Patrimonio da Limia: torres, conventos, muíños e aldeas etnográficas

Patrimonio e rutas de Trasmiras: muíños, fornos, igrexas e pazos

Inventario do patrimonio de Trasmiras: 98 elementos do catálogo oficial (igrexas, cruceiros, muíños, fornos, hórreos, fontes, pazos e xacementos) por parroquia, máis rutas e paseos.

O catálogo de patrimonio cultural do Plan Básico Autonómico rexistra 98 elementos en Trasmiras, tomados dos catálogos do planeamento municipal (PXOM) ^[1]. Esta páxina reúne os de interese popular, relixioso, arqueolóxico e civil, ordenados por parroquia, e engade os puntos que o mapa colaborativo OpenStreetMap sinala en cada parroquia ^[2]. É un inventario: para a historia dos edificios máis importantes, vexa as fichas de patrimonio da Limia e a páxina de Trasmiras.

Muíños, fornos, hórreos e outra arquitectura popular

Trasmiras. Cruceiro na rúa do Forno (Trasmiras); Pombal (Trasmiras) ^[1]

Igrexas, capelas, cruceiros e petos de ánimas

Abavides. Cruceiro (Abavides); Cruceiro do Calvario (restos) (Abavides); Igrexa de Abavides (Parroquial de San Martiño); Necrópole medieval O Calvario (Abavides) ^[1]
Chamosiños. Cruceiro en Chamosiños; Cruz da Cavada da Poula (O Outeiro); Cruz do Outeiro (Chamosiños); Ermida de Santa Baia (Chamosiños); Igrexa de Chamosiños (Parroquial de Santa Baia) (Santa Baia de Chamosiños) ^[1]
Escornabois. Capela en Escornabois; Capela en Rabal; Cruceiro en Escornabois; Igrexa de Escornabois (Parroquial de Santa María); Peto de ánimas (Escornabois) ^[1]
Lobaces. Cruceiro da Ermida de San Amaro (Os Pardieiros); Cruceiro da igrexa (Lobaces); Ermida de San Amaro (Os Pardieiros); Igrexa de Lobaces (Parroquial de Santa María) ^[1]
Trasmiras. Capela da Virxe da Gracia (Trasmiras); Cemiterio (Trasmiras); Cruceiro de Pinaverde (A Eirexa); Cruceiro na rúa do Cruceiro (Trasmiras); Cruceiro no camiño vello (Trasmiras); Cruceiro no camiño á igrexa (Trasmiras); Cruceiro no ceminterio (Trasmiras); Igrexa de Trasmiras (Parroquial de San Xoán) ^[1]
Vila de Rei. Ermida do Castelo; Igrexa de Vila de Rei (Parroquial de San Salvador) ^[1]
Vilar de Lebres. Castro A Ermida/A Costa; Igrexa nova de Vilar de Lebres (Parroquial de San Salvador); Igrexa vella de Vilar de Lebres ^[1]
Vilaseca. Cruceiro no camiño a Abavides (Vilaseca); Cruceiro no camiño a Nocelo (Vilaseca); Igrexa de Vilaseca (Parroquial de San Román) ^[1]
Zos. Casa con cruz e patio (Zos); Castro A Igrexa de Zos; Cruceiro en Zos; Cruceiro preto da igrexa de Zos; Cruz sobre portón en Zos; Igrexa de Zos (Parroquial de Santa María) ^[1]

Fontes, lavadoiros e pontes

Abavides. Fonte e tumbas antropomórficas (Cacabelo); Xacemento romano Fontearcada (Abavides) ^[1]
Chamosiños. Ponte no río Faramontaos (Casás) ^[1]
Escornabois. Fonte e lavadoiro (Rabal) ^[1]
Trasmiras. Fonte e mina no rueiro (Trasmiras) ^[1]

