O Entroido Galego: Unha Explosión de Identidade e Tradición

O entroido en Galicia preséntase como unha manifestación cultural profunda, antiga e auténtica, diferenciándose doutras celebracións polo seu carácter de identidade, resistencia e retranca. Este ritual marca a transición á primavera, un período onde as xerarquías sociais se desdibuxan e as normas do cotián se alteran.

Epicentro Espiritual e Personaxes Míticos

Aínda que a celebración ten unha ampla extensión xeográfica, o seu epicentro espiritual sitúase principalmente na provincia de Ourense. Nel, o coñecido como «Triángulo Máxico» conforma os seus vértices en:

• Laza: Onde o peliqueiro, co seu látego e cinto de chocas, espertan a terra co seu son.
• Verín: Representado polo cigarrón, que impón a súa autoridade cunha actitude desafiante.
• Xinzo de Limia: Coa figura da pantalla, que vixía cunhas vexigas para asegurar que ninguén participe na festa sen disfrace.

Estas figuras non son meras comparsas, senón autoridades sagradas que simbolizan un pasado pagán que resiste a prohibicións históricas.

Comunidade e Gastronomía

O entroido é tamén sinónimo de comunidade e gastronomía, representando un tempo de excesos antes da Cuaresma. As mesas enchéndese co aroma do cocido e os xantares que fortalecen os lazos familiares e de amizade. É unha celebración sensorial que fusiona tradición e misticismo.

Variedade de Personaxes Rurais

O espírito do entroido rural maniféstase a través de personaxes singulares en cada aldea, como:

• A sátira dos xenerais da Ulla.
• A vistosidade dos boteiros de Viana do Bolo.
• Os ritos ancestrais dos felos de Maceda e Esgos.

A retranca galega, esa ironía intelixente para rirse do poder, do convencional e de si mesmo, une estas diversas tradicións.

A Máscara como Liberación

No entroido, a máscara non oculta, senón que libera a verdadeira esencia de cada persoa baixo o amparo do anonimato.

Un Berro de Liberdade

En definitiva, o entroido é unha forma de desafiar á morte e á escuridade do inverno, un berro de liberdade que conecta xeracións cos seus antepasados. Esta chama mantense viva anualmente no corazón de Galicia, de maneira especial na provincia de Ourense.

Celebracións do Magosto en Ourense

Numerosas localidades da provincia de Ourense celebraron e celebrarán o magosto con diversas propostas gastronómicas e musicais.

Eventos Destacados:

• Xinzo de Limia: Castañas, chourizo, pan, viño e bica na Praza de Oriente.
• Viana do Bolo: Castañas, bolos preñados, bica e bebidas no Campo da Feira, con charanga e discoteca móbil.
• Baños de Molgas: Castañas, carne ao caldeiro, chourizo e pan no Parque da Ansuíña, amenizado con música en directo.
• Muíños: Chourizo, cachucha, panceta, castañas, viño e queimada no Pavillón, con charanga.
• Barbadás: Sesión vermú, comida, foliada e xogos no CEIP Filomena Dato (A Valenzá).
• A Gudiña: Empanada, chourizo, porco ao espeto, bica, auga, viño e castañas no Pavillón, seguido de festa con DJ.
• Castro Caldelas: Cea con sopa de cocido, cocido, bica, castañas, café e bebidas na Nave do Concello.
• O Irixo: Comida popular con empanada, chourizo, panceta, castañas, postres, café, chupitos, viño e refrescos.
• Chandrexa de Queixa: Panceta, chourizo, castañas, viño e chocolatada, con actuación musical.
• San Cristovo de Cea: Cea con chourizo asado, empanada, queique, castañas e bebidas no Pavillón, con música en directo.
• O Bolo: Bollo preñado, panceta, bebida, chocolate e bica, organizado pola asociación de mulleres rurais.
• Rairiz de Veiga: Magosto amenizado polo dúo Oro Negro.
• Celanova: Samagosto (Samaín e Magosto) con inchables, túnel do terror, chocolate e castañas.
• Vilar de Santos: Produtos locais (roscas, pan, chourizo, requesón e mel) e música de gaitas.
• Ourense: Reparto de castañas, chourizo asado, callos e porco ao espeto na Praza Maior e Alameda, con concerto e orquestra.
• O Barco de Valdeorras: Reparto gratuíto de castañas e bebidas na Praza de Viloira, con música en directo.
• Ribadavia: Degustación de castañas na Alameda, amenizada por gaiteiros.

