Lendas de Vilar de Barrio: xianas, buratos dos mouros e a Lagoa de Antela
Lendas e contos de Vilar de Barrio: as xianas de Arnuíde, os buratos dos mouros de Bóveda cos doce pitos, o Pozo dos Mouros de Rebordechao e o conto «Máis grande é a Lagoa de Antela!».
Vilar de Barrio ten poucas lendas escritas, pero ben diferentes entre si: seres da auga, buratos misteriosos e un conto de humor que pasou á Guerra Civil.
As xianas de Arnuíde
No camiño de Aldea de Abaixo a Cancillós, en Arnuíde, está a Ponte Xidelas. Alí falan das xianas, fadas da auga moi fermosas que aparecen nas fontes e nos ríos arredor da noite de San Xoán e coidan tesouros. Quen as ve namórase delas, pero ten que superar probas antes de casar con elas e gozar da riqueza [1].
Os buratos dos mouros de Bóveda
Preto do miradoiro de Bóveda, no xacemento arqueolóxico, hai unhas formacións ocas que a xente chama «os buratos dos mouros». Contan que por eles entrou unha galiña con doce pitos, e que once saíron por distintos lugares: a Torre de Sandiás, a cidade de Antioquía, Allariz… [3]. A lenda xoga co mesmo mundo de pasadizos subterráneos que unen castelos e torres noutras lendas da Limia.
O Pozo dos Mouros de Rebordechao
A ruta de sendeirismo Rebordechao – capela de San Mamede – Pozo dos Mouros permite, segundo a ficha de Fronteira Esquecida, coñecer «diferentes lendas» sobre os mouros e sobre a orixe da capela de San Mamede; a ficha non as conta [2].
«Máis grande é a Lagoa de Antela!»
Un veciño de Vilar de Barrio atravesaba antes a lagoa de Antela en barca ou cos bois. Mobilizado no bando nacional na Guerra Civil, unha noite en Bilbao o seu rexemento confundiu co ruído dos republicanos o das ondas do Cantábrico. Ao ver o mar por primeira vez, os compañeiros asustáronse e el díxolles: «Isto non é nada! Máis grande é a Lagoa de Antela!» [1].
Unha noticia sen confirmar
Un comentario dun usuario da aplicación de rutas Komoot dicía que Manuel Blanco Romasanta, o «home lobo» do século XIX, «viviu aquí unha tempada» en Rebordechao, ao pé da «Cadeira da Raíña». Ningunha fonte documental ou folclórica revisada o confirma, polo que non se dá como feito.
Ligazóns
Fontes
- Rafael José Adalid Rodríguez, «Contos, lendas e mitos da auga na Limia e pequenas achegas», Revista Galicia Encantada 16 (2020). https://galiciaencantada.com/lenda.asp?cat=11&id=2886
- «Ruta de sendeirismo Rebordechao – capela de San Mamede – Pozo dos Mouros», Fronteira Esquecida Limia-Lima. https://fronteiraesquecida.eu/gl/fichas/ruta-de-sendeirismo-rebordechao-capela-de-san-mamede-pozo-dos-mouros/
- «Miradoiro de Bóveda – área recreativa», Fronteira Esquecida Limia-Lima. https://fronteiraesquecida.eu/gl/fichas/miradoiro-de-boveda-area-recreativa/
Tamén che pode interesar
LendaA Raíña Loba e o seu castelo nos penedos de Covas (Os Blancos)Nos penedos de Covas, a uns 1.150 metros, houbo un castelo roqueiro onde vivía unha raíña cruel que cobraba un xato, unha ovella e un porco…
LendaMouros e mouras da Limia: tesouros, segredos rotos e encantosAs lendas de mouros e mouras da Limia: as mouras do Treboal, a mina de Covelas, o carro de ouro da Touza, a nena dos mouros, a Casa da…
LendaLendas da Torre do Castro e de SandiásAs lendas da Torre do Castro e de Sandiás: a torre feita polos mouros e o martelo que fixo a Lagoa de Antela, o tesouro do pozo, a traizón…
LendaLendas de Vilar de Santos: a Mariquiña, Santa Marta e a cobra de San XoánLendas de Vilar de Santos: a moura Mariquiña do Monte das Cantariñas (Laioso), Santa Marta e a serpe de Castelaos, a aparición de San Xoán,…
LendaLendas de Xinzo de Limia: o Lethes, Trandeiras, a Torre da Pena e as mouras do ríoLendas de Xinzo de Limia: o río do esquecemento, a Virxe e Xoán Folgoso en Trandeiras, a moura da Peneira e do cribo en Lamas, a moura da…
LendaPenedos, pedras curativas e contos de humor da LimiaO penedo do Arangaño para curar os nenos, as pedras da moura de Nocelo da Pena, as orellas do Monte de Rubiás, os penedos de Meaus e…
