Patrimonio da Limia: torres, conventos, muíños e aldeas etnográficas

Patrimonio e rutas de Sarreaus: muíños, fornos, igrexas e pazos

Inventario do patrimonio de Sarreaus: 50 elementos do catálogo oficial (igrexas, cruceiros, muíños, fornos, hórreos, fontes, pazos e xacementos) por parroquia, máis rutas e paseos.

O catálogo de patrimonio cultural do Plan Básico Autonómico rexistra 50 elementos en Sarreaus, tomados dos catálogos do planeamento municipal (PXOM) ^[1]. Esta páxina reúne os de interese popular, relixioso, arqueolóxico e civil, ordenados por parroquia, e engade os puntos que o mapa colaborativo OpenStreetMap sinala en cada parroquia ^[2]. É un inventario: para a historia dos edificios máis importantes, vexa as fichas de patrimonio da Limia e a páxina de Sarreaus.

Muíños, fornos, hórreos e outra arquitectura popular

Bresmaus. Hórreo en Bresmaus; Hórreo sobre portón o sur de Portela da Quinta (A Portela da Quinta); Hórreos na Portela da Quinta; Hórreos á entrada de Bresmaus ^[1]
Codosedo. Hórreos ao norte de Codosedo; Hórreos ao sur de Pazos; Hórreos en Pazos; Hórreos xunto ao forno en Codosedo ^[1]
Cortegada. Hórreos ao norte de Folgoso; Hórreos ao oeste de Cortegada ^[1]
Nocelo da Pena. Hórreo ao nordeste de Nocelo da Pena; Hórreo do Pazo de Nocelo da Pena ^[1]
Sarreaus. Hórreo fronte á igrexa de Sarreaus (Sas) ^[1]

Igrexas, capelas, cruceiros e petos de ánimas

Bresmaus. Igrexa de Bresmaus (Parroquial de San Bartolomeu) ^[1]
Codosedo. Cruceiro da igrexa de Codosedo; Igrexa de Codosedo (Parroquial de Santa María) ^[1]
Cortegada. Igrexa de Cortegada (Parroquial de San Xoán) ^[1]
Lodoselo. Cruceiro en Lodoselo; Igrexa de Lodoselo (Parroquial de Santa María) ^[1]
Nocelo da Pena. Cruceiro en Nocelo da Pena; Igrexa de Nocelo da Pena (Parroquial de San Lourenzo) ^[1]
O Freixo. Capela de Freande; Capela do Freixo; Igrexa do Freixo (Parroquial de Santiago) ^[1]
Paradiña. Cruceiro de Paradiña; Igrexa de Paradiña (Parroquial de Santa María Madalena) ^[1]
Perrelos. Capela de Santa María de Perrelos; Igrexa de Perrelos (Parroquial de Santa María) ^[1]
Sarreaus. Capela de Sarreaus; Capela de Tarrazo; Cruceiro de Sarreaus; Igrexa de Sarreaus (Parroquial de San Salvador) (Sas) ^[1]

Fontes, lavadoiros e pontes

Lodoselo. Mina do Viso (Freande) ^[1]

Pazos, casas e edificios de interese

Couso. Casa 4.2.3 (Couso); Casa 4.2.4 (Couso); Casa 4.2.5 (Couso) ^[1]
Nocelo da Pena. Pazo de Nocelo da Pena ^[1]
Perrelos. Torre de Barichanca (Meilás) ^[1]

Castros, mámoas e xacementos arqueolóxicos

Bresmaus. A Santa María (Meilás) ^[1]
Codosedo. Os Castros de Codosedo ^[1]
O Freixo. Castro de Outeiro das Mozas (Freande); Mámoa das Mamuelas (Freixo); Mámoa de Airiña dos Mouros (Freixo) ^[1]
Perrelos. Castro de Perrelos ^[1]
Sarreaus. O Castro de Tarrazo ^[1]

Outros elementos catalogados

Lodoselo. A Cidá de Nocelo (Nocelo da Pena); Monte de San Pedro (Nocelo da Pena) ^[1]
Nocelo da Pena. O Roufeiro (Nocelo da Pena) ^[1]
Perrelos. O Diestro (Perrelos) ^[1]
Sarreaus. As Cavadiñas (Tarrazo) ^[1]

Outros puntos do mapa colaborativo

OpenStreetMap, un mapa elaborado por voluntarios, sinala estes lugares de interese na zona. Os datos poden estar incompletos ou desactualizados, e os puntos sen nome non se listan individualmente ^[2].

Cortegada. Xacemento: A Pedra Alta ^[2]
Freixo. Obra de arte: 1 sen nome ^[2]
Lodoselo. Marco fronteirizo: O Marco dos Valentes ^[2]
Nocelo da Pena. Pazo: Pazo de Nocelo ^[2]

Rutas e paseos

As fontes consultadas non recollen un sendeiro propio de Sarreaus. O concello aparece na ruta de aves Milvus (30 km en coche, media xornada, de finais de abril a mediados de xuño e en setembro), que pasa por Xinzo, o canal de Antela, Casasoá, a Pedra Alta, Cortegada e o mosteiro de Trandeiras ^[3], e na ruta Burhinus (10 km a pé ou en bicicleta, 3 a 4 horas a pé), que comeza en Vilar de Gomareite e chega á Pedra Alta ^[3].

Turismo de Galicia cataloga en Sarreaus a capela da Nosa Señora da Portela, o cruceiro de Nocelo da Pena e as igrexas de Codosedo, Cortegada, Nocelo da Pena, Perrelos e San Bartolomeu de Bresmaus ^[4].