Recogemos en un solo sitio todas las noticias sobre la comarca de A Limia que publican los medios y los concellos. Enlazamos siempre la noticia original.
Concello del oeste de A Limia, junto al río y al pie de la sierra, conocido por la Torre da Forxa, resto de un castillo medieval que fue casa consistorial, y por el único monasterio de jerónimos que hubo en la provincia de Ourense.
Porqueira es un concello (municipio) del oeste de la comarca de A Limia, en la provincia de Ourense, donde el valle del río Limia se estrecha entre la llanura y las sierras de Bande y del Xurés. Su capital es A Forxa, al pie de una torre medieval que es el símbolo del municipio [4][5].
La población bajó de 1.151 habitantes en 2003 a 859 en 2016, pero desde entonces se ha mantenido en torno a los ochocientos: 806 en 2025 [4][1].
Territorio
El concello limita al norte con Rairiz de Veiga, al este con Xinzo de Limia, al sur con Calvos de Randín y Os Blancos y al oeste con Bande y Muíños, ya fuera de la comarca. El río Limia marca su límite norte, y por el concello baja el Fírbeda, con sus cascadas [17]. El nombre de Porqueira hace referencia, según la Real Academia Galega, a la abundancia de jabalíes o porcos bravos[8].
Historia
El monasterio y la torre
La Edad Media fue la época de esplendor de Porqueira, con un monasterio y un castillo [4]. No se conoce el origen del monasterio; a mediados del siglo XII lo regían canónigos regulares de San Agustín, y documentos de 1181 a 1228 recogen las donaciones que los reyes Fernando II y Alfonso IX hicieron al obispado de Ourense [4]. Después pasó a los jerónimos, que no tuvieron otra casa en la actual provincia de Ourense; el prior era abad de San Lourenzo, señor de Guía y Cartelas y señor jurisdiccional de A Forxa [4]. De la iglesia y el claustro no queda nada, pero se conserva la casa prioral, convertida en pazo [6].
El castillo, construido en el siglo XII para defender la frontera, fue cedido por Alfonso VII a la catedral de Ourense en 1157, y en 1204 Alfonso IX vendió al obispo cuanto tenía en Porqueira por 2.500 sueldos [5]. En la primavera de 1387 lo ocupó brevemente el duque de Lancaster, en la guerra de sucesión de Castilla, y en el siglo XV resistió el ataque de los irmandiños [5]. Solo se conserva la torre, a la que se entra por una puerta románica en alto, con una escalera de veinte peldaños [5]. Era una de las cuatro fortalezas que vigilaban la Lagoa de Antela, junto con las de Sandiás, Celme y A Pena [6].
Una tradición, sin apoyo documental, dice que en la torre estuvo preso el rey García de Galicia, y que, perseguido por su hermano, huyó de ella a los «moros de Portugal» [7][6].
Obispos e ilustrados
De Paradela de Abeleda era Pedro Seguín, obispo de Ourense entre 1157 y 1169, según las Noticias históricas de la catedral de Juan Muñoz de la Cueva (1772) [9]. En Xocín nació en 1714 Pedro González de Ulloa, abad de Covelas y autor de la Descripción de los Estados de la Casa de Monterrey (1777) [10]. Durante el Antiguo Régimen, San Lourenzo pertenecía a la jurisdicción de Rairiz de Veiga [9].
El concello y el siglo XX
Cuando se creó el concello, en 1837, las oficinas municipales se instalaron en la torre; después pasó a manos privadas y estuvo a punto de desaparecer, porque se puso a la venta como cantera [4][5]. Hoy es Bien de Interés Cultural y alberga un centro de interpretación de la Vía Nova [5].
Después del golpe de 1936, Casto Novoa, Cabezas, de A Forxa, huyó a Portugal en diciembre de ese año al frente de un grupo que vivía del contrabando, y no se entregó hasta 1940 [12]. En febrero de 1949 un grupo de guerrilleros de la II Agrupación pasó cuatro días escondido en una casa de Quintás de Sabucedo; la Guardia Civil, creyendo que seguían dentro, le quemó la casa a su dueño, Epifanio Feijoo Gándara, que acabó en la cárcel de Ourense con otros vecinos [11].
Patrimonio destacado
Torre da Forxa o de Fírbeda, de sillares de granito, con matacán sobre canecillos y puerta románica en alto; Bien de Interés Cultural [5].
