Segundo o Nomenclátor de Galicia, a parroquia comprende 1 entidade de poboación: Morgade [1].
Patrimonio catalogado
O catálogo de patrimonio cultural do Plan Básico Autonómico da Xunta de Galicia recolle 5 bens nesta parroquia [2]:
- A Cidá/O Castro/O Monte da Cidá (Morgade) — interese arqueolóxico
- Casa reitoral de Morgade (Morgade) — interese arquitectónico
- Cruceiro (Morgade) — interese etnográfico
- Igrexa de Morgade (Parroquial de San Tomé ) (Morgade) — interese arquitectónico
- Outeiro Tras das Xás/A Casa da Moura/As Covatas (Morgade) — interese arqueolóxico
No inventario colaborativo Galicia Nomeada figuran ademais 2 elementos (fontes, cruceiros, muíños…) [3]: A Cidá, Fonte da Labarqueira.
Segundo a web comarcal
A igrexa de San Tomé de Morgade conserva restos románicos, aínda que foi modificada no século XX. Hai dous cruceiros, con Cristo e Virxe, e un reloxo de sol na casa reitoral [5].
Festas
A parroquia está baixo a advocación de San Tomé, e a súa festividade no calendario relixioso cae o 3 de xullo. É a data de referencia da festa patronal, que a comunidade da parroquia adoita celebrar con misa e procesión, e que na práctica se pode pasar á fin de semana máis próxima. Cada ano o programa concreto fíxao a comisión de festas.
Estado de conservación
Segundo Hispania Nostra, a Casa Reitoral de Morgade entrou en 2024 na súa Lista Vermella do Patrimonio, que agrupa bens en risco de desaparición: o edificio, do século XVIII, avanza cara a unha «ruína total», con interior exposto á intemperie, forxados caídos e muros inclinados. Forma co cruceiro do século XIX e a igrexa románica o conxunto máis singular da aldea [7].
Persoas ligadas
Persoas con ficha nesta web que naceron ou están ligadas a este lugar:
Outros elementos patrimoniais no mapa
Ademais dos bens do catálogo, o mapa de puntos de interese da Limia (Galicia Nomeada, catálogo do PXOM e OpenStreetMap) sitúa nesta parroquia:
- Outros elementos: Cemiterio de Morgade [6].
Fontes
- Nomenclátor de Galicia – Galicia Nomeada (Xunta de Galicia / RAG) (CC (Xunta de Galicia / RAG))
- Catálogo de patrimonio cultural (Plan Básico Autonómico, Xunta de Galicia) (Xunta de Galicia)
- Galicia Nomeada (inventario de microtoponimia) (CC (Xunta de Galicia / RAG))
- Artigo da Galipedia (CC BY-SA 4.0)
- «xinzo de limia, morgade». https://wayback-xinzodelimia.xinzodelimia.com/morgade.htm
- Puntos de interese da Limia (Galicia Nomeada, PXOM, OpenStreetMap) (ODbL, © OpenStreetMap contributors; CC Xunta de Galicia / RAG)
- Gciencia, «Galicia suma cinco monumentos en risco de desaparición en 2024: así é a Lista Vermella do patrimonio». https://www.gciencia.com/retro/galicia-suma-cinco-monumentos-en-risco-desaparicion-2024-lista-vermella-do-patrimonio/
