
Patrimonio y rutas de Xinzo de Limia: molinos, hornos, iglesias y pazos
Inventario del patrimonio de Xinzo de Limia: 199 elementos del catálogo oficial (iglesias, cruceros, molinos, hornos, hórreos, fuentes, pazos y yacimientos) por parroquia, además de rutas y paseos.
El catálogo de patrimonio cultural del Plan Básico Autonómico registra 199 elementos en Xinzo de Limia, tomados de los catálogos del planeamiento municipal (PXOM) [1]. Esta página reúne los de interés popular, religioso, arqueológico y civil, ordenados por parroquia, y añade los puntos que el mapa colaborativo OpenStreetMap señala en cada parroquia [2]. Es un inventario: para la historia de los edificios más importantes, véanse las fichas de patrimonio da Limia y la página de Xinzo de Limia.
Molinos, hornos, hórreos y otra arquitectura popular
- A Pena. Forno (Trandeiras) [1]
- Damil. Forno (Rebordechá) [1]
- Seoane de Oleiros. Forno (Seoane de Oleiros) [1]
Iglesias, capillas, cruceros y petos de ánimas
- A Pena. Capela (A Pena); Igrexa da Pena (Parroquial de San Pedro); Mosteiro do Bon Xesús (Trandeiras); Peto de Ánimas (A Pena); Peto de Ánimas (Trandeiras) [1]
- Boado. Cruceiro (Boado); Igrexa de Boado (Parroquial de San Pedro) [1]
- Cima de Ribeira. Capela de Soutelo de Ribeira; Igrexa de Cima de Ribeira (Parroquial de San Miguel) [1]
- Damil. Cruceiro (Rebordechá); Igrexa de Damil (Parroquial de San Salvador) (Rebordechá) [1]
- Faramontaos. Cruceiro (Faramontaos); Igrexa de Faramontaos (Parroquial de San Salvador) [1]
- Ganade. Capela da Ascensión (A Gorgoloza); Capela de San Vitorio (San Vitoiro); Cruceiro (Ganade); Igrexa de Ganade (Parroquial de San Bartolomeu) [1]
- Gudín. Capela (Gudín); Igrexa de Gudín (Parroquial de San Miguel) [1]
- Guntimil. Casa con capela en Guntimil; Cruceiro (Guntimil); Igrexa de Guntimil (Parroquial de San Xoán) [1]
- Lamas. Capela de Santo Cristo (Lamas); Igrexa de Lamas (Parroquial de Santa María) [1]
- Laroá. Capela (As Fiestras); Cruceiro (As Fiestras); Cruceiro (Laroá); Igrexa de Laroá (Parroquial de Santa María) [1]
- Moreiras. Cruceiro (Moreiras); Igrexa de Moreiras (Parroquial de San Tomé) [1]
- Morgade. Cruceiro (Morgade); Igrexa de Morgade (Parroquial de San Tomé ) [1]
- Mosteiro de Ribeira. Cruceiro (Mosteiro de Ribeira); Igrexa de Mosteiro de Ribeira (Parroquial de Santa María) [1]
- Novás. A Capela dos Mouros (O Mosteiro); Cruceiro (Novás); Cruceiro (Queirugás); Igrexa de Novás (Parroquial de San Nicolao) [1]
- Parada de Ribeira. Cruceiro (Parada de Ribeira); Igrexa de Parada de Ribeira (Parroquial de San Salvador) [1]
- Piñeira Seca. Capela (Piñeira Seca); Cruceiro (Piñeira Seca); Igrexa de Piñeira Seca (Parroquial de Santo André) [1]
- San Pedro de Laroá. Capela (Paredes); Capela de San Bieito (Rebordechá); Cruceiro (Paredes); Cruceiro (Rebordechá); Cruceiro (San Pedro); Igrexa de San Pedro de Laroá (Parroquial de San Pedro); Peto de Ánimas (Rebordechá) [1]
