sentido vigo

A Agrupación de Protección Civil de Sandiás foi activada o luns 2 de novembro, ás 19:26 horas, a través do 112, para intervir nunha colisión rexistrada na saída da autovía, no termo municipal de Sandiás, en sentido Vigo. O accidente produciuse cando un turismo impactou contra os restos dun pneumático que se atopaban na calzada. […] La entrada Accidente na saída da autoestrada en sandiás, en sentido vigo se publicó primero en Concello de Sandiás.

Concello de Sandiás · 3 nov. Sandiás

O PAI de Sandiás celebra o Samaín e o outono cos máis pequenos

O alumnado, as familias e o equipo educativo do Punto de Atención Infantil (PAI) de Sandiás celebraron o pasado venres 30 de outubro unha xornada de convivencia dedicada ao outono e ao Samaín. A festa dividiuse en dous momentos principais: Pola mañá: Os nenos percorreron a aldea de Sandiás facendo o típico «Truco ou trato», visitando aos veciños e decorando a xornada con disfraces e recollida de lambetadas. Pola tarde: As instalacións do PAI acolleron obradoiros de maquillaxe, xogos con…

Venres, 30 de outubro

La Región · 30 out. Sandiás Piñeira de Arcos

Accidente de tráfico sen feridos na N-525 ao seu paso por Sandiás

Unha saída de vía rexistrada este xoves, 29 de outubro, en Piñeira de Arcos (Sandiás) mobilizou aos servizos de emerxencia, aínda que afortunadamente non houbo que lamentar danos persoais. O incidente ocorreu arredor das 09:55 horas, nas inmediacións do acceso á autovía na estrada N-525. Ante o aviso, os efectivos de Protección Civil de Sandiás desprazáronse ao punto para realizar as seguintes tarefas: Señalización da zona para advertir ao resto de condutores. Balizamento do lugar para…

Concello de Sandiás · 30 out. Sandiás Piñeira de Arcos

PROTECCIÓN CIVIL DE SANDIÁS INTERVÉN NUN ACCIDENTE DE TRÁFICO EN PIÑEIRA DE ARCOS

A Agrupación de Protección Civil de Sandiás interveu ás 9:55 horas deste xoves, 29 de outubro, nun accidente de tráfico rexistrado na estrada N-525, á altura do acceso á autovía en Piñeira de Arcos. Os voluntarios desprazados ata o lugar realizaron labores de sinalización e balizamento da zona para advertir aos condutores e evitar novos […] La entrada PROTECCIÓN CIVIL DE SANDIÁS INTERVÉN NUN ACCIDENTE DE TRÁFICO EN PIÑEIRA DE ARCOS se publicó primero en Concello de Sandiás.

Xoves, 29 de outubro

Concello de Sandiás · 29 out. Sandiás

P.A.I. Concello de Sandiás | Samaín 2026

🧙‍♀️🕸️ Prepárate para vivir unha tarde de medo… e moita ledicia! 🕸️🧙‍♂️ O venres 30 de outubro, agardámosvos no Punto de Atención Infantil (PAI) do Concello de Sandiás para celebrar o Samaín cunha tarde chea de diversión, creatividade e maxia para os máis pequenos! 🧡🖤 📍 Lugar: Punto de Atención Infantil do Concello de Sandiás. […] La entrada P.A.I. Concello de Sandiás | Samaín 2026 se publicó primero en Concello de Sandiás.

Martes, 27 de outubro

Concello de Sandiás · 27 out. Sandiás

A Lanterna Máxica: contos á luz das lanternas para espertar a imaxinación dos máis pequenos en Sandiás

O Punto de Atención á Infancia acolleu o 26 de outubro unha sesión de contacontos que achega a lectura ás nenas e aos nenos a través da luz, os sentidos e a fantasía. O Punto de Atención á Infancia (PAI) de Sandiás converterase nun escenario cheo de maxia e misterio coa actividade «A Lanterna Máxica», […] La entrada A Lanterna Máxica: contos á luz das lanternas para espertar a imaxinación dos máis pequenos en Sandiás se publicó primero en Concello de Sandiás.

Luns, 26 de outubro

Concello de Sandiás · 26 out. Sandiás

Nova cita coa Furgoteca en Sandiás na ruta do #luns 26 de #0utubro!

#Actividade. #PaideSandiás🌀 A lanterna máxica. Lugar: Pai de Sandiás 📅 Data e itinerario ruta: 📌 26 de Outubro, luns 📍 Cerredelo (A beira da marquesiña) – 10.00 h a 10.20 h📍 Sandiás ( PAI e CEIP) – 11:30 h a 13.00 h📍 Chousela, A Corga e Cardeita (Escolas Corga).14:30 h-15.10 h📍 Lavandeira e Zadagós (Centro […] La entrada Nova cita coa Furgoteca en Sandiás na ruta do #luns 26 de #0utubro! se publicó primero en Concello de Sandiás.

Venres, 23 de outubro

Diario do Limia · 23 out. Sandiás

Sandiás, entre los municipios de Ourense con menos cobertura de fibra óptica | NOTICIAS XINZO

Sandiás se encuentra entre los municipios de la provincia de Ourense con menor cobertura de fibra óptica. Los datos oficiales de cobertura de banda ancha correspondientes a 2025, publicados por el Ministerio para la Transformación Digital, sitúan la disponibilidad de fibra hasta el hogar en el 35,7 % de las viviendas del municipio. Esta cifra representa el quinto porcentaje más bajo de la provincia entre los municipios con más de 1.000 habitantes. Según los datos recogidos en el informe,…


Warning: Undefined array key "geo" in /var/www/html/wp-content/themes/ALimiaNewsWordpressTheme/template-parts/page/map.php on line 17


Warning: Undefined array key "parroquia" in /var/www/html/wp-content/themes/ALimiaNewsWordpressTheme/template-parts/page/map.php on line 29
Map of Sandiás

© OpenStreetMap contributors

PNFPB Install PWA using share icon

For IOS and IPAD browsers, Install PWA using add to home screen in ios safari browser or add to dock option in macos safari browser