Data: 8 de novembro de 2025

Desfile de Entroidos Tradicionais en Santiago busca impulsar o turismo experiencial en Galicia

O 6 de setembro de 2025, máis de 400 participantes de 17 entroidos tradicionais de toda Galicia desfilaron polas rúas de Santiago de Compostela, partindo da Praza do Obradoiro.

O director de Turismo de Galicia, Xosé Merelles, subliñou que esta actividade busca consolidar a imaxe de Galicia como un destino turístico que ofrece experiencias durante todo o ano, desestacionalizando o turismo e valorando a diversidade territorial, xa que o Entroido está arraigado en zonas rurais.

Entre os entroidos participantes, destacan os de Xinzo de Limia (interese turístico internacional), Verín e Viana do Bolo (interese turístico nacional), Os Xenerais do Ulla e Entroido de Cobres (interese turístico galego), ademais doutros como os Vellaróns de Riós e os Follateiros de Lobios.

O Entroido galego foi recoñecido como Ben de Interese Cultural o pasado marzo, pola súa contribución ao patrimonio inmaterial.

A Deputación de Ourense e a Federación Galega de Baloncesto promoven un torneo 3×3 popular

A Deputación de Ourense, en colaboración coa Federación Galega de Baloncesto, organiza un torneo 3×3 de baloncesto gratuíto e aberto a equipos de todas as idades e comarcas.

O torneo, enmarcado no programa de Fomento Deportivo 2025, busca promover a práctica deportiva lúdica e accesible, especialmente no ámbito rural. Contará con 7 categorías, dende prebenxamín a sénior, con equipos masculinos, femininos ou mixtos.

Haberá cinco xornadas clasificatorias: o 12 de agosto en Viana do Bolo, o 16 de agosto en Xinzo, o 30 de agosto no Carballiño, o 31 de agosto en Allariz e o 4 de setembro no Barco. A final celebrarase no Pazo Paco Paz.

As inscricións están abertas na web da Federación Galega de Baloncesto (www.fegaba.com) ata completar as prazas dispoñibles en cada sede.

Os Entroidos do Oriente Ourensán, declarados Festa de Interese Turístico Nacional

Os entroidos de Viana do Bolo, Vilariño de Conso e Manzaneda, coñecidos como «terra do fulión», foron declarados Festa de Interese Turístico Nacional. A secretaria de Estado de Turismo, Rosario Sánchez, aprobou a solicitude dos Entroidos do Oriente Ourensán, destacando o seu carácter ancestral, valores culturais e atractivo turístico.

Os tres concellos promocionan conxuntamente os seus entroidos, coordinando as datas para non coincidir. Vilariño de Conso comeza o sábado gordo, seguido de Viana do Bolo ao día seguinte, e Manzaneda o martes de entroido. Os entroidos caracterízanse polos grupos de fulión, formados por bombos e aperos de labranza, que marcan o ritmo dos boteiros e mázcaras.

Esta distinción súmase á xa obtida polo entroido de Verín en 2009 e Xinzo en 2007. En Galicia, once celebracións contan xa coa declaración de interese turístico nacional.

O PP de Ourense elixe 77 compromisarios para o Congreso Nacional

O Partido Popular de Ourense está a seleccionar os 77 compromisarios que representarán á provincia no Congreso Nacional Extraordinario do partido, que terá lugar os días 4, 5 e 6 de xullo en Madrid.

