Heritage of A Limia: towers, convents, mills and ethnographic villages

Heritage and routes of Baltar: mills, ovens, churches and pazos

Inventory of the heritage of Baltar: 299 items from the official catalogue (churches, calvary crosses, mills, ovens, hórreos, springs, pazos and archaeological sites) by parish, plus routes and walks.

The cultural heritage catalogue of the Plan Básico Autonómico records 299 items in Baltar, taken from the municipal planning catalogues (PXOM) ^[1]. This page gathers those of popular, religious, archaeological and civil interest, arranged by parish, and adds the points that the collaborative map OpenStreetMap marks in each parish ^[2]. It is an inventory: for the history of the most important buildings, see the patrimonio da Limia pages and the page for Baltar.

Mills, ovens, hórreos and other vernacular architecture

Abades. Forno comunal de Abades (San Paio); Forno comunal de Sabucedo (Sabucedo dos Peros); Forno comunal de San Martiño (San Martiño dos Peros); Forno comunal na Quintá (A Quinta); Forno particular (A Quinta); Forno privado (A Quinta); Hórreo (A Quinta); Hórreo (San Martiño dos Peros); Hórreo (San Paio); Hórreo das Airas de Tras (Herminda ou Aurora) (San Paio); Hórreo das Cortiñas 1 (San Paio); Hórreo das Cortiñas 2 (San Paio); Hórreo de José de Benita (San Paio); Hórreo de Lisardo Díaz (San Paio); Hórreo de Luis Méndez Crespo (San Paio); Hórreo de Ricardo (San Paio); Hórreo do Piñeiro (San Paio); Hórreo do Santo (San Paio); Muíño da Quintá (A Quinta); Muíño de Chao da Ponte (San Paio); Muíño de San Martiño (San Martiño dos Peros); Muíño do Maestro (San Paio); Muíño do Nicanor (San Paio); Muíño do Rou Rou (San Paio); Muíño en San Paio ^[1]
Baltar. Forno comunal de Baltar; Forno comunal de Gomariz; Muíño da Ribeira (Baltar); Muíño das Muradellas (Baltar); Muíño do Caneiro 1 (Baltar); Muíño do Caneiro 2 (Baltar); Muíño do Folón ou da Rincheira 1 (Baltar); Muíño do Folón ou da Rincheira 2 (Baltar) ^[1]
Garabelos do Bouzo. Forno comunal de Garabelos; Forno comunal do Bouzo; Muiño das Poulas 2 (Garabelos); Muiño dos" Jobitos" (Garabelos); Muíño das Poulas 1 (Garabelos); Muíño de Xosé María (Garabelos); Muíño do Raule Batán (Garabelos); Muíño do Salgueiro (Garabelos) ^[1]
Niñodaguia. Forno da Tella-O Freixediño (Niñodaguia); Muíño da Retorta (Niñodaguia); Muíño de Niñodaguia; Muíño do Folón (Niñodaguia); Ponte das Poulas do Folón (Niñodaguia) ^[1]
Tixós. Forno comunal de Tixós ^[1]
Tosende. Forno comunal de As Maus; Forno comunal de Tosende; Muíño da Saínza (Tosende); Muíño das Maus 1 (Tosende); Muíño das Maus 2 (Tosende); Muíño de Carme da Aira (Tosende); Muíño de Outeiro (Tosende); Muíño do Lisardo (Tosende); Muíño do Xacobo (Tosende); Muíño dos Currillóns (Tosende); Muíño dos Hermenegildos (Tosende); Muíño dos Seguís (Tosende) ^[1]
Vilamaior da Boullosa. Fonte xunto do Forno (Vilamaior da Boullosa); Forno comunal da Aldea (Vilamaior da Boullosa); Forno comunal de Montecelo; Forno comunal de Santo Antoniño (Santo Antoíño); Forno comunal do Barrio (Vilamaior da Boullosa); Muíño da Mouteira (Vilamaior da Boullosa); Muíño da Rousía 1 (Vilamaior da Boullosa); Muíño da Rousía 2 (Vilamaior da Boullosa); Muíño da Rousía 3 (Vilamaior da Boullosa); Muíño do Pisón 1 (Vilamaior da Boullosa); Muíño do Pisón 2 (Vilamaior da Boullosa); Muíño do Pisón 3 (Vilamaior da Boullosa) ^[1]