Iglesias parroquiales de Santa María de Porqueira, San Martiño de Porqueira, San Lourenzo de Abeleda, San Xoán de Paradela de Abeleda, San Salvador de Sabucedo y San Mamede de Sobreganade.
El Puente Viejo de A Forxa y el Castelo de Paradela de Abeleda, en el catálogo de patrimonio [18].
Hórreos (graneros tradicionales) y canastros de piedra, y las cascadas del Fírbeda [4][17].
Fiestas
No hemos encontrado una relación oficial de las fiestas del concello. En Sobreganade se celebra cada año la festa (fiesta patronal) de la Virgen del Carmen en su capilla [20].
Leyendas
El caballo blanco del demonio. Dos hombres de Faramiñás que volvían de la feria no conseguían cruzar el Limia, que iba crecido. Apareció un caballo blanco y montaron en él; cuanto más blasfemaba el primero, más corría el caballo, hasta que el segundo rezó y el caballo se esfumó en medio del río, dejándolos sentados en las piedras [16].
La moura de San Lourenzo (ser mítico femenino que guarda tesoros), de cabellos dorados y peine de plata, a la que se le decía: «Moura, mouraza, / dame da túa riqueza / e eu douche da miña pobreza» [17].
Las vigas de A Forxa, una de oro y otra de alquitrán: quien diese con la de alquitrán traería la desgracia [17].
Las cuevas de la cascada del Fírbeda, con pasadizos que nadie sabe adónde llevan [17].
Según el Padrón del INE a 1 de enero de 2025, 806 habitantes [1].
¿Qué es la Torre da Forxa?
El único resto del castillo medieval de Porqueira, del siglo XII. Pasó por manos del obispado de Ourense y de casas nobles, fue casa consistorial desde 1837 y hoy es Bien de Interés Cultural [5].
¿Estuvo preso el rey García en la torre?
Es una tradición que ya recogía en el siglo XVIII González de Ulloa, pero no hay documentos que la confirmen [7][6].
¿De dónde viene el nombre de Porqueira?
De los porcos bravos, es decir, de los jabalíes, que debían de abundar en la zona [8].
«Torre de Fírbeda», Galipedia (en gallego; cita a J. Á. Simal Lozano y N. Conde Cid, 2009, y la relación de BIC de la Xunta). https://gl.wikipedia.org/wiki/Torre_de_Fírbeda (CC BY-SA 4.0)
O municipio de Porqueira deu inicio á tempada de magostos na comarca da Limia cunha multitudinaria xornada que reuniu a máis de 700 persoas.
O encontro foi o punto de partida para as celebracións do outono na zona, consolidándose como unha das citas máis importantes da contorna. Esta gran afluencia de público reflicte o interese dos veciños por manter viva a tradición de reunirse arredor da castaña.
Máis de 700 veciños participaron este domingo nunha xornada festiva que serviu, ao mesmo tempo, para render homenaxe aos falecidos durante este ano.
O evento tivo un dobre carácter:
Carácter lúdico: unha xornada de convivencia e festa para a veciñanza.
Carácter emotivo: un recordo especial ás vítimas do accidente de tren e aos veciños falecidos recentemente.
Rairiz de Veiga, Vilar de Barrio e Porqueira foron galardoados con a Bandera Verde de Galicia na convocatoria de 2026, segundo publicou este mércores no Diario Oficial de Galicia.
Este premio recoñece o esforzo dos concellos por protexer a natureza, mellorar o paisaxe e xestionar mellor os residuos. Un total de 39 municipios recibiron o distintivo este ano, seis máis que en 2025.
Entre os 11 concellos que o reciben pola primeira vez están:
Rairiz de Veiga e Vilar de Barrio
Boimorto,…
O Concello de Porqueira e a Cruz Vermella poñen en marcha un taller gratuíto de estimulación cognitiva para que as persoas maiores exerciten a mente. As actividades comezan o vindeiro 15 de outubro.
O obxectivo destes encontros é axudar aos asistentes a manter en forma a memoria e a atención nun ambiente de convivencia. As sesións serán sempre os xoves, de 17:00 a 18:00 horas.