- Seoane de Oleiros. Igrexa de Seoane de Oleiros (Parroquial de San Xoán); Inscricións (ara da igrexa de Seoane) (Seoane de Oleiros); Inscricións (epígrafe da igrexa de Seoane) (Seoane de Oleiros); Outeiro da Cruz (Seoane de Oleiros) [1]
- Solbeira de Limia. Capela (Pidre); Capela de Santo Andrés (Solbeira); Cruceiro (Solbeira); Igrexa de Solbeira de Limia (Parroquial de San Pedro) (Solbeira) [1]
- Xinzo de Limia. Capela (Baronzás); Capela do cementerio (Xinzo de Limia); Casa na Avenida de Ourense 13-Rúa da Igrexa (Xinzo de Limia); Casa na rúa da Igrexa (Xinzo de Limia); Cruceiro (Xinzo de Limia); Igrexa de Xinzo de Limia (Parroquial de Santa Mariña); Igrexa nova de Xinzo de Limia [1]
Fuentes, lavaderos y puentes
- Boado. Fonte (Boado) [1]
- Damil. Lavadoiro (Damil) [1]
- Faramontaos. Ponte Nova (Faramontaos); Ponte Vella sobre o río Faramontaos (Casás) [1]
- Guntimil. Fonte (Guntimil) [1]
- Novás. Lavadoiro (Novás) [1]
- San Pedro de Laroá. Lavadoiro (San Pedro) [1]
- Solbeira de Limia. Lavadoiro (Pidre) [1]
Pazos, casas y edificios de interés
- Boado. Casa (Boado) [1]
- Damil. Casa (Damil); Casa (Rebordechá) [1]
- Faramontaos. Antiga casa reitoral de Faramontaos [1]
- Ganade. Casa da Torre (A Gorgoloza); Casa de Outeiro (Ganade); Casa reitoral de Ganade; O Castelo (Ganade); Os Pazos (A Gorgoloza) [1]
- Gudín. Casa reitoral de Gudín [1]
- Guntimil. Casa (Gudes); Casa con escudo (Guntimil); Casa reitoral de Guntimil; Pazo dos Vallejo (Gudes) [1]
- Laroá. Casa reitoral de Laroá [1]
- Moreiras. Casa reitoral de Moreiras [1]
- Morgade. Casa reitoral de Morgade; Outeiro Tras das Xás/A Casa da Moura/As Covatas (Morgade) [1]
- Mosteiro de Ribeira. Pazo de Ribeira (Mosteiro de Ribeira) [1]
- Piñeira Seca. Casa con escudo (Piñeira Seca) [1]
- San Pedro de Laroá. Casa (Paredes) [1]
- Solbeira de Limia. Casa reitoral de Solbeira de Limia (Solbeira) [1]
- Xinzo de Limia. Casa con escudo na Rúa Galicia (Xinzo de Limia); Casa na Avenida de Madrid (Xinzo de Limia); Casa na Avenida de Madrid 1, 3 e 5 (Xinzo de Limia); Casa na Avenida de Madrid 10 (Xinzo de Limia); Casa na Avenida de Madrid 11 (Xinzo de Limia); Casa na Avenida de Madrid 16 (Xinzo de Limia); Casa na Avenida de Madrid 2 (Xinzo de Limia); Casa na Avenida de Madrid 22 (Xinzo de Limia); Casa na Avenida de Madrid 24 (Xinzo de Limia); Casa na Avenida de Madrid 26 (Xinzo de Limia); Casa na Avenida de Madrid 28 (Xinzo de Limia); Casa na Avenida de Madrid 34 (Xinzo de Limia); Casa na Avenida de Madrid 38 (Xinzo de Limia); Casa na Avenida de Madrid 4 (Xinzo de Limia); Casa na Avenida de Madrid 40 (Xinzo de Limia); Casa na Avenida de Madrid 6 (Xinzo de Limia); Casa na Avenida de Madrid 7 (Xinzo de Limia); Casa na Avenida de Madrid 8 (Xinzo de Limia); Casa na Avenida de Madrid 85 (Xinzo de Limia); Casa na Avenida