Churches, chapels, calvary crosses and petos de ánimas

Abades. Capela da Virxe da Gracia (San Paio); Capela de San Martiño (San Martiño dos Peros); Capela de San Xoán Bautista (A Quinta); Capela de San Xés (San Paio); Capela de Santa Bárbara (Sabucedo dos Peros); Cemiterio de San Paio; Conxunto de edificacións no entorno do cruceiro. Edificio 1 (A Quinta); Conxunto de edificacións no entorno do cruceiro. Edificio 2 (A Quinta); Conxunto de edificacións no entorno do cruceiro. Edificio 3 (A Quinta); Conxunto de edificacións no entorno do cruceiro. Edificio 4 (A Quinta); Cruceiro da Quintá (A Quinta); Cruceiro de San Paio; Igrexa de Abades (Parroquial de San Paio); Peto de Ánimas (San Martiño dos Peros); Peto de Ánimas (San Paio) ^[1]
Baltar. Capela da Asunción ou Ascensión (Baltar); Capela de San Martiño (Baltar); Cemiterio de Baltar; Cruceiro da Capela da Asunción ou Ascensión (Baltar); Igrexa de Baltar (Parroquial de San Bartolomeu); Núcleo singular de Baltar-Igrexa ^[1]
Garabelos do Bouzo. A Igrexa Vella (Garabelos); Capela de San Bieito (O Bouzo); Cruceiro de Garabelos; Cruceiro en Bouzo (O Bouzo); Igrexa de Garabelos do Bouzo (Parroquial de Santiago); Outeiro de Cruz (Garabelos); Peto de ánimas en Garabelos do Bouzo ^[1]
Niñodaguia. Capela de San Martiño (Niñodaguia); Cruceiro de Niñodaguia; Cruceiro do Eiró (Niñodaguia); Cruz nunha casa (Niñodaguia); Igrexa de Niñodaguia (Parroquial de San Lorenzo); Peto de Ánimas (Niñodaguia) ^[1]
Tixós. Capela de San Salvador (Tixós); Cemiterio de Tixós; Cruceiro de Tixós; Cruceiro no cemiterio de Tixós; Igrexa de Tixós (Parroquial de Santa María); Peto de Ánimas (Tixós) ^[1]
Tosende. Capela de San Brais (As Maus); Cruceiro das Maus; Cruceiro de Tosende; Fonte do Cruceiro (Tosende); Igrexa de Tosende (Parroquial de San Lourenzo); Peto de Ánimas (As Maus) ^[1]
Vilamaior da Boullosa. A Igrexa/O Sagrao Vello (Vilamaior da Boullosa); Capela de San Pedro (Montecelo); Capela de Santo Antón (Santo Antoíño); Cemiterio en Vilamaior da Boullosa; Construcións tradicionais fronte a capela (Montecelo); Cruceiro de Vilamaior (Vilamaior da Boullosa); Cruz nunha casa (Vilamaior da Boullosa); Igrexa de Vilamaior da Boullosa (Parroquial de Santa María); Peto de Ánimas (Vilamaior da Boullosa) ^[1]

Springs, wash-houses and bridges

Abades. Fonte con Lavadoiro (Sampaio) ^[1]
Abades. Calzada da Quintá á Veiga (A Quinta); Fonte (A Quinta); Fonte (San Paio); Fonte 1 (San Martiño dos Peros); Fonte 2 (San Martiño dos Peros); Fonte e Lavadoiro (San Martiño dos Peros); Fonte e Lavadoiro 1 (Sabucedo dos Peros); Fonte e Lavadoiro 2 (Sabucedo dos Peros); Ponte das Calzadas (San Paio); Ponte no camiño da Veiga (San Paio); Ponte no camiño vello a Abades (A Quinta) ^[1]
Baltar. A Ponte Nova (Baltar); Fonte de Gomariz 1; Fonte de Gomariz 2; Fonte de Gomariz 3; Fonte e Lavadoiro do Campo ou do Outeiriño (Baltar); Mina de Auga (Baltar); Ponte da Penaguda (Baltar); Ponte da Ribeira (Baltar); Ponte do Caneiro (Baltar); Ponte do Outeiro de Liños (Baltar) ^[1]
Garabelos do Bouzo. Fonte de Garabelos 1; Fonte de Garabelos 2; Fonte e Lavadoiro de Arriba (O Bouzo); Pia da Fonte de Bouzo (O Bouzo); Ponte da Alboriza (Garabelos) ^[1]
Niñodaguia. Fonte de Alcouce (Niñodaguia); Fonte de Leixela (Niñodaguia); Fonte e Lavadoiro (Niñodaguia); Ponte da Lama das Bestas (Niñodaguia); Ponte e Calzada de Niñodaguia – Calzada; Ponte e Calzada de Niñodaguia – Ponte ^[1]
Tixós. Fonte (Tixós); Fonte da Fontiña (Tixós); Fonte do Pozo (Tixós) ^[1]
Tosende. Fonte con lavadoiro (As Maus); Fonte da Aldea ou Outeiro (Tosende); Fonte de Abaixo (As Maus); Fonte do Mestre (Tosende); Fonte do Sabugo (As Maus); Fonte e Estanque da Toxeira (As Maus); Ponte da Veiga 1 (Tosende); Ponte da Veiga 2 (Tosende); Ponte sobre o Salas na Veiga (Tosende); Pontella na Veiga de As Maus (Tosende) ^[1]
Vilamaior da Boullosa. A Fonte (bebedoiro) (Vilamaior da Boullosa); A Fonte (fonte) (Vilamaior da Boullosa); Fonte (Santo Antoíño); Fonte (Vilamaior da Boullosa); Fonte de Vilamaior 1 (Vilamaior da Boullosa); Fonte de Vilamaior 2 (Vilamaior da Boullosa); Fonte e Lavadoiro (Montecelo); Lavadoiro (Montecelo); Ponte do Ferradal (Vilamaior da Boullosa); Ponte do Pereiro (Vilamaior da Boullosa) ^[1]

