
Patrimonio y rutas de Vilar de Barrio: molinos, hornos, iglesias y pazos
Inventario del patrimonio de Vilar de Barrio: 197 elementos del catálogo oficial (iglesias, cruceros, molinos, hornos, hórreos, fuentes, pazos y yacimientos) por parroquia, además de rutas y paseos.
El catálogo de patrimonio cultural del Plan Básico Autonómico registra 197 elementos en Vilar de Barrio, tomados de los catálogos del planeamiento municipal (PXOM) [1]. Esta página reúne los de interés popular, religioso, arqueológico y civil, ordenados por parroquia, y añade los puntos que el mapa colaborativo OpenStreetMap señala en cada parroquia [2]. Es un inventario: para la historia de los edificios más importantes, véanse las fichas de patrimonio da Limia y la página de Vilar de Barrio.
Molinos, hornos, hórreos y otra arquitectura popular
- A Albergaría. Forno (Arruás) [1]
- Arnuíde. Castro do Folón de Penadiz; Conxunto de hórreos (A Eirexa); Conxunto de hórreos (Arnuíde); Conxunto de hórreos (Cancillós); Conxunto de hórreos (Penadiz); Forno na Aldea de Abaixo (Arnuíde); Forno na Aldea de Arriba (Arnuíde); Hórreo (Penadiz); Hórreo 1 (A Eirexa); Hórreo 2 (A Eirexa); Hórreo ao lado do camiño (Cancillós); Hórreo en Calvario (Arnuíde); Hórreo na Aldea de Arriba 1 (Arnuíde); Hórreo na Aldea de Arriba 2 (Arnuíde); Hórreo na Aldea de Arriba 3 (Arnuíde); Hórreo no cruce (Cancillós); Hórreo preto da praza (Cancillós); Muíño (A Eirexa); Muíño (Cancillós); Muíño (Penadiz) [1]
- As Maus. Conxunto de forno e pozo (Porto); Conxunto de hórreos (Alemparte); Conxunto de hórreos (As Maus); Conxunto de hórreos (Porto); Conxunto de hórreos xunto a escola (Porto); Conxunto residencial, patio, hórreo e pombal (Alemparte); Forno exterior (Alemparte); Hórreo (Porto); Hórreo 1 (Alemparte); Hórreo 2 (Alemparte); Hórreo 3 (Alemparte); Hórreo de catro pés (As Maus); Hórreo de tres pés (As Maus); Muíño 1 (Porto); Muíño 2 (Porto); Muíño 3 (Porto) [1]
- Bóveda. Conxunto de 2 hórreos (Bóveda); Conxunto de 3 hórreos na Vía da Prata (Bóveda); Conxunto de hórreos (Bóveda); Conxunto de hórreos 1 (Vilar de Gomareite); Conxunto de hórreos 2 (Vilar de Gomareite); Conxunto de hórreos 3 (Vilar de Gomareite); Conxunto de hórreos 4 (Vilar de Gomareite); Conxunto de hórreos 5 (Vilar de Gomareite); Conxunto de hórreos 6 (Vilar de Gomareite); Hórreo 1 (Bóveda); Hórreo 2 (Bóveda); Hórreo da praza do lavadoiro (Bóveda); Hórreo de 4 pés (Bóveda); Hórreo de 5 pés (Bóveda); Rúa con Hórreos (Vilar de Gomareite) [1]
- Padreda. Camiño de hórreos (Padreda); Conxunto de hórreos (A Seara); Conxunto de hórreos (Penouzos); Conxunto de hórreos (San Miguel); Conxunto de vivenda, eira e hórreo (Penouzos); Eira, Hórreo e Pozo (Penouzos); Forno comunal (Padreda); Hórreo 1 (A Seara); Hórreo 1 (San Miguel); Hórreo 2 (San Miguel); Hórreo de 3 pés (Fontela); Hórreo de 4 pés preto da igrexa (Penouzos); Hórreo de catro pés (Penouzos); Hórreo de dous pés (A Seara); Hórreo de dous pés (Fontela); Hórreo de tres pés (Penouzos); Hórreo e forno (Padreda) [1]
- Prado. Forno (Prado); Forno (Riobó); Hórreo (Riobó); Muíño (Prado); Muíño (Riobó) [1]
- Rebordechao. Conxunto de eira, forxa e hórreo (Rebordechao); Forno (Rebordechao); Muíño (Rebordechao) [1]
- Seiró. Conxunto de hórreos (Seiró); Forno (Seiró); Hórreo 5 (Seiró); Hórreo 6 (Seiró); Hórreo 7 (Seiró); Hórreo de 3 pés (Seiró); Hórreo de 4 pés (Seiró); Hórreo de tres pés (Seiró); Patio con hórreo, pozo, pila, galerías e balcóns (Seiró) [1]
- Vilar de Barrio. Conxunto de hórreos (Vilar de Barrio); Hórreo 1 (Vilar de Barrio); Hórreo 2 (Vilar de Barrio); Hórreo 3 (Vilar de Barrio); Hórreo 4 (Vilar de Barrio); Hórreo 5 (Vilar de Barrio); Hórreo 6 (Vilar de Barrio); Hórreo 7 (Vilar de Barrio) [1]
