O Museo da Limia entre 2016 e 2023: Consello Asesor, Conversas na Taberna e Biblioteca

O Museo Etnográfico da Limia, en Vilar de Santos, mudou moito desde que cumpriu vinte anos na antiga reitoral. Esta páxina resume, polo que contan as notas do propio Museo, os feitos duradeiros dese período; as exposicións e as homenaxes están en exposicións e actividades e a descrición das salas en salas, Padroado e Biblioteca.

2016: vinte anos na reitoral

Con motivo dos vinte anos do traslado da escola unitaria á antiga Casa Reitoral, o alcalde Xan Jardón subliñou, nunha entrevista, que o espazo recibira máis de 23.000 visitas e tiña máis de 600 pezas. A instalación na reitoral foi dirixida polo arquitecto ourensán Henrique Rodríguez Peña e hai sete salas permanentes (catro no primeiro andar, unha no patio anexo e dúas no segundo), unha biblioteca e unha sala de conferencias, ademais da sala «Xaquín Lourenzo» para exposicións temporais ^[1]. O Museo ocupa a reitoral desde 1996, despois de catro anos nunha sede provisional, a escola unitaria; en 2017 o alcalde pediu ao presidente da Xunta actuacións de mantemento do edificio ^[2].

2017: novo Padroado e Consello Asesor

O 30 de setembro de 2017 renovouse o Padroado do Museo coa fórmula de Consello Asesor (24 persoas, logo 35), presidido por Delfín Caseiro, catedrático de lingua e literatura galega; unha das primeiras decisións foi crear o Premio Pedra Alta ^[3]. Véxase Premio Pedra Alta. Ese ano, co Centro de Cultura Popular do Limia e a Fundación Carlos Casares, o Museo xuntouse ao Día das Letras Galegas dedicado a Carlos Casares co II Certame «Carlos Casares» (a primeira edición foi en 2012, con 12 centros educativos e unhas 200 obras) e un foro de escritores limiaos o 29 de abril, con roteiro literario por Xinzo, Sabucedo, Lamas e Trandeiras ^[4][5]. Asistiu tamén ao seminario polo 40º aniversario do Museo do Pobo Galego ^[6].

As Conversas na Taberna

Desde novembro de 2016, inspiradas nos Cafés da Memoria do Museo do Pobo Galego, as «Á Conversa na Taberna» buscan o diálogo máis ca a palestra:

• Novembro de 2016: emprender no rural, con Carabuñas (sabugueiro) e Faragullas (cereais e pan) ^[7].
• 8 de xullo de 2017: loitas ambientais: a plataforma contra a planta asfáltica de Parada de Ribeira, a asociación Corno do Monte contra a mina de feldespato, o colectivo de Cualedro contra os lumes, o das árbores da avenida de Celanova e a contaminación por cianobacterias no encoro das Conchas ^[8].
• Abril de 2018: a pataca, e o 29 de setembro de 2018, «Agrogandeiría e biodiversidade na Limia», dentro dos actos polos 60 anos do inicio da desecación da Lagoa de Antela ^[9][10].
• 30 de marzo de 2019: experiencias educativas na comarca ^[11].

2018: Biblioteca da Limia e debates

O 4 de maio de 2018 inaugurouse a Biblioteca da Limia, no segundo andar, para reunir a produción artística, literaria e ensaística da Alta e a Baixa Limia ^[9][12]. O Consello Asesor propuxo tamén recuperar os guías veciñais e instar a que se recuperase o premio de poesía «Antón Tovar» en Rairiz de Veiga. O Museo participou no Consello Galego de Museos (36 espazos) e acolleu o 9 de novembro o encontro «Rural Imaxinado» da Rede REVOLTA sobre innovación agraria ^[13][14]. O 13 de outubro de 2018 un roteiro de Rutas da Historia uniu o mosteiro do Bon Xesús de Trandeiras e a Torre da Pena, guiado polo arqueólogo Miguel Losada, que dirixiu as escavacións no castelo, e achegou a igrexa de San Tomé de Soutelo, desaparecida no século XIX ^[15].

