Alfredo Nan de Allariz, poeta e dramaturgo de Xinzo na Habana

Alfredo Fernández, que asinaba como Nan de Allariz, naceu en Xinzo de Limia e morreu en Madrid o 26 de maio de 1927. Foi escritor en galego e en castelán, de estilo costumista, poeta, dramaturgo, actor e compositor, e un dos máis notables representantes da creación dramática de corte rexionalista ^[1].

A data de nacemento

As fontes non coinciden. A Wikipedia en galego di que naceu o 13 de maio de 1875 e morreu aos 52 anos ^[1]. A páxina de xinzodelimia.eu recolle como data o 13 de maio de 1874 e, noutro parágrafo, o ano 1869 ^[2]. Esta última cifra vén dun artigo do propio Nan sobre Cástor Méndez Brandón: din que os dous foron bautizados na mesma pía e polo mesmo sacerdote, cun intervalo de cinco anos, polo que Nan sería cinco anos máis novo ca Cástor (nacido en 1864) ^[2]. Esa conta daría 1869 e non cadra coas outras dúas datas. O mellor é, polo tanto, ler «1874 ou 1875» ata que apareza a partida de bautismo.

Emigración e teatro

Emigrou á Arxentina, onde se dedicou ao comercio, e colaborou en El Eco de Galicia. Regresou a España, rematou o bacharelato e comezou Dereito sen acabala. Despois de percorrer capitais americanas como actor e autor teatral chegou a Cuba en 1904 ^[1].

Na Habana foi secretario da sección de propaganda do Centro Galego e secretario da Asociación Iniciadora y Protectora de la Academia Gallega, que se constituíu o 1 de xuño de 1905 cun Manuel Curros Enríquez como presidente ^[1][2]. Dirixiu a compañía de Esperanza Iris nos seus comezos, administrou o Teatro Nacional da Habana e foi membro correspondente da Real Academia Galega. En marzo de 1908 formou parte da comisión que trasladou desde a Habana a Galicia o cadáver de Curros, a quen tiña por mestre e amigo ^[1].

Obra

Compuxo zarzuelas, pezas costumistas e operetas (Sangre vienesa) e escribiu O zoqueiro de Vilaboa (1907, boceto de zarzuela galega en un acto) e Recordos d’un vello gaiteiro (monólogo en verso, 1904) ^[1][2]. O seu libro de poemas Fume de palla (1909) foi condenado por un edicto do cardeal arcebispo de Santiago, José María Martín de Herrera; Nan agradeceullo con sarcasmo e incluíu o edicto ao final da segunda edición, do mesmo ano ^[1]. Tamén publicou A golpe de hacha (1913, en castelán) e Del salón al sotabanco (1920) ^[2].

Na Habana dirixiu o semanario Follas Novas e en 1914 fundou O Tío Marcos, bilingüe e de curta vida, inspirado no ourensán O Tio Marcos d’a Portela de Valentín Lamas Carvajal ^[1]. Foi propietario das fábricas de tabaco La Flor de Lis e Galatea ^[1]. Pediu ao concello de Ourense que dedicase rúas ou prazas a Lamas Carvajal e a Curros ^[1].

Deixou Cuba en 1919, instalouse en Madrid e traballou nun teatro contratado polo empresario Antonio Méndez Laserna ^[1]. Un retrato seu aos 39 anos pintouno en Madrid, en maio de 1913, o pintor galego Felipe Bello Piñeiro ^[2].

Ligazóns

• Parroquia: Xinzo de Limia
• Persoeiros da Limia
• Cástor Méndez Brandón, o outro poeta de Xinzo que lembra
• Xinzo de Limia

Fontes

1. «Alfredo Nan de Allariz», Wikipedia en galego (CC BY-SA 4.0). https://gl.wikipedia.org/wiki/Alfredo_Nan_de_Allariz
2. «Alfredo Fernández Martínez», xinzodelimia.eu (captura de Wayback). http://www.xinzodelimia.eu/alfredo_fernandez.htm