A delegación ourensana inclúe 11 compromisarios natos (presidente provincial, deputados, senadores e membros da Xunta Directiva Nacional), 2 representantes de Novas Xeracións e a representante do PP en Panamá, Mariela Estévez. Os 64 restantes serán elixidos por comarca.

As asembleas de votación celebraranse simultaneamente nas doce comarcas o 16 de xuño.

Luis Menor, presidente provincial do PP de Ourense, destacou a importancia do congreso nacional e a oportunidade para expresar valores como a honestidade e a coherencia.

Ademais, estánse celebrando congresos locais en toda a provincia, con novos congresos aprobados para Leiro (28 de xuño) e Cualedro (10 de xullo).

Curso de atención ao paciente crítico nos PAC de Ourense

Desde onte, o aula de simulación de Ourense acolle un curso para profesionais médicos e de enfermería dos Puntos de Atención Continuada (PAC) da provincia.

A iniciativa, da área sanitaria de Ourense, Verín e Valdeorras xunto á Axencia de Coñecemento en Saúde (ACIS), céntrase na identificación precoz e abordaxe inicial de códigos tempo dependentes do Sergas, como sepsis, infarto, ictus, shock cardiogénico, anafilaxia e trauma.

A formación utiliza a simulación clínica avanzada para mellorar a resposta en urxencias extrahospitalarias. Contará con seis edicións, do 27 de maio ao 4 de xuño, formando a 96 profesionais de PACs como Ourense, O Carballiño, Ribadavia, O Barco de Valdeorras, e outros.

O curso inclúe casos prácticos e entrenamentos en diagnóstico do shock, lectura de electrocardiogramas, e coordinación co 061. É impartido por profesionais da área sanitaria de Ourense, Verín e Valdeorras.

Bernardo Codesido

01 mar 2025. Actualizado ás 05:00 h.

Un ano máis, ás portas do Entroido, a incerteza sobre o noso itinerario persiste. Visitaremos Ourense, Cobres (Pontevedra), ou talvez o Oso de Salcedo? O enterro do Felipe Filloeiro (o Filipiño), na Barbanza, é unha cita ineludible.

A esencia do Entroido reside nos seus rituais; a beleza, nos seus traxes, vestimentas tan diversas e cheas de colorido e significado. A mestura de elementos masculinos e femininos convídanos a participar na explosión de vida que anuncia a primavera. Os Volantes de Chantada pisan os campos o domingo tras a misa, crendo que sen esa acción os froitos non nacerán. En Laza, algúns Peliqueiros danzan no camposanto, unha homenaxe triunfal á vida sobre a morte. As Madamas e Galáns de Cobres visitan enfermos e acamados, transmitindo alento.

As elaboradas roupas herdábanse de pais a fillos. No pasado, só os homes podían vestir como Peliqueiros, Felos, Cigarróns, Pantallas, Boteiros ou Xenerais; ás mulleres correspondíalles a confección, un traballo minucioso que podía durar un ano enteiro. Esas roupas conferían unha autoridade transitoria, ata que a ditadura lles arrebatou ese privilexio, só valido mentres levaban a careta. Lembro un día en que un home maior increpou a un Peliqueiro por levar a cara descuberta. Non é certo que agredan a todos, só aos que obstaculizan o seu camiño. Ninguén pode interromper o paso da vida.

O Entroido é unha festa participativa; a non participación ten o seu prezo. En Xinzo paguei unha ronda para media ducia de Pantallas por non ir disfrazado, e en Salcedo o Oso «enzoufoume» coa cinza da boa ventura.

Para as caretas úsanse materiais nobres: madeira lixeira, xeralmente de ameneiro (como a que emprega Manolo Fernández para as de Felo), flocos, pelica e a mitra, adornada con motivos zoolóxicos (florais en Viana do Bolo, Manzaneda e Vilariño de Conso). Os Volantes usan como pucho o cesto da vendima, cuberto de longas fitas de cores. En Xinzo, a base é un sombreiro sen abas, cos ocos para os ollos e a boca tapados con papel (xornais ou revistas) empapado en engrudo (fariña e auga), e despois pintado (un proceso que pode levar un mes, segundo contaron Aurora e Santiago de Arte Arrebol).