Iglesias, capillas, cruceros y petos de ánimas
- Arnuíde. Capela de San Lourenzo (Arnuíde); Igrexa de Arnuíde (Parroquial de Santa María) (A Eirexa); Necrópole da Igrexa de Arnuíde [1]
- As Maus. Capela de Borrán (Borrán); Capela de Santo Antón (Porto); Igrexa das Maus (Parroquial de San Pedro) [1]
- Bóveda. Capela de San Vicente (Vilar de Gomareite); Igrexa de Bóveda (Parroquial de Santa María) [1]
- Padreda. Capela de San Miguel Padreda; Igrexa de Padreda (Parroquial de San Miguel); Igrexa de Padreda (Parroquial de San Miguel) (Penouzos) [1]
- Prado. Capela de Riobó; Igrexa de Prado (Parroquial de Santa Cruz) [1]
- Rebordechao. Igrexa de Rebordechao (Parroquial de Santa Mariña); Xacemento medieval da Ermida de San Mamede (Rebordechao) [1]
- Seiró. Igrexa de Seiró (Parroquial de San Salvador) [1]
- Vilar de Barrio. Capela de Vilar de Gomareite (Vilar de Barrio); Cruceiro 1 (Vilar de Barrio); Cruceiro2 (Vilar de Barrio) [1]
Fuentes, lavaderos y puentes
- A Albergaría. Fonte (Arruás); Lavadoiro (Arruás) [1]
- Arnuíde. Lavadoiro e fonte (A Eirexa); Lavadoiro e fonte (Cancillós); Ponte Calvelo; Ponte de Arnuíde (A Eirexa); Ponte de pedra (Penadiz) [1]
- As Maus. Fonte 1 (Borrán); Fonte 2 (Borrán); Fonte e lavadoiro (Parada) [1]
- Bóveda. Fonte (Bóveda); Fonte e abrevadoiro (Vilar de Gomareite); Fonte, pía e banco (Bóveda); Praza do lavadoiro (Bóveda) [1]
- Padreda. Casa de balcóns de ferro con pozo (Penouzos); Fonte 1 (San Miguel); Fonte 2 (San Miguel); Fonte e lavadoiro (Padreda); Lavadoiro (Padreda); Lavadoiro e fonte (San Miguel); O Pozo da Pila (A Seara) [1]
- Prado. Fonte (Riobó) [1]
- Seiró. Fonte e lavadoiro (Seiró); Paseo do bebedoiro (Seiró) [1]
- Vilar de Barrio. Fonte (Vilar de Barrio); Fonte e lavadoiro (Vilar de Barrio) [1]
Pazos, casas y edificios de interés
- Arnuíde. Casa reitoral da Eirexa [1]
- As Maus. Antiga escola (As Maus); Casa con inscrición (Parada); Casa do Issac (As Maus); Casa do cura con inscricións (Porto); Casa reitoral das Maus (San Pedro); Conxunto de casas (As Maus) [1]
- Bóveda. Casa con inscrición (Bóveda); Casa do Marqués de Bóveda; Casa reitoral de Bóveda (Vilar de Gomareite) [1]
- Padreda. Casa con Contrafortes (Padreda); Casa con inscricións (Penouzos); Casa do Patio do Gaioso (Padreda); Castro do Castelo da Pedreda (Padreda) [1]
- Prado. Casa reitoral de Prado; Escola (Prado); Rúa con casas de madeira (Prado) [1]
- Rebordechao. Casa con inscricións (Rebordechao); Escola (Rebordechao) [1]
- Seiró. Casa con escudos (Seiró); Casa reitoral de Seiró [1]
- Vilar de Barrio. Casa con arcos (Vilar de Barrio); Casa reitoral de Vilar do Barrio (Vilar de Barrio) [1]
Castros, mámoas y yacimientos arqueológicos
- As Maus. Castro de Porto [1]
- Bóveda. Castro de Bóveda [1]
- Seiró. Mámoa da Chaira 1 (Seiró); Mámoa da Chaira 2 (Seiró) [1]
Otros elementos catalogados
- A Albergaría. Canle de auga en pedra (Arruás) [1]
- Arnuíde. A Medorriña (O Folón); Lombo do Campo Tiñoso (Arnuíde) [1]
- As Maus. Paseo polo río Arnoia (Parada); Rúa con balcóns (Alemparte); San Martiño (Alemparte); Vía empedrada (Parada) [1]
- Bóveda. Porta de entrada (Bóveda); Vivenda (Bóveda); Vivenda con caleados decorativos (Vilar de Gomareite) [1]
- Padreda. Canle de auga (San Miguel); Os Ferreños (Padreda); Rúa con balcóns (San Miguel) [1]
- Prado. Alvarizas 1 (Riobó); Alvarizas 2 (Riobó) [1]
- Rebordechao. Núcleo das Casetas (Rebordechao) [1]
- Seiró. Rúa empedrada (Seiró) [1]
- Vilar de Barrio. Estación do tren (Borrán) [1]
Otros puntos del mapa colaborativo
OpenStreetMap, un mapa elaborado por voluntarios, señala estos lugares de interés en la zona. Los datos pueden estar incompletos o desactualizados, y los puntos sin nombre no se listan individualmente [2].
