
Heritage and routes of Sandiás: mills, ovens, churches and pazos
Inventory of the heritage of Sandiás: 92 items from the official catalogue (churches, calvary crosses, mills, ovens, hórreos, springs, pazos and archaeological sites) by parish, plus routes and walks.
The cultural heritage catalogue of the Plan Básico Autonómico records 92 items in Sandiás, taken from the municipal planning catalogues (PXOM) [1]. This page gathers those of popular, religious, archaeological and civil interest, arranged by parish, and adds the points that the collaborative map OpenStreetMap marks in each parish [2]. It is an inventory: for the history of the most important buildings, see the patrimonio da Limia pages and the page for Sandiás.
Mills, ovens, hórreos and other vernacular architecture
- Couso de Limia. Eira e pozo (Vilariño das Poldras); Forno (Cerredelo); Forno (Vilariño das Poldras); Pombal (O Couso) [1]
- Piñeira de Arcos. Forno (A Corga); Forno (A Lavandeira); Forno (Zadagós); Hórreo (Piñeira de Arcos) [1]
- Sandiás. Forno (Sandiás); Hórreo (Cardeita) [1]
Churches, chapels, calvary crosses and petos de ánimas
- Couso de Limia. Capela de Vilariño das Poldras; Cruceiro (O Couso); Igrexa de Couso de Limia (Parroquial de Santa María) (O Couso) [1]
- Piñeira de Arcos. Capela de Arcos; Capela de Santa María (Piñeira de Arcos); Capela de Zadagós; Casa da Capela de Zadagós; Cruceiro (Arcos); Cruceiro (Piñeira de Arcos); Igrexa de Piñeira de Arcos (Parroquial de San Xoán) [1]
- Sandiás. Capela de Coalloso; Capela de Santa Ana; Cruceiro (Novás); Cruceiro (Sandiás); Ermida de San Benito (Novás); Igrexa de Sandiás (Parroquial de Santo Estevo) [1]
Springs, wash-houses and bridges
- Couso de Limia. Fonte (Cerredelo); Fonte (O Couso) [1]
- Piñeira de Arcos. Fonte (A Fontela); Fonte (Piñeira de Arcos); Fonte (Zadagós); Lavadoiro (Arcos) [1]
- Sandiás. Fonte (Coalloso); Fonte (Sandiás); Lavadoiro (Sandiás) [1]
Pazos, houses and buildings of interest
- Couso de Limia. Casa grande de Cerredelo; Casa reitoral de Couso de Limia (O Couso); Pazo de Telleiro (O Couso); Pazo dos Marquinas (Vilariño das Poldras) [1]
- Piñeira de Arcos. Casa (Zadagós); Casa reitoral de Piñeira de Arcos; Conxunto de casas (Piñeira de Arcos) [1]
- Sandiás. A Praza da Torre (As Pegas); A Torre do Castro; Casa (Sandiás); Casa grande de Cardeita; Casa na N-525 (Sandiás); Casa reitoral de Sandiás; Casona en Santa Ana; Pazo do Espido (As Pegas) [1]
Hill-forts, mámoas and archaeological sites
- Couso de Limia. Miliario de Vilariño das Poldras; Miliarios do Campo da Lama/Vía XVIII/Campo da Lama (Vilariño das Poldras) [1]
- Piñeira de Arcos. Miliario de Zadagós; Pendón de Santa Mariña (Piñeira de Arcos) [1]
- Sandiás. Inscricións (miliario da granxa do Irida) (Morgade); Monte de Santa Mariña (Santa Ana); Mámoa de Leiras da Tapada 1 (A Quinta); Mámoa de Leiras da Tapada 2 (Santa Ana); Mámoa de Leiras da Tapada 3 (Santa Ana) [1]
Other catalogued items
- Piñeira de Arcos. A Coroa/O Foxo (Arcos); A Cortiña Nova (Guimarás); A Igrexiña (Zadagós); A Praza da Lagoa (A Chousela); A Touciña Nova (A Chousela); A Touza (A Chousela); O Porto (Piñeira de Arcos); Pontillón (Piñeira de Arcos); Portada (Zadagós); Poulas do Corgo (A Fontela); Vía XVIII/As Poulas da Cavadiña (A Ladeira) [1]
- Sandiás. A Praza das Cavadas (Sandiás); A Praza dos Inxertes (Sandiás); A Ringleira/O Montiño (Santa Ana); Ara de Sandiás; As Cavadiñas (Cerredelo); As Frasqueiras do Medio (As Pegas); Conxunto de Coalloso; Inscripcións (ara a Xúpiter da lagoa de Antela) (Morgade); O Carrasco (Coalloso); Outeiro de Couso (Coalloso) [1]
Other points on the collaborative map
OpenStreetMap, a map built by volunteers, marks these places of interest in the area. The data may be incomplete or out of date, and unnamed points are not listed individually [2].