A máscara é o rostro que se ofrece. O choqueiro, ao cubrir a cara, transfórmase nun feiticeiro que pecha a porta ao inverno e ábrea á primavera. Unha celebración que merece grandes banquetes: cocidos, bicas, filloas, orellas, melindres e larpeiras.

Hai tantos lugares onde celebrar o Entroido (o Carnaval é outra cousa!), que sinto xa mágoa polos que non poderemos visitar.

Archivado en: Entroido, Comarca do Barbanza, Chantada, Pontevedra cidade, Ourense cidade

27 feb 2025. Actualizado ás 19:19 h.

A Deputación publicou, un ano máis, o programa provincial do Entroido 2025, unha guía que reúne os principais eventos desta festividade en toda a provincia. Para que chegue ao maior número posible de interesados, a guía distribuirase en locais de hostalería e oficinas de turismo de Ourense.

Con unha tirada de 5.000 exemplares, ofrece un percorrido detallado polo Entroido, recompilando máis de 350 actos organizados en 65 localidades pertencentes a 39 concellos. A programación prolongarase ata o 9 de marzo, Domingo de Piñata, con propostas en Xinzo e Laza, ademais da Festa da Cachucha do Carballiño.

Trátase dunha guía a todo color de 24 páxinas na que se describen diferentes facetas das festas, desde a noite de comadres ata os personaxes típicos de cada zona como son o felo de Esgos, o vellarón de Ríos ou o labardeiro de Mugares (Toén), figuras menos coñecidas que as pantallas de Xinzo ou os boteiros de Viana. É unha recompilación de desfiles, saídas e festas de disfraces que comparten protagonismo coas celebracións gastronómicas, cada vez máis numerosas na provincia. Porque se algo caracteriza calquera festexo galego é que remata (ou comeza) arredor dunha mesa, con moita comida e non menos bebida.

O Entroido de Ourense é unha das manifestacións culturais máis importantes de Galicia e de todo o Estado, con algunhas celebracións que gozan de recoñecemento oficial de interese turístico. Destaca o de Xinzo de Limia, o único en España coa distinción de interese turístico internacional debido á súa espectacularidade e á duración dos seus festexos. Verín tamén é protagonista co seu tradicional cigarrón, cunha festa de interese turístico nacional. Laza, Vilariño de Conso, Manzaneda, Viana do Bolo e Maceda están recoñecidos como festas de interese turístico galego.

Desde a Deputación de Ourense destacan a importancia da publicación como unha ferramenta fundamental para a promoción do Entroido, axudando a preservar e difundir o patrimonio cultural e etnográfico da provincia. O obxectivo é seguir fomentando a participación de veciños e turistas nunha festividade tradicional e de gran arraigo social na que participan veciños de todas as idades.

Ademais da distribución en formato físico, o programa tamén estará dispoñible en formato dixital na páxina web do Inorde e nos canais oficiais da Deputación, permitindo así un acceso máis amplo a toda a programación.

Archivado en: Entroido, Deputación de Ourense, Laza, Turismo, Esgos

O campus de Ourense abriu as súas portas ao alumnado preuniversitario esta semana, nunha xornada dedicada a dar a coñecer a súa oferta académica e instalacións aos estudantes que están a piques de decidir o seu futuro profesional.

Cerca de 900 estudantes de bacharelato de centros educativos da provincia de Ourense, e tamén de Lugo e Pontevedra, participaron nesta convocatoria. O vicerrector do campus de Ourense, Francisco Javier Rodríguez Rajo, agradeceu a asistencia e destacou a importancia de coñecer non só as titulacións, senón tamén os espazos nos que desenvolverán a súa vida universitaria.

Rodríguez Rajo salientou a excelencia na docencia e investigación, os altos índices de empregabilidade, a situación céntrica na cidade, a calidade e diversidade da oferta cultural e deportiva, e o carácter internacional do campus.

