O vindeiro sábado 4 de maio celebrarase o tradicional nomeamento dos Xuíces Honorarios do Couto Mixto, un territorio que funcionou como un Estado independente ata 1863 e que agora busca o recoñecemento oficial da Xunta de Galicia como lugar histórico.
O Couto Mixto, que abarcaba 26,9 quilómetros cadrados entre os concellos de Calvos de Randín e Baltar, rexíuse durante séculos por un ordenamento xurídico propio e un sistema de goberno republicano, escollendo aos seus representantes mediante sufraxio. A súa disolución, tras a Lei de Lindes de 1863 entre España e Portugal, puxo fin a unha excepcionalidade política que, de persistir, podería ter convertido este territorio nun enclave de prosperidade similar ao de Andorra ou San Marino.
A memoria desta república esquecida, rescatada pola obra de Luís M. García Mañá, segue viva grazas ao labor da Asociación de Amigos do Couto Mixto. Esta entidade traballa para preservar a identidade dunha zona onde a fronteira foi, durante séculos, unha liña invisible que non impedía a convivencia, o pastoreo ou a vida comunitaria entre veciños galegos e portugueses.
No acto deste sábado, que contará coa presenza de destacadas autoridades institucionais, galardoaranse como novos Xuíces Honorarios:
- A Asociación de Mulleres Rurais A Raia de Baltar.
- O fotógrafo Xurxo Lobato.
- O filólogo portugués Marcos Neves.
Ademais do recoñecemento aos novos xuíces e da actuación da cantante María do Ceo, o evento servirá para visibilizar a nova campaña da asociación. O colectivo solicitará á Deputación Provincial que inste á Xunta de Galicia a declarar o Couto Mixto como lugar histórico, ao abeiro da Lei do Patrimonio Cultural de Galicia.
Este recoñecemento ten como obxectivo final a conservación e difusión dun espazo único, cuxo eixo vertebrador foi sempre o Camiño Privilexiado e unha lingua común que aínda hoxe perdura no recordo das xentes que habitan estes vieiros arraianos.