de Madrid 9 (Xinzo de Limia); Casa na Avenida de Ourense 1-3 (Xinzo de Limia); Casa na Avenida de Ourense 4 (Xinzo de Limia); Casa na Avenida de Ourense 5 (Xinzo de Limia); Casa na avenida de Madrid 45 (Xinzo de Limia); Casa na rúa Curros Enríquez 1 (Xinzo de Limia); Casa na rúa Curros Enríquez 2 (Xinzo de Limia); Casa na rúa Curros Enríquez 3 (Xinzo de Limia); Casa na rúa Curros Enríquez 5 (Xinzo de Limia); Casa na rúa Lepanto (Xinzo de Limia); Casa na rúa Lepanto-Avenida de Madrid (Xinzo de Limia); Casa na rúa Lepanto-Dous de Maio (Xinzo de Limia); Casa reitoral de Xinzo de Limia; Escudo en Casa da Praza Maior (Xinzo de Limia) [1]
Castros, mámoas y yacimientos arqueológicos
- Boado. Mámoa da Moulla 1 (Boado); Mámoa da Moulla 2 (Boado); Os Castros (Porto Alto) [1]
- Ganade. Inscricións (miliario de Ganade) [1]
- Gudín. A Pena Escrita (Gudín); Xacemento medieval das Anduriñas (Gudín); Xacemento romano das Anduriñas (Gudín) [1]
- Morgade. A Cidá/O Castro/O Monte da Cidá (Morgade) [1]
- Mosteiro de Ribeira. O Castro/A Cidá/Os Netos/O Regueiral (Mosteiro de Ribeira) [1]
- Novás. Castro de Novás [1]
- Parada de Ribeira. O Castro de Parada de Ribeira [1]
- Seoane de Oleiros. Inscricións (miliario) (Seoane de Oleiros) [1]
- Xinzo de Limia. Outeiro dos Castros/Os Castros (Porto Alto) [1]
Otros elementos catalogados
- A Pena. Conxunto de arquitectura tradicional (Trandeiras) [1]
- Cima de Ribeira. O Lodeiro (Cima de Ribeira) [1]
- Damil. A Cerquiña (San Pedro); Os Freixos (Damil) [1]
- Ganade. A Canella do Santo (A Gorgoloza); A Cheda (San Vitoiro); Inscricións (ara a Xúpiter) (Ganade); Inscricións (ara de Sualo) (Ganade); Inscricións (epígrafe funerario de Ganade); O Padrón (A Lagoa); Os Charcos (A Gorgoloza) [1]
- Gudín. A Pedreira (O Mosteiro); O Alto do Seixo/O Alto do Seixo/O Milleiro (Gudín); O Milleiro (Gudín); Os Pardieiros (O Bouzo) [1]
- Guntimil. Os Regueiros/A Pedreira (Mosteiro de Ribeira) [1]
- Mosteiro de Ribeira. Antigo Priorato (Mosteiro de Ribeira) [1]
- Novás. As Cortiñas (O Mosteiro); As Pías dos Mouros (Novás) [1]
- San Pedro de Laroá. A Rivela (San Pedro); Gundís (Laroá); Inscricións (San Pedro); O Corno do Monte/A Cortiña Nova (Rebordechá); Paredes [1]
- Seoane de Oleiros. As Cortiñas (Seoane de Oleiros); Inscricións (epígrafe funarario) (Seoane de Oleiros) [1]
- Solbeira de Limia. San Breixo (Pidre) [1]
- Xinzo de Limia. A Cortiñela (Xinzo de Limia); A Touza/A Viña (Xinzo de Limia); Antigo cuartel (Xinzo de Limia); As Donas (Damil); O Couto/A Cabreira (Baronzás); Portada do cementerio (Xinzo de Limia); Praza de Abastos (Museo do Entroido) (Xinzo de Limia) [1]
Otros puntos del mapa colaborativo
OpenStreetMap, un mapa elaborado por voluntarios, señala estos lugares de interés en la zona. Los datos pueden estar incompletos o desactualizados, y los puntos sin nombre no se listan individualmente [2].