Os estudantes dividíronse en grupos para realizar visitas guiadas a diferentes centros, con dous itinerarios: un centrado en titulacións xurídico-sociais, humanidades e artes; e outro en ciencias e enxeñaría. O primeiro incluíu as facultades de Educación e Traballo Social; Historia; Ciencias Empresariais e Turismo; Dereito e Relacións Internacionais; e o segundo a Escola Superior de Enxeñaría Informática; a Facultade de Ciencias; a Escola de Enxeñaría Aeronáutica e do Espazo; e a Escola Universitaria de Enfermaría.

Actualmente, o campus de Ourense imparte 16 títulos de grao, tres programas de dobre grao, 15 másteres e sete programas de doutoramento, e conta con máis de 5.000 estudantes matriculados.

Durante as visitas, os estudantes percorreron aulas, laboratorios e outros espazos comúns. O profesorado explicou detalles sobre as titulacións, actividades e saídas profesionais. Coñeceron tamén o traballo dos investigadores, especialmente na Facultade de Ciencias, e en áreas como a arqueoloxía, o espazo e a intelixencia artificial. A visita incluíu o Campus Auga, as instalacións deportivas, a biblioteca e as zonas de lecer.

Participaron alumnos de diversos institutos de ensino secundario de Ourense e outras localidades da provincia, e tamén de Lugo e Pontevedra.

17 ene 2025. Actualizado ás 05:00 h.

La entidad provincial destina otros 142.734 euros a la mejora de infraestructuras municipales e iluminación pública
10 dic 2024 . Actualizado a las 05:00 h.

La última junta de gobierno de la Diputación de Ourense ha dado luz verde a varios desembolsos que suman 230.278,52 euros. La partida más abultada, 142.732 euros, se destina a financiar obras de mejora en infraestructuras municipales, iluminación pública, arreglos de vías y reformas en las fachadas de inmuebles de distintos concellos para mejorar su aislamiento. El segundo montante más importante, que suma 69.662 euros, será para apoyar a las agrupaciones de voluntarios de Protección Civil de 46 ayuntamientos. A Gudiña, A Bola, Pereiro de Aguiar, Cartelle, Ribadavia, Avión, Riós, Castro Caldelas, Rairiz de Veiga, Parada de Sil, Manzaneda, A Rúa, O Carballiño, O Bolo, San Cristovo de Cea, Esgos, Nogueira de Ramuín, Celanova, San Xoán de Río, Muíños, Os Blancos, Sarreaus, Viana do Bolo, Bande, Calvos de Randín, Baltar, Beariz, Gomesende, Cualedro, Cortegada, Allariz, A Veiga, Piñor, Vilamarín, Castrelo de Miño, Maceda, Xinzo de Limia, Vilariño de Conso, Carballeda de Avia, Vilardevós, Entrimo, A Mezquita, Petín, Vilamartín de Valdeorras, A Pobra de Trives y la agrupación de la Mancomunidade Terras de Celanova, se repatirán estos fondos. También se destina una ayuda económica a la Asociación Cultural Xan de Arzúa, organizadora de la Festa do Boi de Allariz, de 12.000 euros; y otra de 5.881 a los Padres Mercedarios de Verín, para realizar mejoras en la iglesia.

Además, en la junta de gobierno de la institución provincial se dio el visto bueno al documento estratégico A2030 en el que la Diputación de Ourense incluye un diagnóstico de la situación de la provincia que incluye un análisis territorial en profundidad para conocer el nivel de cumplimiento de los objetivos de desarrollo sostenible (ODS) y sirve de base para una estrategia provincial de sostenibilidad en la que se identifiquen las carencias y los retos a afrontar para incorporar todos esos objetivos a la gestión provincial. Este plan de acción contempla propuestas a desarrollar a medio y largo plazo.

Archivado en: Ourense ciudad Protección Civil Deputación de Ourense A Veiga Viana do Bolo