A revista Lethes

O Museo acolle a presentación da revista Lethes. Cadernos Culturais do Limia, nada en 1999 e editada co Centro de Cultura Popular do Limia. O número 12 (2016) publicou dez poemas inéditos de Antón Tovar e un traballo sobre a Vía Nova; o 13, un monográfico sobre Carlos Casares; o 14 (25 de outubro de 2019), centrado na Lagoa de Antela, coa presidenta do Consello da Cultura Galega, Rosario Álvarez Blanco ^[16][17][18]. Véxase Lethes.

2019-2023

O 5 de outubro de 2019 o Consello Asesor reuniuse para decidir o Premio Pedra Alta 2019 e repasar a axenda: unha nova edición das Conversas na Taberna, a proposta formativa da empresa que xestiona o día a día do Museo e a posta en valor da Vía Nova ^[24]. En 2019 o Museo lamentou o falecemento do guerrilleiro antifranquista Camilo de Dios (véxase a súa ficha) e do mestre Carlos Cid Arregui, membro do Consello Asesor, cuxo nome leva o CEIP de Rairiz de Veiga, e apoiou que a Deputación honrase Isaac Alonso Estraviz coa Medalla de Ouro ^[19][20][21]. En 2022 a asociación de artesáns Limiar instalouse no Museo, onde dá obradoiros e guía visitas, e o Padroado pactou cunha Secretaría Xeral de Política Lingüística a actualización da información do Museo ^[22]. O 4 de maio de 2023 entregou á Real Academia Galega a solicitude de dedicar o Día das Letras Galegas de 2024 a Antón Tovar, cun expediente de máis de 250 sinaturas, apoios de alcaldes de Rairiz de Veiga, Vilar de Santos, Xinzo e Trasmiras e a Antoloxía poética (Xerais, 2023), con 67 poemas e ilustracións de Xosé Lois Carreira ^[23]. Véxase Antón Tovar.

Ligazóns

• Museos da Limia
• Exposicións e actividades do Museo da Limia
• Salas, Padroado e Biblioteca
• Premio Pedra Alta
• Museo Etnográfico da Limia