- A Pena. Torre: Castelo da Pena e 1 sin nombre; Yacimiento: 1 sin nombre [2]
- Boado. Monumento: Benito Valencia Bouza [2]
- Guntimil. Yacimiento: Paraños [2]
- Morgade. Yacimiento: A Cidá [2]
- Mosteiro de Ribeira. Yacimiento: O Castelo [2]
- Novás. Yacimiento: Castro de Novás, Pena Escribida, Sartegos de Mosteiro [2]
- Xinzo de Limia. Torre: 6 sin nombre; Área de ocio: Merendoiro do Río Limia e 1 sin nombre [2]
Rutas y paseos
- Ruta da Portela (circular, cerca de 10,5 km, para caminantes y ciclistas). Parte de la Alameda do Toural, junto al río, sigue el Limia hasta el centro de Piñeira Seca, el Alto do Depósito, la Torre da Portela, la Torre da Pena y el monasterio del Bon Xesús das Trandeiras. Es reciente y lleva señales y códigos QR en cada punto, y ya hay guía en PDF [3].
- Ruta Podiceps (14 km, dificultad baja, 3 a 4 horas a pie o unas 2 en bicicleta): va de Xinzo a las areeiras de A Limia y vuelve; mejor de finales de abril a junio y en septiembre [4].
- Ruta Burhinus (10 km, dificultad baja, de 3 a 4 horas a pie), hacia la Pedra Alta desde Vilar de Gomareite, y las rutas en coche Riparia y Milvus, que salen de Xinzo y pasan por Ponte Liñares, el canal de Antela y el monasterio de Trandeiras [4].
- Camino de Santiago: la variante del Camino Portugués de la Vía de la Plata pasa por Xinzo; véase Rutas e roteiros pola Limia.
Para el paseo urbano y el patrimonio, véanse Xinzo de Limia nun día y el roteiro do patrimonio.
Enlaces
Fuentes
- Catálogo do Plan Básico Autonómico, elementos do patrimonio cultural (Xunta de Galicia). https://ideg.xunta.gal/servizos/rest/services/PBA/Afeccions_PatrimonioCultural/MapServer
- OpenStreetMap, puntos de interese da Limia. https://www.openstreetmap.org/
- Portela trail (Fronteira Esquecida Limia-Lima). https://fronteiraesquecida.eu/en/fichas/portela-trail/
- Onde ver aves en Galicia: A Limia (Turismo de Galicia). https://www.turismo.gal/que-facer/birding-in-galicia/onde-ver-aves-en-galicia/a-montana/a-limia
También te puede interesar
Patrimonio da Limia: torres, conventos, molinos y aldeas etnográficasPatrimonio etnográfico de Rairiz de Veiga: Congostro, molinos, hornos y fuentesEl patrimonio etnográfico de Rairiz de Veiga: la aldea restaurada de Congostro, la ruta de los molinos de San Miguel, 17 molinos, 5 hornos…
Patrimonio da Limia: torres, conventos, molinos y aldeas etnográficasRecorrido por el patrimonio histórico del municipio de Xinzo de LimiaResumen del patrimonio histórico de Xinzo de Limia: iglesia vieja románica, templos románicos de Novás y Morgade, Torre da Pena, convento…
Patrimonio da Limia: torres, conventos, molinos y aldeas etnográficasXinzo de Limia en un día: ruta por el patrimonio, el agua y la lagunaPropuesta de visita a Xinzo de Limia en un día: Museo Galego do Entroido, iglesia y plaza de la villa, Torre da Pena, convento del Bon…
Patrimonio da Limia: torres, conventos, molinos y aldeas etnográficasMolinos y patrimonio etnográfico de Calvos de RandínCalvos de Randín tiene 18 molinos inventariados en Galicia Nomeada, además del Oratorio, ligados a los ríos y arroyos del valle de Salas y…
Patrimonio da Limia: torres, conventos, molinos y aldeas etnográficasLa Torre do Castro de Sandiás: historia, visitas y actividadesLa Torre do Castro, en Sandiás, es un castillo del siglo XII derribado por los irmandiños en 1467 y hoy consolidado: su historia, las…
Patrimonio da Limia: torres, conventos, molinos y aldeas etnográficasLa Torre da Pena (Portela): historia de una fortaleza de A LimiaLa Torre da Pena o de Portela, en Xinzo de Limia, es una torre militar del siglo XIV, bien de interés cultural desde 1994: los Biedma, el…