Augas da Limia

As augas da Limia: o río Limia ou Lethes, a Lagoa de Antela desecada, as cheas de Xinzo e as fontes, mananciais e lavadoiros das parroquias, con ligazóns ás fichas de cada tema.

Río principal: O Limia (108 km totais, 41 km en Galicia)
Lagoa histórica: Lagoa de Antela (desecada na segunda metade do século XX)
Puntos de auga en Xinzo: 30 fontes, mananciais, lavadoiros e unha fervenza

As augas da Limia explican boa parte do territorio: unha depresión case chaira, atravesada polo río Limia, que durante séculos mantivo no centro unha gran lagoa e que aínda hoxe garda fontes, lavadoiros e regatos en cada parroquia. Esta sección enlaza as páxinas que tratan a auga desde tres escalas: o río, a lagoa e os puntos de auga de cada lugar.

O río Limia

O río Limia é un río internacional de uns 108 km, dos que 41 transcorren en Galicia. Nace en Sarreaus, atravesa a depresión da Limia e a vila de Xinzo, pasa á Baixa Limia e entra en Portugal por Lindoso ^[1]^[2]. Os romanos chamárono Lethes, o río do Esquecemento, nome de que parte a Festa do Esquecemento. A ficha completa está en O río Limia, con nacemento, curso, peixes, historia e as cheas que deixaban Xinzo «coma unha illa».

A Lagoa de Antela

Boa parte da chaira da Limia foi lagoa ata a desecación do século XX. Aquel chan húmido explica que a vila de Xinzo estea nun lugar pantanoso e que o río se desbordase con frecuencia. A historia, as lendas e a natureza actual están en Lagoa de Antela e en Charcas e aves da Lagoa de Antela.

Fontes, mananciais e lavadoiros

Cada parroquia tiña os seus puntos de auga para beber, regar e lavar. O inventario colaborativo Galicia Nomeada e o catálogo de patrimonio da Xunta recollen 30 no concello de Xinzo de Limia, desde a Fonte da Ra ata a fervenza de Guntimil ^[3]. Están listados por parroquia en Fontes, lavadoiros e mananciais de Xinzo de Limia.

Preguntas frecuentes

Cantos quilómetros do río Limia están en Galicia?

Uns 41 dos 108 km totais; o resto transcorre en Portugal ata Viana do Castelo ^[1]^[2].

Por que se chamaba Lethes o río Limia?

Os romanos confundírono co lendario río do Esquecemento; en 138 a. C. Décimo Xuño Bruto cruzouno para desfacer o mito ^[2].

Onde se poden consultar as fontes de cada parroquia?

Na páxina de fontes, lavadoiros e mananciais de Xinzo de Limia, con parroquia e fonte de cada punto ^[3].

Ligazóns

Os ríos da Limia: Limia, Arnoia, Támega e regatos
LIFE Regenera Limia e as obras da CHMS: o proxecto europeo e as obras da Confederación na Limia.
Auga, nitratos e regadío na Limia: cronoloxía documentada, con cada afirmación atribuída á súa fonte.
A Limia
Natureza da Limia
Xinzo de Limia

Fontes

«O río Limia», xinzodelimia.eu (captura de Wayback). http://www.xinzodelimia.eu/rio_limia.htm
«Río Limia», Wikipedia en castelán (CC BY-SA 4.0). https://es.wikipedia.org/wiki/Río_Limia
Galicia Nomeada, inventario colaborativo de microtoponimia (Xunta de Galicia / RAG). https://galicianomeada.xunta.gal/sixtop/visor