Lugar

Museo Etnográfico da Limia, na antiga reitoral de Vilar de Santos

O Museo Etnográfico da Limia, en Vilar de Santos, naceu en 1992 na escola unitaria, ocupa desde 1996 a reitoral do século XVIII e garda a memoria dos limiaos, do liño e da Arracada de Vilar de Santos.

O Museo Etnográfico da Limia, en Vilar de Santos, é o gran museo da vida tradicional da comarca. Abriu as portas en 1992 na antiga Escola Unitaria de Vilar de Santos, con obxectos etnográficos que un grupo de profesorado e alumnado do Instituto de Xinzo de Limia reuniu polas aldeas da comarca ^[1].

Da escola á reitoral

O Concello de Vilar de Santos conseguiu despois a cesión da reitoral da parroquia para rehabilitala e dedicala á preservación da memoria dos limiaos. O edificio data do século XVIII e pertenceu á Orde de Santiago como hospital de peregrinos; a restauración respectou e aproveitou os elementos construtivos orixinais (a madeira, a pedra, a lareira e o patio). En 1996, rematada a rehabilitación e a nova exposición en salas temáticas sobre a vida tradicional da Limia, o museo reabriu as portas ^[1]. O Concello de Vilar de Santos e o Padroado do Museo (a asociación que o xestiona) levan desde entón a súa actividade; o museo celebrou o seu 20º aniversario en 2016 no emprazamento da antiga reitoral ^[2].

Un museo feito polos veciños

Todas as pezas chegaron como doazón da propia xente da comarca. Nas visitas fan de guías antigos artesáns e labregos, e foron as mulleres quen devolveron a vida ao tecido do liño: elas levan os obradoiros e as iniciativas empresariais que naceron arredor del ^[1].

A Arracada de Vilar de Santos

O museo recorda a Arracada de Vilar de Santos, unha das xoias castrexas máis importantes de Galicia; apareceu por acaso nunha leira do lugar de Albariño, mentres a traballaba Benito Saburido. Na época da conquista romana o dono da xoia, quizais un habitante do castro de Saa, xerme do actual Vilar de Santos, agochouna coa intención de recuperala cando pasase o perigo, e así quedou esquecida ata hoxe ^[1].

Visita e actividades

En 2017 o museo abría sábados e domingos de 11:00 a 13:30 e de 16:00 a 18:30 (primavera-verán), e as visitas guiadas entre semana concertábanse co museo ^[2]. Os horarios cambian: convén consultalos na web do museo. O museo organiza tamén as Conversas na Taberna, o Certame Literario Antón Tovar, o premio «Pedra Alta» e acolle a Biblioteca da Limia, inaugurada no mes das Letras; véxase Antón Tovar e Edelmiro Martínez Cerredelo.