Carlos Casares, o escritor que medrou en Xinzo de Limia

Carlos Casares Mouriño naceu en Ourense o 24 de agosto de 1941 e morreu en Vigo o 9 de marzo de 2002. Foi escritor en lingua galega, crítico literario e político, e o seu nome vai unido a Xinzo de Limia, onde o levaron con tres anos e onde transcorreu a súa infancia ^[1][2]. En 2017 dedicóuselle o Día das Letras Galegas ^[1].

A infancia limiá

O seu pai, Francisco Casares Dacal, era mestre e exercía en Xinzo de Limia; ali naceu en 1945 o irmán pequeno, Xabier ^[1]. A infancia de Carlos repartiuse entre tres lugares: Lamas, onde estaba a casa dos avós paternos; Sabucedo, na casa de Benito e Isolina, irmá da avoa materna; e Beiro, onde era abade o tío materno Xosé, na parroquia da que fora titular Basilio Álvarez ^[1]. Así viviu a primeira nenez no rural galego, moi ligado ao idioma: aínda que a nai falaba castelán, na contorna o galego era a lingua dominante ^[1].

Con familia de moitos vencellos relixiosos, foi enviado ao seminario de Ourense (Humanidades, 1952-1957). A represión lingüística que viviu alí espertou nel un espírito inconformista e produciu a súa primeira experiencia literaria, o xornal clandestino El averno. Deixou o seminario, estudou o bacharelato libre e gañou un concurso provincial de contos de Nadal, o que lle permitiu coñecer Vicente Risco ^[1].

Estudos, docencia e política

Estudou Filosofía e Letras en Santiago (1961-1967), especializándose en Románica, e alí coñeceu Ramón Piñeiro, que o marcou. Rematada a carreira volveu a Xinzo de Limia para agardar as oposicións. En 1969 foi profesor en Viana do Bolo, onde o expulsaron polas súas actividades e o inhabilitaron para dar clase en toda Galicia. Nese tempo mantiña unha relación con Dolores Villarino, a quen dedicou Cambio en tres (1969) ^[1].

En 1971 casou con Karin Berg, unha sueca de Halmstad, e tiveron dous fillos, Håkan (1974) e Christian (1976). En 1974 obtivo praza en Cangas de Morrazo e pouco despois foi expedientado por apoiar o profesorado non numerario ^[1]. En 1975 gañou o Premio Galaxia con Xoguetes para un tempo prohibido e en 1978 ingresou na Real Academia Galega (membro numerario máis novo daquela), co discurso O desastre de 1898 e os escritores galegos ^[1].

Asinou o manifesto Realidade Galega e, en 1981, entrou no primeiro Parlamento de Galicia como independente nas listas do PSOE; impulsou a Lei de normalización lingüística (1983) e o Consello da Cultura Galega. En 1987 deixou a política e dirixiu a editorial Galaxia (1986-2002) e a revista Grial (1989-2002); presidiu o PEN Clube de Galicia (1996-1999) e o Consello da Cultura Galega (1996-2002) ^[1][2].

A obra

Cultivou sobre todo a narrativa. A crítica distingue unha etapa vangardista (Vento ferido, 1967; Cambio en tres, 1969; Xoguetes para un tempo prohibido, 1975) e outra máis realista desde Ilustrísima (1980), á que seguiron Os mortos daquel verán (1987), Deus sentado nun sillón azul (1996) e O sol do verán (2002) ^[1][2]. Escribiu relatos (Os escuros soños de Clío, 1979), literatura infantil (traduciu O principiño; criou o neno inventor Toribio) e unha columna diaria en La Voz de Galicia (1992-1998), reunida en sete volumes con título Á marxe ^[1][2].

Morreu na súa casa de San Pedro da Ramallosa (Nigrán), tras unha crise cardíaca, e foi enterrado en San Fiz de Nigrán ^[1].

O seu nome en Xinzo

O Premio Carlos Casares de Xornalismo Literario, que organiza o Concello de Xinzo de Limia, lembra a súa vinculación coa vila; en 2024 recibiuno Pilar Cernuda ^[3].

Ligazóns

• Persoeiros da Limia
• Xinzo de Limia
• Antón Tovar, outro escritor da comarca

Fontes

1. «Carlos Casares», Wikipedia en galego (CC BY-SA 4.0). https://gl.wikipedia.org/wiki/Carlos_Casares
2. «Carlos Casares Mouriño», xinzodelimia.eu (captura de Wayback). http://www.xinzodelimia.eu/carlos_casares.htm
3. «Premio Carlos Casares de Xornalismo Literario», Wikipedia en galego (CC BY-SA 4.0). https://gl.wikipedia.org/wiki/Premio_Carlos_Casares_de_Xornalismo_Literario