Para anotarse ou solicitar máis información, os interesados poden chamar a:
Cruz Vermella na Limia: 988 43 25 41…
As piscinas municipais de Porqueira seguirán abertas, polo menos, ata o vindeiro domingo 6 de setembro para que os veciños poidan aproveitar o final do verán.
O Concello estuda manter as instalacións en funcionamento máis tempo dependendo da meteoroloxía:
Data mínima de peche: 6 de setembro.
Posible ampliación: ata o 15 de setembro, sempre que as boas temperaturas continúen.
O Goberno galego destinará preto de 600.000 euros a 11 proxectos para crear e acondicionar espazos verdes en dez municipios ourensáns, co obxectivo de combater as altas temperaturas e o cambio climático.
Estas axudas buscan crear refuxios climáticos —lugares frescos onde protexerse do calor— e mellorar as zonas públicas con varias actuacións:
Plantar árbores autóctonas para dar sombra en rúas e prazas.
Instalar xardíns verticais e cubertas verdes en edificios públicos.
Crear láminas de auga…
Os veciños de Nocelo, en Porqueira, celebraron este domingo a súa tradicional romaría, que este ano serviu para inaugurar a restauración integral do seu histórico templo parroquial.
A igrexa, que levaba anos en estado de abandono, recuperou o seu esplendor grazas á colaboración entre a asociación veciñal "Anoce" e as institucións. Os traballos principais realizados polos residentes foron:
Seguridade: Instalación dunha nova barandilla.
Electricidade: Renovación completa da instalación…
Laia Molinos Puchecha, unha moza de 16 anos residente en Madrid, elixe por segundo ano consecutivo Nocelo de San Mamede, en Porqueira, para pasar as súas vacacións de verán.
A pesar de criarse na cidade, a xove atopou na localidade ourensá un refuxio onde gozar da natureza, as estrelas e a gastronomía local, destacando especialmente o seu amor polo polbo galego. Para ela, o cambio de vida supón deixar atrás a conectividade constante da urbe para centrarse en actividades ao aire libre, a…
A asociación cultural Civitas Limicorum visitou o pasado venres a residencia de maiores de Porqueira para achegarlles a historia e a cultura da Festa do Esquecemento.
A actividade, impulsada pola Furgoteca da Xunta de Galicia, contou coa participación de membros da asociación e veciños que, vestidos de castrexos e romanos, compartiron unha xornada cos residentes. O programa incluíu:
Proxección dun vídeo sobre a festa.
Relato da historia desta tradición.
Taller de manualidades para os…
O concello de Porqueira recibiu esta semana ao subdelegado de Defensa en Ourense, Jesús Antonio Peñas Preckler, nun acto de homenaxe aos veciños falecidos na Guerra de Cuba.
Durante a visita, a Subdelegación de Defensa entregou á alcaldesa dous diplomas de recoñecemento en memoria dos falecidos. Ademais do acto institucional, tratáronse os seguintes temas:
Situación do rural: O subdelegado interesouse polas iniciativas locais para manter viva a actividade no municipio.
Reserva Voluntaria:…
O municipio de Porqueira festexou este mércores a súa patroa, a Virxe do Carme, cunha misa e unha procesión que percorreron as rúas da localidade cunha gran asistencia de veciños.
Esta xornada estivo marcada polas seguintes claves:
Festivo local: O Concello fixou o 16 de xullo como día de festa oficial no municipio.
Actos principais: Os actos centráronse na tradicional procesión polas rúas e na misa solemne.
Celebración: A xornada serviu tamén para honrar a todas as veciñas que celebran o…
O pleno do Concello de Porqueira analizou este venres, 10 de xullo, un informe da Deputación de Ourense sobre erros na xestión do diñeiro en efectivo de varios servizos locais.
O documento, solicitado pola alcaldesa Susana Vázquez, revisou as contas tras as alertas do secretario-interventor municipal, quen denunciara fallos de recadación no Servizo de Axuda no Fogar, nas rozas e na piscina municipal. Mentres o secretario falaba de cifras máis elevadas, a Intervención da Deputación sitúa o…
Warning: Undefined array key "geo" in /var/www/html/wp-content/themes/ALimiaNewsWordpressTheme/template-parts/page/map.php on line 17
Warning: Undefined array key "parroquia" in /var/www/html/wp-content/themes/ALimiaNewsWordpressTheme/template-parts/page/map.php on line 29
Mapa de Porqueira