Pazos, houses and buildings of interest

Abades. Casa con Corredor (San Paio); Casa do Boi (A Quinta); Casa do Boi (Sabucedo dos Peros); Casa do Boi (San Martiño dos Peros); Lama das Casas (Sabucedo dos Peros); O Castelo (San Martiño dos Peros) ^[1]
Baltar. Casa Grande (Baltar); Casa Rural A Rousía (Baltar); Casa con corredor en madeira (Baltar); Casa con escudo (Baltar) ^[1]
Garabelos do Bouzo. Casa con corredor en pedra (Garabelos); Casa do Emiliano ou de Eloi (Garabelos) ^[1]
Tosende. As Muradellas/As Casarellas/Muralla dos Mouros (Tosende); Casa da Botica (As Maus); Casa da Sal (As Maus); Casa de Correos (As Maus); Casa do Arén (As Maus); Casa do Boi (As Maus); Casa do Comercio 1 (As Maus); Casa do Comercio 2 (As Maus); Casa do Xuíz de As Maus 1; Casa do Xuíz de As Maus 2; Casa reitoral de Tosende ^[1]
Vilamaior da Boullosa. Casa Grande (Santo Antoíño); Casa do Boi (Montecelo); Casa do Boi da Boullosa (Vilamaior da Boullosa); Casa do Boi da Boullosa – Revitada (Vilamaior da Boullosa); Casa do Conde (Vilamaior da Boullosa) ^[1]

Hill-forts, mámoas and archaeological sites

Abades. Castro/O Santo/San Martiño (San Martiño dos Peros); O Castro-A Coroa (Sabucedo dos Peros) ^[1]
Baltar. A Santa/As Muradellas (Baltar); Arca dos Penedos (Baltar); Necrópole da Penediña (Gomariz) ^[1]
Garabelos do Bouzo. Mámoa do Cairo 1 (O Bouzo); Mámoa do Cairo 2 (O Bouzo); Mámoa do Cairo 3 (O Bouzo) ^[1]
Tosende. Mámoa da Veiga (Tosende); Mámoa do Marquiño 1 (Covas-Tosende); Mámoa do Marquiño 2 (Covas-Tosende) ^[1]
Vilamaior da Boullosa. Anta (Vilamaior da Boullosa); Castro/Outeiro do Demo/Castro de Boullosa (Vilamaior da Boullosa); Outeiro do Castro/Outeiro de Baltar (Santo Antoíño); Petróglifos do Outeiro Redondo (Montecelo) ^[1]