Fontes

1. «La Voz entrevistou o alcalde de Vilar de Santos con motivo do aniversario do Museo», Museo da Limia. https://museodalimia.com/la-voz-entrevistou-o-alcalde-de-vilar-de-santos-con-motivo-do-aniversario-do-museo/
2. «Xan Jardón falou co presidente da Xunta sobre a necesidade de actuacións no Museo», Museo da Limia. https://museodalimia.com/xan-jardon-falou-co-presidente-da-xunta-sobre-a-necesidade-de-actuacions-no-museo/
3. «O día en que celebramos don Elixio Rivas Quintas», Museo da Limia. https://museodalimia.com/o-dia-en-que-celebramos-don-elixio-rivas-quintas/
4. «Museo da Limia tamén vai conmemorar Carlos Casares», Museo da Limia. https://museodalimia.com/museo-da-limia-tamen-vai-conmemorar-carlos-casares/
5. «Foro-encontro de escritores limiaos homenaxea a figura de Carlos Casares», Museo da Limia. https://museodalimia.com/foro-encontro-de-escritores-limiaos-homenaxea-a-figura-de-carlos-casares/
6. «O Museo da Limia presente nos actos polo 40º aniversario do Museo do Pobo Galego», Museo da Limia. https://museodalimia.com/o-museo-da-limia-presente-nos-actos-polo-40o-aniversario-do-museo-do-pobo-galego/
7. ««Non cremos que termos como emprendemento consigan reflectir todo o que pretendemos ser»», Museo da Limia. https://museodalimia.com/non-cremos-que-termos-como-emprendemento-consigan-reflectir-todo-o-que-pretendemos-ser/
8. «Novas loitas ambientais na Limia, en foco na xornada «Á Conversa na Taberna»», Museo da Limia. https://museodalimia.com/novas-loitas-ambientais-na-limia-en-foco-na-xornada-a-conversa-na-taberna/
9. «A Biblioteca da Limia, entre os temas tratados polo Consello Asesor do Museo», Museo da Limia. https://museodalimia.com/a-biblioteca-da-limia-entre-os-temas-tratados-polo-consello-asesor-do-museo/
10. ««É posible compatibilizar agrogandeiría e medio ambiente»», Museo da Limia. https://museodalimia.com/e-posible-compatibilizar-agrogandeiria-e-medio-ambiente/
11. ««É preciso que eduquemos desde o afecto»», Museo da Limia. https://museodalimia.com/e-preciso-que-eduquemos-desde-o-afecto/
12. «Discurso do Presidente do Padroado, Delfín Caseiro, no acto de inauguración da Biblioteca da Limia», Museo da Limia. https://museodalimia.com/discurso-do-presidente-do-padroado-delfin-caseiro-no-acto-de-inauguracion-da-biblioteca-da-limia/
13. «O Consello Galego de Museos elixiu novo representante perante o Consello da Cultura Galega», Museo da Limia. https://museodalimia.com/o-consello-galego-de-museos-elixiu-novo-representante-perante-o-consello-da-cultura-galega/
14. «O Museo Etnográfico da Limia abre as portas ao debate sobre a innovación agraria», Museo da Limia. https://museodalimia.com/o-museo-etnografico-da-limia-abre-as-portas-ao-debate-sobre-a-innovacion-agraria/
15. «Portal historiadegalicia.gal organizou roteiro pola Limia», Museo da Limia. https://museodalimia.com/portal-historiadegalicia-gal-organizou-roteiro-pola-limia/
16. «O Museo Etnográfico da Limia recibe a presentación do nº 12 da revista Lethes», Museo da Limia. https://museodalimia.com/o-museo-etnografico-da-limia-recibe-a-presentacion-do-no-12-da-revista-lethes/
17. «27 de decembro ás 17h30 cita coa cultura en Vilar de Santos», Museo da Limia. https://museodalimia.com/27-de-novembro-as-17h30-cita-coa-cultura-en-vilar-de-santos/
18. «“Estamos nun lugar onde hai moita xente a facer o que hai que facer”», Museo da Limia. https://museodalimia.com/estamos-nun-lugar-onde-hai-moita-xente-a-facer-o-que-hai-que-facer/
19. «Nota de pesar polo falecemento de Camilo de Dios», Museo da Limia. https://museodalimia.com/nota-de-pesar-polo-falecemento-de-camilo-de-dios/
20. «Nota de pesar polo falecemento de D. Carlos Cid Arregui.», Museo da Limia. https://museodalimia.com/nota-de-pesar-polo-falecemento-de-d-carlos-cid-arregui/
21. «O Museo da Limia apoia a concesión a Isaac Alonso Estraviz da Medalla de Ouro da provincia», Museo da Limia. https://museodalimia.com/o-museo-da-limia-apoia-a-concesion-a-isaac-alonso-estraviz-da-medalla-de-ouro-da-provincia/
22. «Entrevista a Mercedes Veites, presidenta da asociación Limiar», Museo da Limia. https://museodalimia.com/entrevista-a-mercedes-veites-presidenta-da-asociacion-limiar/
23. «Solicitude da dedicación do Día das Letras Galegas 2024 a Antón Tovar», Museo da Limia. https://museodalimia.com/solicitude-da-dedicacion-do-dia-das-letras-galegas-2024-a-anton-tovar/
24. «O Consello Asesor do Museo da Limia definirá esta fin de semana o premio Pedra Alta 2019», Museo da Limia. https://museodalimia.com/o-consello-asesor-do-museo-da-limia-definira-esta-fin-de-semana-o-premio-pedra-alta-2019/