Este artigo explora a vida de Cayetano Parada Pérez de Limia, figura destacada na Reconquista de Vigo e alcalde de Bouzas en múltiples ocasións. O texto detalla a súa ascendencia, matrimonio, descendencia e o seu papel crucial na loita contra a invasión napoleónica, incluíndo a súa colaboración coas milicias locais e a fragata inglesa Libely. Tamén aborda o recoñecemento tardío dos seus servizos e os de súa familia por parte das Cortes de Cádiz.
23 mar 2025 . Actualizado ás 05:00 h.
Non hai relato da Reconquista de Vigo na que non destaque a figura de Cayetano Parada Pérez de Limia, en honor de quen se denominou unha pequena rúa no interior da outrora vila de Bouzas. Nado en Gundín (Xinzo de Limia), no seo dunha familia de linaxudos apelidos, trasladouse de novo, cara a 1770, para axudar ao seu tío o presbítero Ignacio, de quen herdou, tras un preito familiar, os seus bens e rendas, recibindo a Casa da Pardaíña (Coia no administrativo e Alcabre no eclesiástico), inmoble dun alto que ampliará e mellorará. Casou en primeiras nupcias con Joaquina Nogueira, filla de hidalgos empobrecidos de Coia e despois, en torno a 1800 a Francisca del Carmen Troncoso, viúva do escribano Juan López Varela, e dunha nobre familia de Oia, quen levou de dote terras, bois, xoias, etc. tendo parentes enriquecidos nas Indias (América).
Cayetano Parada tivo 9 fillos, dos que sobreviviron 6, entre eles, o párroco de Valladares e o de Santiago de Castañeda (bispado de Asturias), ademais dun militar retirado. A vida dalgúns pódese rastrexar xa moi entrado o século XIX.
Exerceu o cargo público de alcalde de Valladares e en catro mandatos o de Bouzas (non foi xefe da Alarma do Fragoso, como se repite), por nomeamento do seu señor o bispo de Tui: 1772-75, 1799-82, 1797-1800 e 1806-1809, obtendo beneficios. Home de fortes ideas integristas, ocupará de novo a alcaldía en todo o Sexenio Absolutista (1814-20), cando xa eran designados pola reaccionaria Audiencia de Galicia. Falecido en 1823, debendo tragar co Trienio Liberal.
Realistas
Os seus descendentes seguiron as súas ideas políticas e así o seu fillo José María foi vocal da Xunta Apostólica de Tuy, organismo que aspiraba a aglutinar aos realistas para que se alzasen en armas, aínda que os seus membros acabaron fuxidos. El e dous fillos chegaron a ser condenados á pena ordinaria de garrote, polas novas autoridades liberais, e outro, o tenente cura de Valladares, fixo os servizos máis distinguidos, conducindo avisos e desempeñando comisións.
A invasión napoleónica de principios de 1809, coincidiu co desempeño do alto cargo municipal. Cos seus fillos, acordaron alarmar —levantar milicias— ás xentes do veciño Val do Fragoso. A partir de mediados de marzo, xa comezado o asedio á praza, sitúanse no posto avanzado da curva de San Gregorio (Coia), cortando a comunicación con Baiona e a raia de Portugal, e sometendo aos franceses a un continuo e desesperante illamento. Había entrado en boas relacións, con outro caudillo popular, o abad do Couto, representando á facción «popular», que foi arrinconada á chegada dos militares de carreira (Cachamuiña, Morillo, etc).
O seu trato co avogado Vázquez Varela, alcalde de Vigo, ao que había avalado economicamente, era constante, con mensaxes que ían tras as murallas. Antes da derrota dos imperiais, había elaborado cartuchos na súa casa e logrou a axuda da fragata inglesa Libely, ancorada na baía, para trasladar a 500 homes da comarca do Morrazo. Desde o seu cuartel xeral, xunto ao párroco de Bouzas, José Mouriño (entregou un cabalo e bastimentos á causa) lanzáronse ao asalto da porta da Falperra, se ben, a dicir do crego, sen que tivesen de perda home algún, pese a asomarse algunhas pezas de artillería. Un fillo marchou ao mando dos tiradores de Bouzas ao alto da Parrocha (Bembrive) para cortar toda axuda das tropas napoleónicas que ocupaban Tui, e así ocorreu xa durante a retirada dos soldados galos de Vigo.
Rematada a reconquista, o intrigante fidalgo betanceiro, Joaquín Tenreiro, con moita experiencia e igual labia, consegue das Cortes de Cádiz, recompensas para un extenso grupo da súa corda, ignorando aos máis conspicuos xefes «populares». Pero o 14 de xullo, a iniciativa de
Francisco, o ministro de Gracia e Xustiza concedía a todos os Parada Pérez de Limia a Medalla de Honra porque fixeron importantísimos e sinalados servizos, alarmando a aqueles naturais, mantendo por quince días 1.500 homes ás súas expensas e defendendo varios puntos. Pasarán a liderar as alarmas dos dous batallóns de milicianos armados de Bouzas.
Arquivado en: Xinzo de Limia Vigo ciudad A Coruña ciudad Portugal Baiona