Other catalogued items

Abades. Camiño vello San Paio de Abades –A Quintá; Camiño vello San Paio de Abades- Fronteira Portuguesa; Campo de Ourique/A Telleira/A Veiga (San Paio); Estanque (A Quinta); Finca “Destro” (San Paio); Inscrición nunha vivenda (A Quinta); Núcleo singular de San Paio; Reitoral de San Paio; Vivenda tradicional a tres rúas. (A Quinta); Vivenda tradicional con escaleira tradicional (A Quinta) ^[1]
Baltar. Ara romana 1 (Baltar); Ara romana 2 (Baltar); Edificación con dobre escaleira e balcón corrido. (Baltar); Edificación tradicional con escaleira exterior 1 (Gomariz); Edificación tradicional con escaleira exterior 2 (Gomariz); Edificación tradicional con escaleira exterior e balcón corrido (Gomariz); Edificación tradicional con solaina e varanda de madeira (Gomariz); Núcleo singular de Baltar-Outeiriño; Reitoral de Baltar; Reloxo de Sol (Gomariz); Santo Adrao (San Antoíño); Vivenda tradicional con galería e en esquina (Baltar) ^[1]
Garabelos do Bouzo. Conxunto de edificacións con escaleira exterior e balcón corrido pechado (O Bouzo); Edificación con balcón corrido sobre muros (Garabelos); Lintel gravado (O Bouzo); Núcleo singular de Garabelos; Vivenda con balcón corrido sobre canzorros (O Bouzo) ^[1]
Niñodaguia. Camiño vello Niñodaguia – Garabelos do Bouzo; Camiño vello Niñodaguia – Gundín; Núcleo singular de Niñodaguia; Reitoral de Niñodaguia ^[1]
Tixós. Edificacións tradicionais con solaina sobre apoios de pedra (Tixós); Núcleo singular de Tixós; Reitoral de Tixós; Vivenda tradicional con balcón illado e escaleira exterior (Tixós) ^[1]
Tosende. Camiño Privilexiado do “Couto Mixto” (Tosende); Núcleo das Maus; Núcleo singular de Tosende; O Santo Vello/Touzas do Laspedo (Tosende); Poldra sobre o Salas na Veiga de As Maus 1 (Tosende); Poldra sobre o Salas na Veiga de As Maus 2 (Tosende); Sartego do Santo Vello (Laspedo) (Tosende); Vivenda (Tosende) ^[1]
Vilamaior da Boullosa. Aldea da Rousía (Vilamaior da Boullosa); Ara romana 3 (Vilamaior da Boullosa); As Muradellas/Os Picotiños (Santo Antoíño); Cazoletas de San Pedro (Montecelo); Cruces do Pisón (Montecelo); Edificación tradicional con linteis en forma de arco (Vilamaior da Boullosa); Núcleo singular de Boullosa-Barrio da Revitada (Vilamaior da Boullosa); Núcleo singular de Boullosa-Reitoral (Vilamaior da Boullosa); Núcleo singular de Montecelo; Núcleo singular de Santo Antoíño; O Castillete – Construción 1 (Vilamaior da Boullosa); O Castillete – Construción 2 (Vilamaior da Boullosa); O Castillete – Construción 3 (Vilamaior da Boullosa); O Castriño (Vilamaior da Boullosa); O Terrado (Vilamaior da Boullosa); Reitoral da Boullosa (Vilamaior da Boullosa); Reloxo de Sol (Santo Antoíño); Rosetón (Vilamaior da Boullosa); San Xurxo (Vilamaior da Boullosa); Sartego de San Xurxo (Vilamaior da Boullosa); Sartego de Vilamaior (Vilamaior da Boullosa); Vivenda tradicional con balcón coa varanda de pedra (Vilamaior da Boullosa); Vivenda tradicional con balcón sobre canzorros de pedra (Vilamaior da Boullosa); Vivenda tradicional con corredor sobre canzorros de pedra (Vilamaior da Boullosa); Vivenda tradicional con parte da solaina pechada con muro de pedra (Vilamaior da Boullosa); Vivenda tradicional con solaina con muro de pedra (Vilamaior da Boullosa); Vivenda tradicional con solaina sobre apoios de pedra (Vilamaior da Boullosa) ^[1]

Other points on the collaborative map

OpenStreetMap, a map built by volunteers, marks these places of interest in the area. The data may be incomplete or out of date, and unnamed points are not listed individually ^[2].

Abades. Peto: 1 unnamed ^[2]
Baltar. Monument: 1 unnamed ^[2]
Tixós. Peto: Peto de Ánimas de Tixós ^[2]
Vilamaior da Boullosa. Archaeological site: O Castro ^[2]

Routes and walks

There are three birdwatching itineraries that cross or touch Baltar, all recorded by Turismo de Galicia ^[3].

Couto Mixto (on foot or by bicycle, between Baltar and Calvos de Randín): low difficulty, 3 to 4 hours on foot or 2 to 3 by bicycle. It starts from the village of San Martiño dos Peros, heads towards Santiago de Rubiás, looks from there over the wetlands (lamas) of the River Salas and ends at Santiago de Rubiás and O Vilar. The best season is spring and late summer ^[3].
Serra do Larouco (on foot or by bicycle, between Baltar, Cualedro and Xinzo de Limia): low difficulty, 2 to 3 hours on foot or 1 to 2 by bicycle. It starts at Vilela, on the boundary between Cualedro and Baltar, and continues along a track south-west to the Larouco wind farm, through pine woods, up to O Farrelo, at 1,397 m ^[3].
Guntimil–Niñodaguia (by car, 30 km and about 2 hours, April to June): it passes through Guntimil, Os Blancos, Covas, Tosende, Vilamaior da Boullosa and Niñodaguia. On foot it would take 3 to 4 hours and by bicycle 2 to 3 ^[3].

turismo.gal advises wearing rubber boots or waterproof footwear for the meadows in autumn and winter, keeping to the paths and avoiding walking across the meadows in the breeding season ^[3].