Pazos, casas e edificios de interese

Abavides. Casa (Cacabelo); Casa con corredor de madeira (A Trapa); Casa con gran solaina e construcións adxacentes (Cacabelo); Casa con patio e corredor de madeira (Abavides); Casa grande (Abavides); Casa grande con patio (A Trapa); Xacemento medieval A Torre (Abavides) ^[1]
Chamosiños. Casa con flor no lintel (Chamosiños); Casa reitoral de Chamosiños (Santa Baia de Chamosiños) ^[1]
Escornabois. Casa con arco (Escornabois); Casa reitoral de Escornabois ^[1]
Lobaces. Conxunto de casas con inscricións (Lobaces) ^[1]
Trasmiras. Casa Ugarte con solaina e balcón (Trasmiras); Casas na Estrada Nacional (Trasmiras) ^[1]
Vila de Rei. Casa con escaleira e solaina sobre pilastras (O Castelo); Castro Outeiro do Castelo; Conxunto de casas (Vilar de Rei); Conxunto de casas no Rueiro Vello (Vilar de Rei) ^[1]
Vilaseca. Casa con escudo (Vilaseca); Conxunto de casas no rueiro da casa con escudo (Vilaseca) ^[1]
Zos. Casa con patio (Zos); Casa grande e conxunto con garita e torre (Zos); Conxunto de casas (Zos) ^[1]

Castros, mámoas e xacementos arqueolóxicos

Abavides. Xacemento paleolítico A Costa (Abavides); Xacemento romano A Madorra (Abavides) ^[1]
Chamosiños. Xacemento romano Cortiña Nova (Santa Baia de Chamosiños) ^[1]
Escornabois. Xacemento medieval O Outeiro (Escornabois) ^[1]
Lobaces. Xacemento medieval Lobaces; Xacemento romano As Outrelas (Lobaces); Xacemento romano Os Bagullos (Lobaces); Xacemento romano Torroal (Lobaces) ^[1]
Trasmiras. Xacemento medieval San Caetano (Soutelo); Xacemento romano As Barreiras (Trasmiras) ^[1]
Vila de Rei. Necrópole medieval A Cocha dos Mouros (Vilar de Rei); Xacemento As Campaíñas/Moreiras (Vilar de Rei) ^[1]
Vilar de Lebres. Xacemento romano Marcos da Quinta (A Ermida) ^[1]
Vilaseca. Castro O Muro/Penedo do Mouro (Vilaseca) ^[1]

Outros elementos catalogados

Abavides. Conxunto de arquitectura tradicional (Abavides); Escudo (Vilaseca) ^[1]
Escornabois. Achado Sachola de Vilariño (Escornabois); Achado Tesouro de Montecelo/O Picouto (Rabal); Conxunto de arquitectura tradicional (Escornabois) ^[1]
Lobaces. Conxunto de arquitectura tradicional (Lobaces) ^[1]
Trasmiras. Ara de Trasmiras (Soutelo) ^[1]
Vila de Rei. Achado de Formigueiros (Vilar de Rei); Conxunto de arquitectura tradicional (Vilar de Rei) ^[1]
Vilaseca. Conxunto de arquitectura tradicional (Vilaseca) ^[1]
Zos. Via crucis (Zos) ^[1]

Outros puntos do mapa colaborativo

OpenStreetMap, un mapa elaborado por voluntarios, sinala estes lugares de interese na zona. Os datos poden estar incompletos ou desactualizados, e os puntos sen nome non se listan individualmente ^[2].

Lobaces. Área de lecer: 1 sen nome ^[2]
Trasmiras. Área de lecer: 1 sen nome ^[2]
Vila de Rei. Edificio histórico: Casa Reitoral de Vila de Rei, Forno Comunal de Vila de Rei, Forno Comunal do Castelo; Xacemento: A Cocha dos Mouros, As Campaniñas, Os Formigueiros ^[2]
Vilaseca. Área de lecer: 1 sen nome ^[2]
Zos. Obra de arte: Touro de Osborne de Zos ^[2]

Rutas e paseos

As fontes consultadas non recollen un sendeiro a pé en Trasmiras. Turismo de Galicia cataloga no concello o albergue de peregrinos de Viladerrei, o cruceiro e a igrexa de Escornabois e as igrexas de San Martiño de Abavides, San Salvador de Vilar de Lebres, San Xoán de Trasmiras e Santa Baia de Chamusiños; o concello forma parte da ZEPA da Limia ^[3].

Para bicicleta de montaña, a Ruta do Cocido BTT, de xaneiro, ten un percorrido longo de preto de 44 km e outro curto de 36 km, que atravesan Trasmiras, Cualedro e Sarreaus ^[4]. O albergue de peregrinos de Viladerrei figura na web do Camiño de Santiago ^[3].