- Couso de Limia. Pazo: Pazo do Telleiro; Archaeological site: Miliarios de Vilariño das Poldras [2]
- Piñeira de Arcos. Archaeological site: Milario de Zadagós; Recreation area: 1 unnamed [2]
- Sandiás. Artwork: A Pataqueira; Pazo: Pazo do Espido; Peto: 1 unnamed; Tower: A Torre do Castro [2]
Routes and walks
- Ruta das Areeiras (5.3 km, circular, on foot or by bicycle). It starts at the Casa da Lagoa, which is the Interpretation Centre of the Lagoa de Antela, and runs through the sand pits (areeiras) and the artificial ponds on the former lagoon, with up to two bird observatories. The area is a Special Protection Area for birds (ZEPA) and part of Natura 2000, and the best season for birdwatching is spring [3][4].
- Ruta Podiceps (14 km, on foot or by bicycle, 3 to 4 hours on foot or about 2 by bicycle, low difficulty). It leaves Xinzo de Limia through the areeiras of A Limia and returns, stopping at the Antela canal and the ponds of the areeiras; the best season is from late April to mid-June and September [5].
- Riparia and Milvus driving routes (40 and 30 km) that touch Sandiás and the areeiras; the Milvus passes through the middle of the Antela canal, Casasoá, the Pedra Alta, Cortegada and the monastery of Trandeiras [5].
- Vía Nova: Páxinas Galegas points out a Roman milestone on the Vía Nova hiking route [3].
Viewpoints: the alto das Cantariñas, with views of A Limia and the lagoon, and the Souteiro peak, near Cerredelo, with a bench viewpoint. There is also a recreation area at the Lagoa and another at Piñeira de Arcos [3].
Links
Sources
- Catálogo do Plan Básico Autonómico, elementos do patrimonio cultural (Xunta de Galicia). https://ideg.xunta.gal/servizos/rest/services/PBA/Afeccions_PatrimonioCultural/MapServer
- OpenStreetMap, puntos de interese da Limia. https://www.openstreetmap.org/
- Descubre Sandiás (Páxinas Galegas). https://www.paxinasgalegas.es/fiestas/descubre-galicia/descubre-sandias-235tay.html
- Ruta das Areeiras de Sandiás (Páxinas Galegas). https://www.paxinasgalegas.es/fiestas/ruta-das-areeiras-de-sandias-35514.html
- Onde ver aves en Galicia: A Limia (Turismo de Galicia). https://www.turismo.gal/que-facer/birding-in-galicia/onde-ver-aves-en-galicia/a-montana/a-limia
You may also like
Heritage of A Limia: towers, convents, mills and ethnographic villagesA tour of the historic heritage of the municipality of Xinzo de LimiaA summary of the historic heritage of Xinzo de Limia: the Romanesque old church, the churches of Novás and Morgade, Torre da Pena, the Bon…
Heritage of A Limia: towers, convents, mills and ethnographic villagesEthnographic heritage of Rairiz de Veiga: Congostro, mills, ovens and springsThe ethnographic heritage of Rairiz de Veiga: the restored village of Congostro, the San Miguel mills route, 17 mills, 5 communal ovens and…
Heritage of A Limia: towers, convents, mills and ethnographic villagesXinzo de Limia in a day: a route through heritage, water and the lagoonA suggested one-day visit to Xinzo de Limia: Museo Galego do Entroido, the church and square of the town, Torre da Pena, the Bon Xesús…
Heritage of A Limia: towers, convents, mills and ethnographic villagesMills and ethnographic heritage of Calvos de RandínCalvos de Randín has 18 mills catalogued in Galicia Nomeada, plus the Oratorio, tied to the rivers and streams of the Salas valley and the…
Heritage of A Limia: towers, convents, mills and ethnographic villagesThe Torre do Castro of Sandiás: history, visits and activitiesThe Torre do Castro, in Sandiás, is a 12th-century castle torn down by the Irmandiños in 1467 and now consolidated: its history, the 2024…
Heritage of A Limia: towers, convents, mills and ethnographic villagesThe Torre da Pena (Portela): history of a fortress of A LimiaThe Torre da Pena or Portela tower, in Xinzo de Limia, is a 14th-century military tower and a Bien de Interés Cultural since 1994: the…