- Arnuíde. Yacimiento: A Medorriña, Castro do Folón; Área de ocio: 2 sin nombre [2]
- As Maus. Molino: Muíño do Xastre, Os Tres Muíños e 3 sin nombre; Yacimiento: O Castro, Petróglifo de Valgrande [2]
- Bóveda. Mirador: 1 sin nombre; Yacimiento: Castro de Bóveda, O Castelo e 1 sin nombre [2]
- Rebordechao. Mirador: A Cadeira da Raíña; Torre: 1 sin nombre [2]
- Seiró. Atracción: Os Canastros; Yacimiento: Mámoa da Chaira [2]
- Vilar de Barrio. Monumento: En recoñecemento da primeira comisión da Festa da Pataca, 1979; Obra de arte: 1 sin nombre [2]
Rutas y paseos
Páxinas Galegas menciona la ruta de senderismo de Riobó, en la que se encuentran las cascadas de la presa del Muíño de Riobó, y las cascadas de Prado, de fácil acceso desde la carretera; no indica el trazado, la longitud ni la dificultad [3].
Entre los miradores están la Cadeira da Raíña (la Silla de la Reina) y el mirador del alto de San Mamede, de fácil acceso, y el Parque Fluvial de Alemparte es un área de ocio con mesas, columpios y un arroyo [3].
La ruta de aves Burhinus (10 km, a pie o en bicicleta, de 3 a 4 horas a pie o unas 2 en bicicleta, dificultad baja) comienza y termina en Vilar de Gomareite, y pasa por la Pedra Alta y por los caminos de la antigua Lagoa de Antela [4]. El menhir de la Pedra Alta mide unos 3,5 m, y las cruces grabadas son probablemente de los siglos IX al XI; marca el límite con Sarreaus y Xunqueira de Ambía [3].
Enlaces
Fuentes
- Catálogo do Plan Básico Autonómico, elementos do patrimonio cultural (Xunta de Galicia). https://ideg.xunta.gal/servizos/rest/services/PBA/Afeccions_PatrimonioCultural/MapServer
- OpenStreetMap, puntos de interese da Limia. https://www.openstreetmap.org/
- Descubre Vilar de Barrio (Páxinas Galegas). https://www.paxinasgalegas.es/fiestas/descubre-galicia/descubre-vilar-de-barrio-247tay.html
- Onde ver aves en Galicia: A Limia (Turismo de Galicia). https://www.turismo.gal/que-facer/birding-in-galicia/onde-ver-aves-en-galicia/a-montana/a-limia
También te puede interesar
Patrimonio da Limia: torres, conventos, molinos y aldeas etnográficasPatrimonio etnográfico de Rairiz de Veiga: Congostro, molinos, hornos y fuentesEl patrimonio etnográfico de Rairiz de Veiga: la aldea restaurada de Congostro, la ruta de los molinos de San Miguel, 17 molinos, 5 hornos…
Patrimonio da Limia: torres, conventos, molinos y aldeas etnográficasRecorrido por el patrimonio histórico del municipio de Xinzo de LimiaResumen del patrimonio histórico de Xinzo de Limia: iglesia vieja románica, templos románicos de Novás y Morgade, Torre da Pena, convento…
Patrimonio da Limia: torres, conventos, molinos y aldeas etnográficasXinzo de Limia en un día: ruta por el patrimonio, el agua y la lagunaPropuesta de visita a Xinzo de Limia en un día: Museo Galego do Entroido, iglesia y plaza de la villa, Torre da Pena, convento del Bon…
Patrimonio da Limia: torres, conventos, molinos y aldeas etnográficasMolinos y patrimonio etnográfico de Calvos de RandínCalvos de Randín tiene 18 molinos inventariados en Galicia Nomeada, además del Oratorio, ligados a los ríos y arroyos del valle de Salas y…
Patrimonio da Limia: torres, conventos, molinos y aldeas etnográficasLa Torre do Castro de Sandiás: historia, visitas y actividadesLa Torre do Castro, en Sandiás, es un castillo del siglo XII derribado por los irmandiños en 1467 y hoy consolidado: su historia, las…
Patrimonio da Limia: torres, conventos, molinos y aldeas etnográficasLa Torre da Pena (Portela): historia de una fortaleza de A LimiaLa Torre da Pena o de Portela, en Xinzo de Limia, es una torre militar del siglo XIV, bien de interés cultural desde 1994: los Biedma, el…